Soru

Zorluk: ZorDivan Edebiyatındaki Edebî Akımlar ve Eğilimler

Edebiyat öğretmeni Melis Hanım, tahtaya Divan şiirindeki yönelimleri göstermek amacıyla şu beyitleri yazar:

I. beyit:
*Bu şehr-i Sıtanbul ki bî-misl ü behâdır*
*Bir sengine yekpâre Acem mülkü fedâdır*

II. beyit:
*Şeb-i yeldâyı müneccimle muvakkıt ne bilir*
*Mübtelâ-yı gama sor kim geceler kaç saat*

III. beyit:
*Gül ateş gülbün ateş gülşen ateş cûybâr ateş*
*Semender-i aşkına bu şeb senin ey yâr ateş*

Melis Hanım, öğrencilerinden bu beyitlerin temsil ettiği akımları, bu akımların kurucularını/en önemli temsilcilerini ve bu temsilcilerin yaşadığı yüzyılı belirtmelerini ister.

Buna göre, aşağıdaki öğrenci cevaplarından hangisi tamamen doğrudur?

  1. A
    I. beyit: Mahallileşme akımının 17. yüzyıldaki temsilcisi Nedim'e; II. beyit: Hikemî tarzın 18. yüzyıldaki öncüsü Nâbî'ye; III. beyit: Sebk-i Hindî akımının 18. yüzyıldaki temsilcisi Şeyh Galib'e aittir.
  2. B
    I. beyit: Türk-i Basit akımının 16. yüzyıldaki temsilcisi Bâkî'ye; II. beyit: Hikemî tarzın 17. yüzyıldaki öncüsü Nâbî'ye; III. beyit: Sebk-i Hindî akımının 17. yüzyıldaki temsilcisi Nef'î'ye aittir.
  3. I. beyit: Mahallileşme akımının 18. yüzyıldaki en önemli temsilcisi Nedim'e; II. beyit: Hikemî tarzın 17. yüzyıldaki öncüsü Nâbî'ye; III. beyit: Sebk-i Hindî akımının 18. yüzyıldaki temsilcisi Şeyh Galib'e aittir.Cevap
  4. D
    I. beyit: Sebk-i Hindî akımının 18. yüzyıldaki temsilcisi Şeyh Galib'e; II. beyit: Hikemî tarzın 17. yüzyıldaki öncüsü Nâbî'ye; III. beyit: Mahallileşme akımının 18. yüzyıldaki temsilcisi Nedim'e aittir.
  5. E
    I. beyit: Mahallileşme akımının 18. yüzyıldaki temsilcisi Nedim'e; II. beyit: Hikemî tarzın 17. yüzyıldaki öncüsü Nâbî'ye; III. beyit: Sebk-i Hindî akımının 17. yüzyıldaki temsilcisi Şeyh Galib'e aittir.

Cevap

İlk beyit Mahallileşme akımının 18. yüzyıldaki en önemli temsilcisi Nedim'e, ikinci beyit Hikemî tarzın 17. yüzyıldaki öncüsü Nâbî'ye, üçüncü beyit ise Sebk-i Hindî akımının 18. yüzyıldaki temsilcisi Şeyh Galib'e aittir.
İstanbul sevgisini ve yerel unsurları barındıran ilk beyit, 18. yüzyılda Mahallileşme akımının öncüsü olan Nedim'e aittir. İkinci beyit, hayata dair bilgece bir gözlem ve öğüt sunarak 17. yüzyılda Hikemî tarzı kuran Nâbî'nin üslubunu yansıtır. Üçüncü beyit ise yoğun imgelemi, ateş ve semender gibi soyut/sembolik kavramları barındırmasıyla 18. yüzyılda Sebk-i Hindî akımının zirve ismi olan Şeyh Galib'e aittir. Bu üç eşleştirmenin ve şairlerin yüzyıllarının tamamen doğru verildiği seçenek hedeflenen cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitlerin dil, üslup ve içerik özelliklerini inceleyerek hangi edebi akımlara ait olduğunu belirlemek.
İstanbul ��vgüsü barındıran ilk beyit Mahallileşme akımına; bilgece bir söyleyişle akıl yürüten ikinci beyit Hikemî tarza; yoğun ateş ve semender imgeleriyle bezeli üçüncü beyit ise Sebk-i Hindî akımına aittir.
Edebi akımların beyitler üzerindeki üslup izlerini tespit etmek doğru şairi bulmanın ilk adımıdır.
2
Belirlenen edebi akımların Divan edebiyatındaki en önemli temsilcilerini ve bu temsilcilerin eser verdiği yüzyılları hatırlamak.
Mahallileşme akımının 18. yüzyıldaki temsilcisi Nedim, Hikemî tarzın (Nâbî Ekolü) 17. yüzyıldaki kurucusu Nâbî, Sebk-i Hindî'nin 18. yüzyıldaki zirve ismi ise Şeyh Galib'dir.
Şairlerin edebi akımları ile yaşadıkları yüzyıl bilgilerini doğru ilişkilendirmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki eşleştirmeleri inceleyerek akım, şair ve yüzyıl bilgilerinin tamamının eksiksiz ve doğru verildiği seçeneği tespit etmek.
Nedim'in Mahallileşme (18. yy), Nâbî'nin Hikemî (17. yy) ve Şeyh Galib'in Sebk-i Hindî (18. yy) olarak eşleştirildiği seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Çeldiricilerde yer alan yüzyıl ve şair-akım karıştırma hatalarını eleyerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatındaki Edebî Akımlar ve Eğilimler
Bu soruyu puanla