Soru

Zorluk: OrtaMS 2. Yüzyıl - MS 15. Yüzyıl Felsefesi: İslam Felsefesi ve Temel Problemleri

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri İslam felsefesindeki nedensellik tartışmasın�� göz önünde bulundurarak uygun filozof isimleriyle doldurunuz.

Cevap:İslam felsefesinde nedensellik ve doğa yasaları tartışmasında, ateş ile yanma arasındaki bağıntının aklî bir zorunluluk olmadığını, her şeyin Tanrı'nın iradesiyle gerçekleştiğini savunan düşünür 【Gazali】 iken; nedenselliği reddetmenin aklın ilkelerini ve nesnel bilgi imkânını tamamen ortadan kaldıracağını savunarak ona karşı çıkan düşünür 【İbn Rüşd】'tür.

Cevap

İlk boşluğa Gazâlî, ikinci boşluğa ise İbn Rüşd gelmelidir.
İslam felsefesinde nedensellik tartışması Gazâlî ve İbn Rüşd arasında geçmektedir. Gazâlî, doğadaki olayların birbirinin zorunlu nedeni olmadığını, her şeyin Tanrı'nın doğrudan iradesiyle (âdetullah çerçevesinde) gerçekleştiğini savunur. İbn Rüşd ise bu görüşün bilgiyi ve akıl yürütmeyi imkânsız kılacağını belirterek nedenselliğin zorunlu olduğunu savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki ilk tanımı analiz etmek
Ateş ile yanma arasındaki nedensellik ilişkisinin zorunlu olmadığını ve bunun Tanrı'nın iradesine bağlı bir alışkanlık (âdetullah) olduğunu savunan düşünürün Gazâlî olduğu tespit edilir.
Gazâlî, Tehâfütü'l-Felâsife adlı eserinde doğa filozoflarının zorunlu nedensellik fikrine karşı çıkmış ve mucizelerin gerçekleşebilirliğini temellendirmek için illiyet ilişkisinin aklî bir zorunluluk olmadığını savunmuştur.
2
Parçadaki ikinci tanımı analiz etmek
Gazâlî'nin nedensellik eleştirisine karşı çıkan ve nedenselliği reddetmenin aklın işleyişini ve bilgi imkânını yok edeceğini savunan düşünürün İbn Rüşd olduğu tespit edilir.
İbn Rüşd, Tehâfütü't-Tehâfüt adlı eserinde Gazâlî'ye cevap vererek, doğadaki düzenin ve nedenselliğin inkâr edilmesinin aklın ve bilginin inkârı anlamına geleceğini savunmuştur.

Anahtar Kavram

İslam felsefesinde nedensellik ve mucize problemi bağlamında Gazâlî ve İbn Rüşd'ün görüşleri.
Bu soruyu puanla