Soru

Zorluk: ZorDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan edebiyatı beyitlerini, sağ sütundaki ait oldukları nazım türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • I. Yâ Rab kerem et bu abd-i nâçâra benim
    Rahm eyle bu bağrı yanık zâra benim
    Münacat
  • II. Benim ol şâir-i sihr-âferîn-i nâdire-gû
    Ki nazmım reşk-i gülistân u nesrim bağ-ı İrem
    Fahriye
  • III. Pek de sâfî görünür zâhid-i nâ-pâk-ı zemân
    Kendini halka satar dîn ile dünyâyı arar
    Hicviye
  • IV. Yâ Habîballah yâ Hayre'l-beşer müştâkınam
    Eyle kim şebnem kılur reng-i gülistâna heves
    Naat

Cevap

Birinci beyit münacat, ikinci beyit fahriye, üçüncü beyit hicviye ve dördüncü beyit naat türü ile eşleşir.
Verilen beyitlerin anahtar kelimeleri incelendiğinde; birinci beyitte geçen 'Yâ Rab' hitabı Allah'a yakarış olan münacatı; ikinci beyitteki 'Benim ol şâir' ifadesi şairin kendini övdüğü fahriyeyi; üçüncü beyitteki ikiyüzlü din adamına (zâhid) yönelik yergiler hicviyeyi; dördüncü beyitteki 'Habîballah' ve 'Hayre'l-beşer' sıfatları ise Peygamber'e övgü olan naatı belirler. Bu nedenle eşleştirme sırasıyla münacat, fahriye, hicviye ve naat şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci beyitteki anahtar kelimeleri ve anlamı analiz edin.
'Yâ Rab' seslenişi ve 'abd-i nâçâr' (çaresiz kul) ifadeleriyle Allah'a yönelik bir yalvarış tespit edilmiştir.
Allah'a sığınma ve yakarış temaları münacat türünün temel özelliğidir.
2
İkinci beyitteki anahtar kelimeleri ve anlamı analiz edin.
'Benim ol şâir-i sihr-âferîn' (o büyüleyici, mucize yaratan şair benim) ifadesiyle şairin kendi sanat yeteneğini övdüğü tespit edilmiştir.
Şairin kendi şairlik kudretini ve eserlerini övdüğü şiirler fahriye olarak adlandırılır.
3
Üçüncü beyitteki anahtar kelimeleri ve anlamı analiz edin.
'Zâhid-i nâ-pâk' (temiz olmayan kaba dindar) ve 'dîn ile dünyâyı arar' ifadeleriyle toplumsal bir figürün ikiyüzlülüğünün eleştirildiği tespit edilmiştir.
Kişilerin, kurumların veya toplumsal aksaklıkların yerildiği manzumeler hicviye türüne girmektedir.
4
Dördüncü beyitteki anahtar kelimeleri ve anlamı analiz edin.
'Habîballah' (Allah'ın sevgilisi) ve 'Hayre'l-beşer' (insanlığın en hayırlısı) ifadeleriyle Hz. Muhammed'e duyulan sevgi ve bağlılık tespit edilmiştir.
Hz. Muhammed'i övmek ve ona duyulan sevgiyi dile getirmek amacıyla yazılan şiirler naat türündedir.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları
Bu soruyu puanla