Soru

Zorluk: ZorŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Aşağıdaki sol sütunda numaralanmış şiir parçalar��nı, sağ sütunda verilen ahenk özellikleri (ölçü, kafiye ve redif) ile eşleştiriniz.

  • I.
    Yardan ayrılanın bağrı ezilir,
    Gözyaşları sicim gibi dizilir,
    Kaderimiz kara taşa yazılır,
    Ayrılık acısı cana kar eder.
    11'li hece ölçüsü, yarım kafiye, redif
  • II.
    Aşk elinden dil perişandır bu akşam ey perî,
    Kalmadı sabrım benim sen gittiğin günden berî.
    Aruz ölçüsü, zengin kafiye
  • III.
    Niçin kondun a bülbül
    Kapımdaki asmaya?
    Ben yârimden vazgeçmem
    Götürseler asmaya.
    7'li hece ölçüsü, cinaslı kafiye
  • IV.
    Bahar geçer gelir yazlar,
    Dile gelir dertli sazlar,
    Bitmez oldu sende nazlar,
    Ayrılık içimi yakar.
    8'li hece ölçüsü, tam kafiye, redif

Cevap

I numaralı şiir parçası '11'li hece ölçüsü, yarım kafiye, redif' ile; II numaralı şiir parçası 'Aruz ölçüsü, zengin kafiye' ile; III numaralı şiir parçası '7'li hece ölçüsü, cinaslı kafiye' ile; IV numaralı şiir parçası '8'li hece ölç��sü, tam kafiye, redif' ile eşleşmektedir.
Sol sütundaki şiir parçaları, ahenk özellikleri incelendiğinde sırasıyla hece ölçüsü, aruz ölçüsü, kafiye çeşitleri ve redif durumlarına göre doğru bir şekilde sağ sütundaki ahenk özellikleriyle eşleşmektedir. I numaralı parça 11'li hece ölçüsü ve yarım kafiye/redif barındırır; II numaralı parça aruz ölçüsü ve zengin kafiye taşır; III numaralı parça 7'li hece ölçüsü ve cinaslı kafiye içerir; IV numaralı parça ise 8'li hece ölçüsü ve tam kafiye/redif ahengine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
I numaralı şiir parçasının ahenk unsurlarını belirleme
Hece sayısı 11'dir. 'ez-il-ir', 'diz-il-ir', 'yaz-ıl-ır' kelimelerinde aynı görevdeki '-ilir / -ılır' ekleri redif, köklerdeki 'z' sesleri yarım kafiyedir.
Şiir parçasının ölçü, kafiye ve redif özelliklerini tespit ederek doğru kategoriyle eşleştirmek.
2
II numaralı şiir parçasının ahenk unsurlarını belirleme
Beyit aruz ölçüsüyle yazılmıştır. 'perî' ve 'berî' kelimeleri arasındaki 'erî' sesleri zengin kafiyedir.
Divan şiirine özgü aruz kalıbını ve kök seslerindeki zengin kafiyeyi saptamak.
3
III numaralı şiir parçasının ahenk unsurlarını belirleme
Mânideki hece sayısı 7'dir. 'asmaya' (isim) ve 'asmaya' (fiil) kelimeleri sesçe aynı, anlamca farklı olup cinaslı kafiyedir.
Eş sesli kelimelerin oluşturduğu cinaslı kafiyeyi ve mâni tipi hece ölçüsünü bulmak.
4
IV numaralı şiir parçasının ahenk unsurlarını belirleme
Hece sayısı 8'dir. 'yaz-lar', 'saz-lar', 'naz-lar' kelimelerindeki çoğul eki '-lar' redif, köklerdeki 'az' sesleri tam kafiyedir.
Eklerin dil bilgisel görevlerini ayırt ederek tam kafiyeyi ve hece ölçüsünü belirlemek.

Anahtar Kavram

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla