Soru

Zorluk: Çok zorBilişsel, Sosyal ve Diğer Öğrenme Türleri

Bir lisede yürütülen sosyal sorumluluk projesi kapsamında, 12. sınıf öğrencisi Defne, görme engelli bireyler için sesli kitap kaydı yapan üst sınıflardaki arkadaşı Can'ı kütüphanede ��alışırken birkaç kez izlemiştir. İzleme esnasında Can'ın kayıt cihazını nasıl kullandığını, ses tonunu nasıl ayarladığını ve vurguları nerede yaptığını dikkatle takip etmiştir. Defne o an bu konuda herhangi bir uygulama yapmamış ve kendi derslerine odaklanmıştır. Aylar sonra okulda benzer bir seslendirme kulübü kurulduğunda Defne de bu kulübe katılmış ve ilk denemesinde, Can'dan doğrudan hiçbir yönlendirme almamış olmasına rağmen, onun tekniklerini başarılı bir şekilde taklit ederek ilk ses kaydını tamamlamıştır. Kulüp danı��man öğretmeni Defne'nin bu performansını çok beğenmiş ve kulüpteki diğer öğrencilere onu örnek göstermiştir. Bu takdirin ardından Defne, kulüp çalışmalarına daha aktif katılım göstermeye başlamıştır.

Bu parçada anlatılan durumla ilgili olarak aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Defne'nin Can'�� izlerken edindiği bilgileri aylarca davranışa dönüştürmeden zihninde saklaması ve kulüp kurulduğunda bunları başarıyla uygulaması, gözlem yoluyla öğrenmenin 'hatırda tutma' ve 'davran��şı meydana getirme' süreçlerinin gerçekleştiğini gösterir.Cevap
  2. B
    Defne'nin danışman öğretmeni tarafından takdir edildikten sonra kulüp çalışmalarına daha aktif katılması, sosyal öğrenme kuramındaki 'dolaylı pekiştirme' kavramıyla açıklanır.
  3. C
    Öğretmenin Defne'yi diğer üyelere örnek göstermesi, kulüpteki diğer üyeler üzerinde benzer davranışları gösterme isteği uyandıracağından, bu durum diğer üyeler için 'dolaylı ceza' sürecini başlatır.
  4. D
    Defne'nin Can'ı izledikten aylar sonra ilk denemesinde başarılı bir kayıt yapması, bu öğrenmenin zihinde önceden gerçekleştiğini ancak ödül beklentisi olana kadar saklı kaldığını gösteren 'klasik koşullanma' sürecidir.
  5. E
    Defne'nin Can'ı izlerken kayıt cihazının nasıl kullanıldığını zihinsel bir çaba olmadan öğrenmesi ve bunu aylar sonra seslendirme yaparken uygulaması, davranışçı kuramcıların savunduğu 'deneme-yanılma yoluyla öğrenme' modeline uygun bir süreçtir.

Cevap

Defne'nin gözlemlediği davranışları aylar boyunca saklayıp ardından uygulamaya dökmesi, gözlem yoluyla öğrenmenin hatırda tutma ve davranışı meydana getirme süreçleriyle uyuşmaktad��r.
Gözlem yoluyla öğrenme sürecinde birey, modelin davranışlarını önce dikkatle izler, ardından bu gözlemleri zihninde sembolik olarak kodlayıp saklar (hatırda tutma). İhtiyaç duyduğunda ise bu zihinsel kodları motor becerilere dönüştürerek dışa vurur (davranışı meydana getirme). Defne'nin Can'ı izleyip aylar sonra ilk denemesinde başarılı bir kayıt yapması bu aşamaları tam olarak göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki gözlem sürecini ve sonrasındaki davranışsal değişimi analiz etmek.
Defne'nin Can'ın davranışlarını dikkatle izlediği, bu bilgileri hemen kullanmayıp aylarca zihninde sakladığı ve sonrasında taklit ederek başarıyla uyguladığı belirlendi.
Sosyal öğrenme ve bilişsel süreçlerin hangi aşamalarda devreye girdiğini netleştirmek.
2
Pekiştirme ve güdülenme süreçlerini kuramsal açıdan değerlendirmek.
Defne'nin öğretmen tarafından doğrudan övülmesinin edimsel koşullanmadaki doğrudan pekiştirmeye; diğer öğrencilerin bu durumu izlemesinin ise dolaylı pekiştirmeye karşılık geldiği görüldü.
Çeldiricilerdeki 'dolaylı pekiştirme' ve 'dolaylı ceza' gibi kavram hatalarını elemek.
3
Seçeneklerde sunulan açıklamaları kuramlarla karşılaştırarak doğruluğunu denetlemek.
Defne'nin gözlemlerini zihninde saklayıp aylarca sonra uygulaması 'hatırda tutma' ve 'davranışı meydana getirme' basamaklarını tam olarak karşıladığı için doğru cevaba ulaşıldı.
Yanlış seçeneklerdeki davranışçı yaklaşımlara (klasik koşullanma, deneme-yanılma) dair hatalı tanımlamaları ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Sosyal Öğrenme Kuramı ve Gözlem Yoluyla Öğrenmenin Aşamaları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla