Examkin

Soru

Zorluk: ZorTanzimat I. Dönem Edebiyatı ve Sanatçıları

I. Metin:
*Bizim tabiî olan şiirimiz ve inşâmız taşra halkı ile İstanbul esnafı arasında ve şuarâ-yı halkiyemiz beyninde hâlâ durmaktadır... Bizim şarkılarımız, mânilerimiz vardır.*

II. Metin:
*Nâ-pâk u kerîh ü bî-nihâyet*
*Eş'âr-ı avâm-ı p��r-kabâhat*
*Şi'r-i şuarâ-yı rebâbî*
*Olmaz ulemâ katında yâbî*
*(Kaba ve kusurlarla dolu avam/halk şiiri temiz ve güzel değildir; rebap çalan halk şairlerinin şiirleri alimler katında değer bulmaz.)*

Yukarıda Tanzimat I. Dönem sanatçılarından Ziya Paşa’ya ait iki farklı metin kesiti verilmiştir. Bu metinlerden hareketle Ziya Paşa ve Tanzimat I. Dönem şiir anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. Metin'de yazar, Türk edebiyatının asıl kaynağının halk söyleyişleri ve ürünleri olduğunu savunarak döneminde yaygınlaşmaya başlayan sadeleşme fikrine zemin hazırlamıştır.
  2. B
    II. Metin, Ziya Paşa'nın hazırladığı üç ciltlik Harabat antolojisinin mukaddimesinden alınmış olup sanatçının zaman içinde Divan şiiri estetiğine geri döndüğünü gösterir.
  3. C
    Her iki metin arasındaki belirgin anlayış farkı, Tanzimat I. Dönemi'nde yeni bir edebiyat kurmaya çalışırken eski kültürden kopamayan aydınların yaşadığı ikilemi ve zihniyet bölünmesini ortaya koymaktadır.
  4. D
    Ziya Paşa'nın II. Metin'deki halk şiirini küç��mseyen ve eskiyi savunan tavrı, Namık Kemal tarafından Tahrib-i Harabat adlı eserle sert biçimde eleştirilmiştir.
  5. II. Metin'de sergilenen sanat anlayışı, Tanzimat I. Dönem edebiyatının genelini yönlendiren 'sanat toplum içindir' ilkesinin şiir alanındaki en tutarlı ve sistemli savunusu niteliğindedir.Cevap

Cevap

Ziya Paşa'nın halk şiirini eleştirdiği ve klasik şiir estetiğine geri döndüğü Harabat Mukaddimesi'ndeki görüşleri, Tanzimat I. Dönem edebiyatının temel ilkesi olan toplumsal fayda (sanat toplum içindir) anlayışıyla çelişir ve bu ilkenin savunusu olamaz.
Ziya Paşa'nın halk şiirini dışlayıp Divan edebiyatını yücelttiği Harabat Mukaddimesi'ndeki (ikinci metin) görüşleri, topluma yönelen ve sadeleşmeyi savunan Tanzimat I. Dönem edebiyatının genel felsefesi olan 'sanat toplum içindir' ilkesiyle çelişmektedir. Bu sebeple ikinci metnin bu ilkenin tutarlı bir savunusu olduğunu öne süren seçenek yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen iki metnin üslup, dil ve içerik özelliklerini çözümlemek.
Birinci metinde halk şiirinin ve sade dilin milli kaynak olarak savunulduğu; ikinci metinde ise halk şiirinin küçümsenerek klasik Divan şiiri estetiğine yönelindiği saptanır.
Ziya Paşa'nın sanat anlayışındaki köklü değişimi ve edebiyat tarihindeki meşhur çelişkisini netleştirmek.
2
Metinlerin ait olduğu eserleri ve bu eserlerin Tanzimat dönemindeki yansımalarını değerlendirmek.
Birinci metnin Şiir ve İnşa makalesinden, ikinci metnin ise Harabat antolojisinin mukaddimesinden alındığı tespit edilir. Ziya Paşa'nın bu dönüşümünün Namık Kemal tarafından Tahrib-i Harabat ile eleştirildiği doğrulanır.
Seçeneklerdeki tarihi ve edebi olguların doğruluğunu denetlemek.
3
Tanzimat I. Dönem'in genel sanat felsefesi ile Ziya Paşa'nın Harabat'taki görüşlerini karşılaştırmak.
Harabat'taki elitist, klasik şiir odaklı anlayışın Tanzimat I. Dönem'in 'sanat toplum içindir' ilkesiyle uyuşmadığı, aksine bireysel ve gelenekçi bir çizgiye işaret ettiği görülür.
Doğru seçeneğe ulaşmak amacıyla edebi dönem ilkeleriyle metin tutarlılığını test etmek.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem sanatçılarından Ziya Paşa'nın eski-yeni ikilemi, Şiir ve İnşa ile Harabat Mukaddimesi arasındaki görüş ayrılıkları ve Namık Kemal'in bu duruma yönelik eleştirileri.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Tanzimat I. Dönem Edebiyatı ve Sanatçıları

Bu konudan daha fazla soru