Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar uygulanan ekonomi politikaları, ülkenin mekânsal yapısının şekillenmesinde, ulaşım ağlarının gelişiminde ve nüfus hareketlerinde belirleyici olmuştur. Aşağıdaki tabloda Cumhuriyet dönemine ait iki farklı zaman diliminde öne çıkan politikalar ve bunların coğrafi sonuçları özetlenmiştir:
| Dönem | Temel Ekonomi Politikası / Uygulama | Mekânsal ve Sektörel Coğrafi Sonuçları |
|---|---|---|
| I. Dönem | Tarımda makineleşmenin hızlanması, kara yolu altyapısına öncelik verilmesi ve dış kaynaklarla desteklenen liberal politikalar | Tarımda verimliliğin artmasıyla oluşan iş gücü fazlasının kırdan kente göçü tetiklemesi ve büyük kentlerde sanayi odaklı büyümenin başlaması |
| II. Dönem | Devletçilik ilkesi doğrultusunda planlı sanayileşme hamlesi (I. Beş Yıllık Sanayi Planı), Sümerbank bünyesinde KİT'lerin kurulması ve demir yolu ağlarının sanayi bölgelerine ulaştırılması | Sanayinin ham madde kaynaklarına yakın iç kesimlerdeki kentlere (Karabük, Nazilli, Kayseri vb.) yayılması ve bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılmaya çalışılması |
Bu tablo ve Türkiye'nin ekonomi tarihi dikkate alındığında, bu dönemlerde uygulanan politikalar ve coğrafi yansımaları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- AI. Dönem'de kara yolu altyapısına verilen öncelik, Türkiye'nin coğrafi konumundan kaynaklanan transit taşımacılık gelirlerini artırmış; bu durum ülkenin iç pazarındaki mal dağıtımının tamamen durmasına ve iç ticaretin yerini transit ticarete bırakmasına yol açmışt��r.
- BII. Dönem'de sanayi kuruluşlarının kurulacağı yerlerin belirlenmesinde demir yolu ağlarının varlığı, ham madde ve iş gücü gibi üretim unsurlarından bağımsız olarak, sadece mamul maddelerin nihai tüketiciye ulaştırılmasını sağlayan bir dağıtım faktörü olarak değerlendirilmiştir.
- II. Dönem'de devletçilik politikasıyla sanayinin iç kesimlerdeki kentlere yayılması, ham maddeye yakınlık ilkesi ve demir yolu ağlarıyla desteklenerek dengeli bir mekânsal gelişim modeli oluşturmayı amaçlamıştır.Cevap
- DII. Dönem'de Anadolu'nun iç kesimlerinde açılan tekstil, şeker ve demir-çelik fabrikaları, Cumhuriyet tarihinin ilk bölgesel kalkınma projesi olan Güneydoğu Anadolu Projesi'nin (GAP) temelini atmış ve bölgede tarımsal sulamayı yaygınlaştırmıştır.
- EI. Dönem'de uygulanan liberal ekonomi politikaları ve tarımda makineleşme, kırsal nüfus artış hızını artırarak göçü engellemiş; bu sayede Marmara ve Ege gibi sanayileşmiş bölgelerde nüfus artış hızı ülke ortalamasının altına düşmüştür.
Cevap
II. Dönem'de devletçilik politikasıyla sanayinin iç kesimlerdeki kentlere yayılmasının, ham maddeye yakınlık ilkesi ve demir yolu ağlarıyla desteklenerek dengeli bir mekânsal gelişim modeli oluşturmayı amaçladığını belirten yargı.
Devletçilik döneminde sanayi yatırımlarının Anadolu'nun iç kesimlerine yayılması, hem ham maddeye yakınlığı gözetmiş hem de demir yolu bağlantıları sayesinde dengeli bir mekânsal kalkınma modeli oluşturmayı hedeflemiştir. Bu nedenle bu doğrultudaki yargı tamamen doğrudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye Ekonomi Tarihindeki Dönemlerin Mekânsal ve Sektörel Coğrafi Sonuçları
Tahmini Süre:2m 0s