19. yüzyılda Osmanlı Devleti, sanayi devrimi karşısında yerli üreticileri korumak ve yerli sanayiyi canlandırmak amacıyla Islah-ı Sanayi Komisyonu'nu kurmuş, esnaf şirketleri (ortaklıkları) oluşturmaya çalışmış ve sanayi sergileri açmıştır. Ancak atılan bu adımlar hedeflenen başarıya ulaşamamış, yerli üretim çökmeye devam etmiştir.
Bu başarısızlıkta ve Osmanlı ekonomisinin dışa bağımlı hale gelmesinde aşağıdakilerden hangisinin doğrudan etkili olduğu savunulabilir?
- Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile iç gümr��k vergilerinin yabancı tüccarlar için kaldırılması ve gümrük oranlarının düşük belirlenmesiCevap
- BGedik usulü uygulanarak piyasadaki tüketim mallarının tavan fiyatlarının devlet eliyle belirlenmesi ve serbest rekabetin engellenmesi
- CMilli iktisat politikaları doğrultusunda çıkarılan Kabotaj Kanunu ile yabancı gemilerin Osmanlı limanları arasındaki ticaret hakkının sınırlandırılması
- DIslahat Fermanı ile yalnızca Müslüman tebaaya verilen yeni ekonomik imtiyazların yabancı sermayeyle rekabeti zorlaştırması
- ETımar sahiplerinin toprak mülkiyetini kendi üzerlerine geçirerek Avrupa tarzı bağımsız feodal senyörlere dönüşmesi
Cevap
Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile iç gümrük vergilerinin yabancı tüccarlar için kaldırılması ve gümrük oranlarının düşük belirlenmesi
Yerli üretimi canlandırma çabalarının başarısız olmasında Balta Limanı Ticaret Antlaşması'nın getirdiği serbest ticaret hükümleri doğrudan etkili olmuştur. Bu antlaşmayla yabancı tüccarlardan alınan iç gümrük vergileri kaldırılmış, ithalat gümrük vergileri ise çok düşük seviyede tutulmuştur. Bu durum yerli esnafın Avrupalı sanayi ürünleriyle rekabet edememesine ve yerli sanayinin çökmesine yol açmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Balta Limanı Ticaret Antlaşması ve Osmanlı Sanayisine Etkileri