Soru

Zorluk: OrtaŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Açınca baharın rengârenk gülü
Figan eder dertli dertli bülbülü
Her seher kokladım taze sümbülü

Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Tam kafiye ve redif kullanılmıştır.Cevap
  2. B
    Sadece yarım kafiye kullanılmış, redife yer verilmemiştir.
  3. C
    Dizelerde 88’li hece ölçüsü kullanılmıştır.
  4. D
    Cinaslı kafiye yoluyla ahenk sağlanmıştır.
  5. E
    Şiirin kafiye örgüsü "sarma kafiye" biçimindedir.

Cevap

Dizelerde tam kafiye ve redif unsurları bir arada kullanılmıştır.
Verilen dizelerde 'gül-ü', 'bülbül-ü' ve 'sümbül-ü' kelimelerindeki '-ü' ekleri aynı dil bilgisel işleve (belirtme hâli) sahip oldukları için redif görevindedir. Kelime köklerinde kalan '-ül' sesleri ise iki seslik bir benzerlik teşkil ettiği için tam kafiye olarak adlandırılır. Bu durum ahengin hem kafiye hem de redif ile sağlandığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Dize sonlarındaki kelimelerin ek ve kök ayrımını yapınız.
gül-ü, bülbül-ü, sümbül-ü şeklinde ayrılır.
Redif ve kafiyeyi doğru ayırt edebilmek için eklerin görevlerini belirlemek gerekir.
2
Eklerin görevlerini karşılaştırarak redifi belirleyiniz.
'-ü' eklerinin tamamı belirtme hâl eki görevindedir, dolayısıyla rediftir.
Yazılışları ve görevleri aynı olan ekler şiirde redif oluşturur.
3
Köklerdeki ses benzerliklerini inceleyerek kafiye türünü bulunuz.
'gül', 'bülbül' ve 'sümbül' kelimelerinde ortak olan '-ül' sesleri iki ses benzerliğidir.
İki ses benzerliğine dayanan kafiye türüne tam kafiye denir.

Anahtar Kavram

Şiirde Redif ve Kafiye Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Kafiye ve redifi ayırt etmekte zorlanıyorsanız, önce dize sonundaki kelimenin kökünü bulun; kök dışındaki eklerin görevlerini karşılaştırarak işe başlayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla