Soru

Zorluk: Çok zor15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Aşağıda sol sütunda edebî özellikleri ve yüzyılları verilen şairler ile sağ sütundaki şair-eser eşleştirmelerini doğru biçimde birleştiriniz.

  • 15. yüzyılın başlarında yaşamış, hekimlik yönüyle de bilinen, toplumsal eleştiriyi mizahi ve alegorik bir dille yansıttığı ünlü eseriyle Türk edebiyatında hiciv ve fabl türünün en önemli örneklerinden birini veren şairdir.Şeyhî - Harnâme
  • 15. yüzyılın ikinci yarısında yetişen, şiirlerinde halk söyleyişlerine, deyim ve atasözlerine geniş yer vererek yerlileşme (mahallîleşme) akımının Türk şiirindeki ilk önemli zeminini hazırlayan sanatçıdır.Necâtî - Divan
  • 16. yüzyılda yaşamış, şiirlerinde dinî-tasavvufi konulara hemen hemen hiç yer vermeyerek dünyevi aşkı, rintliği ve yaşam zevkini kusursuz bir İstanbul Türkçesi ve üstün bir ahenk işçiliğiyle dile getiren şairdir.Bâkî - Kanuni Mersiyesi
  • 16. yüzyılda Bağdat ve çevresinde ömür süren, aşkın verdiği acıyı ve vuslatsızlığı ruhun olgunlaşması için bir saadet olarak gören, ilmi şiirin temeli sayan lirik ve felsefi eğilimli ızdırap şairidir.Fuzûlî - Leylâ vü Mecnûn

Cevap

Eşleştirme şu şekilde kurulmalıdır: Hiciv ve fabl türünde Harnâme'yi yazan hekim şair Şeyhî'dir. Deyim ve atasözlerini şiire katıp mahallîleşmeye zemin hazırlayan Necâtî'dir. Tasavvuftan uzak durup dünyevi aşkı ve rintliği işleyen, Kanuni Mersiyesi'nin yazarı Bâkî'dir. Beşerî aşkı ilahi aşka dönüştüren, ızdırap şairi olarak bilinen lirik sanatçı ise Leylâ vü Mecnûn ile Fuzûlî'dir.
Şairlerin edebî yönelimleri ve eserleri göz önüne alındığında; 15. yüzyılın alegorik hiciv ve mesnevi yazarı Şeyhî Harnâme eseriyle; atasözü ve deyimleri şiire katan Necâtî, Divan'ıyla; rindane tarzın temsilcisi Bâkî, Kanuni Mersiyesi ile; ilahi aşkın ve ızdırabın lirik şairi Fuzûlî ise Leylâ vü Mecnûn eseriyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci şair tanımının incelenmesi.
Tanımda 15. yüzyılda yaşayan, hekim olan ve alegorik hiciv (fabl) yazan şairin Şeyhî olduğu ve eserinin Harnâme olduğu tespit edilir.
Şairin mesle��i, yüzyılı ve eser türü üzerinden doğru şahsiyete ulaşmak.
2
İkinci şair tanımının incelenmesi.
Şiirde deyim ve atasözü kullanımını yaygınlaştırarak yerlileşmeye öncülük eden 15. yüzyıl sanatçısının Necâtî olduğu belirlenir.
Üslup özellikleri ve yerlileşme akımının öncülük tarihi ile eşleştirmeyi doğrulamak.
3
Üçüncü şair tanımının incelenmesi.
Tasavvufa yer vermeyen, dünyevi yaşamı ve rintliği İstanbul Türkçesiyle işleyen ve mersiyesi olan 16. yüzyıl sanatçısının Bâkî olduğu saptanır.
Dönem, üslup ve mersiye türündeki eseri üzerinden doğru eşleştirmeyi sağlamak.
4
Dördüncü şair tanımının incelenmesi.
Bağdat çevresinde yaşayan, ilmi şiirin temeli sayan, aşk acısıyla olgunlaşan lirik şairin Fuzûlî olduğu ve eserinin Leylâ vü Mecnûn olduğu belirlenir.
Coğrafya, tasavvufi aşk felsefesi ve ünlü aşk mesnevisi yardımıyla son eşleştirmeyi tamamlamak.

Anahtar Kavram

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinin Üslup, Yüzyıl ve Eser Eşleştirmesi
Bu soruyu puanla