Examkin

Soru

Zorluk: KolayŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Aşağıdaki şiir dizelerini, sonlarında yer alan baskın kafiye (uyak) türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Dostun elinden zehir içerim
    Yarimden vazgeçer, candan geçerim    Yarım Kafiye
  • Yollarda kalan gözlerimizin nuru söner
    Gurbette vatan hasreti kalbimizde döner    Tam Kafiye
  • Niçin kondun a bülbül kapımdaki asmaya
    Ben yarimden vazgeçmem götürseler asmaya    Cinaslı Kafiye

Cevap

Dizelerdeki ses benzerlikleri ve eklerin görevleri incelendiğinde; 'içerim/geçerim' dizeleri yarım kafiye, 'söner/döner' dizeleri tam kafiye, 'asmaya/asmaya' dizeleri ise cinaslı kafiye ile eşleşmektedir.
Dizelerin analizinde; 'içerim/geçerim'de tek sessiz (ç) benzeştiği için yarım, 'söner/döner'de iki ses (ön) benzeştiği için tam, 'asmaya/asmaya'da sesteşlik bulunduğu için cinaslı kafiye tespit edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Dize sonlarındaki kelimelerin ek ve köklerini ayırarak aynı görevli ekleri (redifleri) belirleyin.
'içerim/geçerim' dizelerinde '-erim' ekleri, 'söner/döner' dizelerinde ise '-er' ekleri rediftir.
Kafiye bulunmadan önce kelime kökünde olmayan ve aynı işlevdeki eklerin ayrılması gerekir.
2
Kalan köklerdeki ses benzerliklerini sayarak kafiye türünü tespit edin.
'iç-' ve 'geç-' köklerinde sadece 'ç' (1 ses), 'sön-' ve 'dön-' köklerinde ise 'ön' (2 ses) benzerliği vardır.
Benzeşen ses sayısı kafiyenin türünü (yarım, tam, zengin) belirler.
3
Dize sonundaki kelimelerin yazılışı aynı fakat anlamları farklıysa bunu cinas olarak işaretleyin.
Üçüncü örnekte 'asmaya' kelimeleri biri bitki adı diğeri asmak eylemi olduğu için cinaslıdır.
Sesteş kelimelerin dize sonunda kafiye oluşturmasına cinas denir.

Anahtar Kavram

Şiirde ahengi sağlayan redif (ek tekrarı) ve kafiye (kök ses benzerliği) unsurlarının doğru analiz edilmesi.

Alternatif Yöntem

Önce dize sonundaki kelimelerin anlamlarını kontrol ederek cinaslı kafiyeyi aradan çıkarmak, süreci hızlandırabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bu konudan daha fazla soru