Examkin

Soru

Zorluk: OrtaŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Derdimi söylesem şu yüce dağa,
Bülbül feryat eder indiği bağa,
Selâm verdim bugün gelen her sağa,
Yazık oldu ömürdeki bu çağa.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    11’li hece ölçüsü ve 6+5 durak düzeniyle oluşturulmuştur.
  2. B
    Dize sonlarındaki "-a" sesleri, yönelme durum eki görevinde oldukları için rediftir.
  3. C
    Kelime köklerinde ortak olan "ağ" sesleri tam kafiye örneğidir.
  4. D
    Şiirin kafiye şeması "aaaa" şeklinde olup düz kafiye düzenindedir.
  5. Dize sonlarındaki ses benzerliklerinin tamamı ("-ağa") zengin kafiye olarak kabul edilmelidir.Cevap

Cevap

Ses benzerliklerinin tamamının zengin kafiye olarak kabul edilmesi gerektiği ifadesi yanlıştır; çünkü ek olan bölümler redif, kökteki ortak sesler ise kafiyedir.
Dörtlükteki ses benzerlikleri incelendiğinde; 'dağ, bağ, sağ, çağ' kelimelerinin kök olduğu ve sonlarındaki '-a' seslerinin aynı görevde (yönelme durum eki) olduğu görülür. Bu nedenle '-a' sesleri rediftir. Redifler ayrıldıktan sonra köklerde kalan 'ağ' sesleri ise iki ses benzerliği olduğu için 'tam kafiye'dir. Seslerin tamamını (ağa) birleştirip üç ses üzerinden 'zengin kafiye' demek bilimsel olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hece ölçüsünü ve durakları belirlemek için ünlü harfleri sayın ve durak noktalarını kontrol edin.
Tüm dizeler 11 hecelidir (6+5 duraklı).
Halk şiiri geleneğinde hece sayısının ve durakların uyumu ahengi sağlar.
2
Dize sonlarındaki kelimelerin köklerini ve eklerini ayırarak görevdaş olup olmadıklarını inceleyin.
dağ-a, bağ-a, sağ-a, çağ-a dizilişinde "-a" ekleri yönelme durum ekidir.
Aynı görevdeki sesler redif olarak ayrılmalıdır.
3
Redifleri ayırdıktan sonra köklerde kalan ses benzerliklerini sayın.
"dağ, bağ, sağ, çağ" kelimelerindeki "ağ" sesleri ortaktır.
İki ses benzerliği tam kafiyeyi oluşturur.
4
Kafiye şemasını belirlemek için dize sonlarındaki ses uyumuna göre harflendirme yapın.
aaaa (Düz kafiye).
Kafiye örgüsü şiirin şekil özelliklerini belirler.

Anahtar Kavram

Şiirde kafiye ve redif ayrımı yapılırken eklerin görevdaşlığına dikkat edilmeli, redifler ayrıldıktan sonra kalan ses benzerlikleri kafiye türünü belirlemelidir.

Daha Fazla Pratik

Farklı türden eklerin (örneğin iyelik eki ile yönelme ekinin) bir araya geldiği dizelerde kafiye türünün nasıl değiştiğini incelemek konuyu pekiştirir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bu konudan daha fazla soru