Soru

Zorluk: OrtaGaz Yasaları

Aşağıdaki tabloda ideal davranışta olan üç farklı gaz örneğinin kimyasal formül, sıcaklık ve basınç bilgileri verilmiştir:

Gaz ÖrneğiKimyasal FormülSıcaklıkBasınç
IHeHe0 C0\ ^\circ\text{C}2 atm2\text{ atm}
IICH4CH_4273 C273\ ^\circ\text{C}2 atm2\text{ atm}
IIIO2O_20 C0\ ^\circ\text{C}1 atm1\text{ atm}

Buna göre, bu gaz örneklerinin belirtilen koşullardaki özk��tlelerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

(Mol kütleleri: He=4 g/molHe = 4\text{ g/mol}, CH4=16 g/molCH_4 = 16\text{ g/mol}, O2=32 g/molO_2 = 32\text{ g/mol})

  1. 1I. 0 C0\ ^\circ\text{C} sıcaklıkta ve 2 atm2\text{ atm} basınçta bulunan HeHe gazı
  2. 2II. 273 C273\ ^\circ\text{C} sıcaklıkta ve 2 atm2\text{ atm} basınçta bulunan CH4CH_4 gazı
  3. 3III. 0 C0\ ^\circ\text{C} sıcaklıkta ve 1 atm1\text{ atm} basınçta bulunan O2O_2 gazı

Cevap

Gaz örneklerinin belirtilen ko��ullardaki özkütlelerinin küçükten büyüğe sıralaması I < II < III şeklindedir.
Gazların özkütleleri d=PMARTd = \frac{P \cdot M_A}{R \cdot T} formülü yardımıyla karşılaştırılır. Gazların sıcaklıkları Kelvin'e çevrildiğinde sırasıyla 273 K273\text{ K}, 546 K546\text{ K} ve 273 K273\text{ K} bulunur. Formülde yerlerine yazıldığında, birinci gazın özkütlesi 8273R\frac{8}{273R}, ikinci gazın özkütlesi 16273R\frac{16}{273R} ve üçüncü gazın özkütlesi 32273R\frac{32}{273R} değerlerini alır. Paydalar eşitlendiğinde payı en küçük olan birinci gaz en düşük özkütleye, payı en büyük olan üçüncü gaz ise en yüksek özkütleye sahip olur. Bu durum küçükten büyüğe doğru I < II < III sıralamasını verir.

Adım Adım Çözüm

1
İdeal gazların özkütlesini hesaplamak için basınç (PP), mutlak sıcaklık (TT) ve mol kütlesi (MAM_A) arasındaki ilişkiyi gösteren ideal gaz özkütle formülünü belirlemek.
d=PMARTd = \frac{P \cdot M_A}{R \cdot T} formülü elde edilir.
Gazların verilen fiziksel niceliklerini kullanarak özkütle değerlerini birbiriyle kıyaslayabilmek.
2
Her bir gaz örneğinin Celsius cinsinden verilen sıcaklıklarını mutlak sıcaklık birimi olan Kelvin'e dönüştürmek.
TI=0+273=273 KT_I = 0 + 273 = 273\text{ K}, TII=273+273=546 KT_{II} = 273 + 273 = 546\text{ K} ve TIII=0+273=273 KT_{III} = 0 + 273 = 273\text{ K} olarak bulunur.
Gaz yasalarında sıcaklık parametresi daima mutlak sıcaklık (Kelvin) cinsinden olmalıdır.
3
Elde edilen verileri ve gazların mol kütlelerini özkütle formülünde yerine koyarak her bir gazın özkütle bağıntısını türetmek.
dI=2×4R273=8273Rd_I = \frac{2 \times 4}{R \cdot 273} = \frac{8}{273R}, dII=2×16R546=16273Rd_{II} = \frac{2 \times 16}{R \cdot 546} = \frac{16}{273R} ve dIII=1×32R273=32273Rd_{III} = \frac{1 \times 32}{R \cdot 273} = \frac{32}{273R} değerleri bulunur.
Tüm gazların özkütle değerlerini ortak paydada (273R273R) toplayarak pay kısımlarını doğrudan karşılaştırılabilir hale getirmek.
4
Hesaplanan özkütle değerlerini sayısal büyüklüklerine göre küçükten büyüğe doğru sıralamak.
Pay kısımları karşılaştırıldığında 8<16<328 < 16 < 32 olduğundan sıralama dI<dII<dIIId_I < d_{II} < d_{III} yani I < II < III olarak gerçekleşir.
Soru kökünde istenen küçükten büyüğe sıralama kriterini karşılamak.

Anahtar Kavram

İdeal gazların özkütlesi, gazın basıncı ve mol kütlesi ile doğru orantılı; mutlak sıcaklığı ile ters orantılıdır.
Bu soruyu puanla