Examkin

Soru

Zorluk: ZorDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Divan edebiyatında şairler, ele aldıkları temaya ve amaca bağlı olarak farklı nazım türlerinde eserler kaleme almışlardır. Aşağıda verilen beyitleri, yansıttıkları içerik özelliklerine göre uygun nazım türleriyle eşleştiriniz.

  • Cihânı var eden sensin nihân u âşikâr ancak
    Sana mahsustur ey Hâlık kemâl-i iktidâr ancak    Tevhit
  • Yâ Resûlallâh harâret kılmasın te’sîr bana
    Âb-ı lutfun dökülüp nâr-ı cehennem üstüne    Naat
  • Bâtıl isteyü haktan ayrıldım
    Boynuz umdum kulaktan ayrıldım    Hicviye
  • Tûtî-i mucize-gûyem ne desem lâf değil
    Çarh ile söyleşemem ayinesi sâf değil    Fahriye

Cevap

İlk beyit tevhit ile, ikinci beyit naat ile, üçüncü beyit hicviye ile, dördüncü beyit ise fahriye ile eşleşmelidir.
Divan edebiyatı nazım türlerinin konu ve anahtar kelime analizine dayalı doğru eşleştirmeleri şu şekildedir: İlk beyit Allah'ın birliğini anlattığı için tevhit nazım türüyle, ikinci beyit Hz. Muhammed'i övdüğü için naat türüyle, üçüncü beyit toplumsal ve bireysel zaafları eleştirdiği için hicviye türüyle ve son beyit şairin kendi edebi dehasını övmesi nedeniyle fahriye türüyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk beyitteki 'Hâlık' (Yaratıcı) ve 'cihânı var eden' ifadelerinin analizi.
Bu kavramlar doğrudan Allah'ın birliğini ve yaratma gücünü anlattığı için tevhit türüyle ilişkilendirilir.
Tevhit nazım türünün temel amacı Allah'ın tekliğini, büyüklüğünü ve sıfatlarını övmektir.
2
İkinci beyitteki 'Yâ Resûlallâh' hitabının ve cehennem ateşinden korunma talebinin incelenmesi.
Hitap ve konu doğrudan Hz. Muhammed'i öven ve ondan şefaat dileyen naat türünü gösterir.
Naat nazım türü İslam peygamberi Hz. Muhammed'e duyulan sevgiyi ve saygıyı işler.
3
Üçüncü beyitte yer alan 'boynuz umarken kulaktan ayrılmak' deyimsel ifadesinin ve ironik durumun çözümlenmesi.
İnsanın açgözlülüğünün ve toplumsal zaafların alaya alınarak eleştirilmesi hicviye türünü işaret eder.
Hicviye nazım türü, kişi veya toplumdaki kusurları, yanlışları alaycı bir dille eleştiren manzumelerdir.
4
Dördüncü beyitteki 'Tûtî-i mucize-gûyem' (mucize söyleyen papağanım) ifadesinin değerlendirilmesi.
Şairin kendi söz söyleme yeteneğini ve edebi gücünü övmesi, bu beyiti fahriye yapar.
Fahriye nazım türü, şairin kendi sanatını, şiirdeki ustalığını ve kaleminin gücünü övdüğü bölümlerdir.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Bu konudan daha fazla soru