Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Divan edebiyatında şairler; bireysel ya da toplumsal aksaklıkları, liyakatsizlikleri ve samimiyetsizlikleri eleştiri sınırlarını zorlayarak alaycı ve iğneleyici bir dille ele almışlardır. Bu tarz şiirler, klasik edebiyatın kendine özgü konu ve tema çeşitliliğini yansıtır.

Buna göre,

"Gör zâhidi kim sâhib-i irşâd olayın der
Dün mektebe vardı bugün üstâd olayın der"

beyti, konusu ve içerik özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki nazım türlerinin hangisine örnek oluşturur?

  1. A
    Fahriye
  2. B
    Mersiye
  3. HicviyeCevap
  4. D
    Naat
  5. E
    Münacat

Cevap

Beyitte layık olmadığı hâlde yol göstericiliğe soyunan zâhidin yetersizliği alaycı ve yerici bir dille eleştirildiğinden doğru cevap hicviye türüdür.
Verilen beyitte şair, dün okula gidip bugün usta olmaya çalışan, yani ehil olmadığı hâlde mürşitlik taslayan zâhidi (kaba softayı) alaycı ve iğneleyici bir dille eleştirmektedir. Divan edebiyatında kişi veya kurumların eksiklerini, liyakatsizliklerini yermek amacıyla yazılan şiirler hicviye türüne girer. Bu nedenle doğru cevap hicviyedir.

Adım Adım Çözüm

1
Beytin günümüz Türkçesine çevrilmesi ve anlamının kavranması.
Beyit günümüz Türkçesiyle şu anlama gelir: "Zâhidi gör ki irşad sahibi (yol gösterici) olayım der; daha dün okula gitti, bugün usta olayım der." Şair burada, bilgisi ve yetkinliği olmadığı hâlde rehberlik taslayan kişileri eleştirmektedir.
Divan şiirinde nazım türünün belirlenebilmesi için beyitteki temel düşüncenin, kullanılan kavramların ve verilmek istenen mesajın doğru çözümlenmesi gerekir.
2
Elde edilen temanın Divan edebiyatı nazım türlerinin tanımlarıyla karşılaştırılması.
Belirlenen eleştirel, yerici ve alaycı tema; ölenlerin ardından yazılan mersiye, Allah'a yakarılan münacat, Hz. Peygamber'i öven naat veya şairin kendisini övdüğü fahriye ile uyuşmamaktadır. Bu tema, doğrudan yerme amacıyla yazılan hicviye türünün tanımına uymaktadır.
Her nazım türünün kendine özgü konu sınırları ve üslup özellikleri bulunur; bu özelliklerin tespiti doğru türe ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında yergi konulu şiirlerin hicviye olarak adlandırılması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Bu konudan daha fazla soru