Soru

Zorluk: OrtaŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Aşağıdaki dizelerde yer alan kafiye (uyak) türlerini, sağdaki kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Kandilli yüzerken uykularda,
    Mehtabı sürükledik sularda.
    Yarım Kafiye
  • Başım dağ, saçlarım kardır,
    Deli rüzgârlarım vardır.
    Tam Kafiye
  • Ertesi gün başladı gün doğmadan yolculuk,
    Soğuk bir mart sabahı buz tutmuştu her soluk.
    Zengin Kafiye
  • Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç,
    Bu son fasıldır ey ömrüm nasıl geçersen geç.
    Cinaslı Kafiye

Cevap

Dizelerdeki ses benzerlikleri incelendiğinde; tek ses benzerliği olan 'uykularda/sularda' yarım kafiye, iki ses benzerliği olan 'kardır/vardır' tam kafiye, üçten fazla ses benzerliği olan 'yolculuk/soluk' zengin kafiye ve anlam farkı olan 'geç/geç' ise cinaslı kafiyedir.
Doğru eşleştirme; dizelerin sonundaki eklerin görevleri ayrıldıktan sonra kalan ses benzerliklerinin miktarına ve niteliğine dayanır. 'u' sesi yarım, 'ar' sesi tam, 'oluk' sesleri zengin kafiyedir; 'geç' kelimeleri arasındaki anlam farkı ise cinası kurar.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerin sonundaki kelimelerin kök ve eklerini ayırın.
Eklerin görevlerinin aynı olup olmadığını (redif) kontrol edin.
Kafiye, redifler ayrıldıktan sonra köklerdeki ses benzerliklerine bakılarak bulunur.
2
Köklerdeki seslerin sayısını sayın.
Tek ses (yarım), iki ses (tam), üç ve daha fazla ses (zengin) olarak sınıflandırın.
Kafiye türleri, ses benzerliğinin sayısına göre belirlenir.
3
Yazılışı aynı olan kelimelerin anlamlarını karşılaştırın.
Anlamlar farklı ise cinaslı kafiye olarak adlandırın.
Cinas, sesteş sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla oluşan bir ahenk unsurudur.

Anahtar Kavram

Kafiye Türleri ve Redif Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Tunç kafiye örneği olarak 'kalem / âlem' gibi bir kelimenin diğerinin içinde tam olarak geçtiği örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla