Examkin

Soru

Zorluk: OrtaŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Aşağıdaki numaralanmış şiir parçalarını, mısra sonlarındaki ses benzerliklerine göre karşılarında verilen ahenk özellikleriyle eşleştiriniz.

  • I. Garibim namıma Kerem diyorlar
    Aslı'mı el almış harem diyorlar    Zengin kafiye ile birlikte sadece kelime hâlinde redif
  • II. Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
    Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı    Tam kafiye ile birlikte hem ek hem kelime hâlinde redif
  • III. Durgunlaşır ufukta süzülen bakışların
    Solgun birer rengidir o eski nakışların    Zengin kafiye ile birlikte sadece ek hâlinde redif
  • IV. Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç
    Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç    Cinaslı kafiye

Cevap

Doğru eşleştirme şu şekildedir: I - Zengin kafiye ve kelime hâlinde redif; II - Tam kafiye ile hem ek hem kelime hâlinde redif; III - Zengin kafiye ve ek hâlinde redif; IV - Cinaslı kafiye.
I numaralı örnekte 'erem' sesleri 4 ses olduğu için zengin kafiyedir, 'diyorlar' kelime rediftir. II numaralı örnekte 'an' tam kafiyedir ve '-maz mı' yapısı hem ek hem kelime içerir. III numaralı örnekte 'akış' 4 sesle zengindir ve '-ların' ek rediftir. IV numaralı örnekte sesteş kelimeler cinas oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Mısra sonlarındaki kelimelerin kök ve ekleri ayırt edilir.
I. Kerem/harem (kök), II. usan/yan (kök), III. bakış/nakış (kök), IV. geç/geç (sesteş kelimeler).
Redif ve kafiye ayrımını doğru yapabilmek için kelimenin yapısal analizi şarttır.
2
Aynı görevdeki ekler ve kelimeler (redifler) belirlenir.
I. 'diyorlar', II. '-maz mı', III. '-ların' ifadelerinin redif olduğu saptanır.
Yazılışı ve görevi aynı olan ses toplulukları ahengi sağlamak için redif olarak kullanılır.
3
Köklerdeki ses benzerlikleri sayılarak kafiye türü isimlendirilir.
İki ses benzerliği tam, üç ve üzeri ses benzerliği zengin kafiye olarak tanımlanır.
Kafiye türleri, benzer ses sayısına göre (yarım, tam, zengin) sınıflandırılır.

Anahtar Kavram

Şiirde ahenk unsurları olan kafiye (ses benzerliği) ve redifin (görev benzerliği) kök-ek analizi yoluyla tespit edilmesi.
Bu soruyu puanla

Konular

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bu konudan daha fazla soru