Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTanzimat Dönemi Şiiri

İkbâl için ahbâbı siâyet yeni çıktı
Bilmez idik evvel bu dirâyet yeni çıktı
Sâdıkları tahkîr ile tezyîf âdettir
Bilmem ki bu reftâr-ı hidâyet yeni çıktı

(siâyet: gammazlamak; ikbâl: yüksek makam; tezyîf: değersizleştirmek, alay etmek; reftâr: gidiş, davranış)

Ziya Paşa’nın *Terkib-i Bend*’inden alınan bu bentle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Biçimsel bakımdan klasik Türk şiiri (Divan) geleneğine bağlı kalındığı halde, tema bakımından yenilikçi ve eleştirel bir yaklaşım sergilenmiştir.
  2. B
    Toplumsal yozlaşma, dalkavukluk ve ahlaki bozulma gibi konular hiciv unsurları kullanılarak didaktik bir üslupla işlenmiştir.
  3. C
    Tanzimat Birinci Dönemi’nin hâkim sanat anlayışı olan "sanat toplum içindir" ilkesine uygun bir içerik taşımaktadır.
  4. D
    Dize sonlarında yer alan "yeni çıktı" ibareleri redif; "siâyet", "dirâyet" ve "hidâyet" kelimelerindeki ses benzerlikleri ise kafiyedir.
  5. Dilin sadeleştirilmesi ve hece ölçüs��nün yaygınlaştırılması yönündeki teorik görüşlerin şiirde tam anlamıyla hayata geçirildiğini göstermektedir.Cevap

Cevap

Dilin sadeleştirilmesi ve hece ölçüsünün yaygınlaştırılması yönündeki teorik g��rüşlerin şiirde tam anlamıyla hayata geçirildiğini göstermektedir.
Tanzimat Birinci Dönem şairleri dilde sadeleşmeyi ve hece ölçüsünü teorik yazılarında (örneğin Şiir ve İnşa makalesinde) hararetle savunmuş olsalar da, kendi şiirlerinde aruz ölçüsünü ve yabancı kelimelerle dolu ağır bir dili kullanmaya devam etmişlerdir. Ziya Paşa'nın bu bendi de aruz ölçüsüyle ve yoğun Arapça-Farsça kelimelerle yazılmıştır. Dolayısıyla, teorideki sade dil ve hece ölçüsü hedeflerinin bu şiirde başarıyla hayata geçirildiği söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Şiirin biçimsel özelliklerini incelemek.
Şiirin aruz ölçüsüyle ve Divan edebiyatına ait terkib-i bent nazım biçimiyle yazıldığı görülür.
Şiirin geleneksel biçimsel yapısını ortaya koymak.
2
Şiirin temasını ve edebi dönemle ilişkisini analiz etmek.
Şiirde makam elde etmek için dürüst insanları karalamak gibi toplumsal yozlaşma konuları eleştirilmektedir. Bu içerik Tanzimat I. Dönem 'sanat toplum içindir' ilkesine uygundur.
Şiirin içerik ve dönem özelliklerini belirlemek.
3
Dilde sadeleşme ve ölçü teorisinin uygulanabilirliğini değerlendirmek.
Bentte aruz ölçüsü kullanılmış ve 'siâyet, tezyîf, tahkîr' gibi yabancı sözcüklere yer verilmiştir. Bu durum teoride savunulan sadeleşme ve hece ölçüsü fikirlerinin bu şiirde uygulanamadığını gösterir.
Seçeneklerde sunulan iddiaları edebi gerçeklerle karşılaştırıp yanlış olan yargıyı saptamak.

Anahtar Kavram

Tanzimat Dönemi şiirinde eski-yeni ikiliği, biçim-içerik tezatlığı ve teori-uygulama farklılığı.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tanzimat Dönemi Şiiri

Bu konudan daha fazla soru