Osmanlı Devleti’nin Klasik Dönemi'nde devlet idaresi; askeri-idari (seyfiye), dini-hukuki (ilmiye) ve bürokratik-mali (kalemiye) olmak üzere üç temel yönetim sınıfının iş birliğine dayanıyordu. Divan-ı Hümayun bünyesindeki bu yapılanma, devletin farklı alanlardaki egemenlik yetkilerini kurumsallaştırmıştı.
Buna göre, Divan-ı Hümayun üyelerinin üstlendikleri görevler ve temsil ettikleri sınıflarla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
- Padişahın mutlak vekili olarak seyfiye sınıfını temsil eden sadrazam yürütme gücünü elinde bulundururken, ilmiye sınıfına mensup kazasker adalet ve eğitim işlerinden, kalemiye sınıfındaki defterdar ise maliyeden sorumludur.Cevap
- BDevletin gelir ve giderlerini hesaplayan defterdar ilmiye sınıfının divandaki en kıdemli üyesiyken, kanunların hazırlanması ve tuğra çekilmesi görevini üstlenen nişancı seyfiye sınıfının idari kanadını oluşturur.
- CDış yazışmaları yürüten nişancı seyfiye sınıfını temsil ederken, sadrazam kalemiye sınıfının başı olarak divan kararlarını onaylar; şeyhülislam ise ilmiye sınıfına mensup olarak davalara bakar.
- DOrdu komutanlığı ve taşra idaresinden sorumlu olan kazaskerler seyfiye sınıfına bağlıyken, maliye işlerine bakan defterdarlar ilmiye sınıfının birer temsilcisidir.
- EŞer'i ve hukuki kararların temyiz mercii olan kazasker kalemiye sınıfının yöneticisiyken, sadrazam ilmiye sınıfının temsilcisi olarak divan toplantılarına padişah adına başkanlık eder.
Cevap
Padişahın mutlak vekili olarak seyfiye sınıfını temsil eden sadrazam yürütme gücünü elinde bulundururken, ilmiye sınıfına mensup kazasker adalet ve eğitim işlerinden, kalemiye sınıfındaki defterdar ise maliyeden sorumludur.
Sadrazam seyfiye sınıfının, kazasker ilmiye sınıfının, defterdar ise kalemiye sınıfının üyesidir ve bu üyelerin üstlendikleri görevler doğru olarak eşleştirilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Devleti'nde Klasik Dönem yönetim sınıfları (seyfiye, ilmiye, kalemiye) ve Divan-ı Hümayun üyelerinin görev dağılımı.