Osmanlı Klasik Dönemi'nde Divan-ı Hümayun üyeleri, yüklendikleri idari ve hukuki sorumluluklar doğrultusunda devlet teşkilatındaki çeşitli resmi kayıtların tutulmasından ve belgelerin tanzim edilmesinden sorumluydu.
Aşağıda verilen Divan-ı Hümayun üyelerini, kendi yetki alanlarında bulunan resmi işlem veya belgelerle doğru şekilde eşleştiriniz.
- NişancıFethedilen arazileri gelirlerine göre dirlik sistemine kaydetmek amacıyla 'tahrir' işlemlerini yürütmek ve belgelerin üzerine padişahın tuğrasını çekmek.
- KazaskerDivan'a yansıyan hukuki davalara bakmak, kadı ve müderris atamalarının kayıtlarını kendi ruznamçe defterinde muhafaza etmek.
- DefterdarDevletin gelir ve gider dengesini denetlemek, padişah adına Hazine-i Amire kayıtlarını tutarak yıllık genel bütçeyi tanzim etmek.
- SadrazamDivan-ı Hümayun kararlarının yürütülmesinde padişahın mutlak vekili sıfatıyla 'buyruldu' adı verilen resmi emirleri çıkarma yetkisini kullanmak.
Cevap
Nişancı'nın tahrir işlemleri ve tuğra çekilmesiyle; Kazasker'in kadı-müderris atama kayıtlarını içeren ruznamçesiyle; Defterdar'ın Hazine-i Amire bütçe kayıtlarıyla; Sadrazam'ın ise padişah vekili sıfatıyla çıkardığı buyruldu emirleriyle eşleşmesi gerekir.
Divan-ı Hümayun üyelerinin görev ve sorumluluk eşleşmesi şu şekildedir: Nişancı, arazilerin kaydedildiği tahrir kayıtlarını tutar ve belgelere padişahın tuğrasını çeker. Kazasker, şer'i ve hukuki kararların yanı sıra atadığı kadı ve müderrislerin kayıtlarını kendi ruznamçe defterinde tutar. Defterdar, devletin bütçesini hazırlar ve Hazine-i Amire kayıtlarını denetler. Sadrazam ise padişahın mutlak vekili olarak buyruldu adı verilen resmi emirleri çıkarır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Divan-ı Hümayun üyelerinin yetki sınırları, sorumlulukları ve tanzim ettikleri resmi belgeler.