Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Soru 861Soru

Aşağıdaki sol sütunda Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi Türk edebiyatının önemli yazarları, sağ sütunda ise bu yazarların eserlerinde ağırlıklı olarak ele aldıkları coğrafi mekânlar ve sosyo-ekonomik temalar verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki yazarlar ile sağ sütundaki açıklamaları doğru olacak biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Samim Kocagöz
Talip Apaydın
Kemal Bilbaşar
Fakir Baykurt

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki yazarlar ile sağ sütundaki coğrafi mekân ve temalar şu şekilde eşleşir: Samim Kocagöz - Ege Bölgesi (Söke Ovası); Talip Apaydın - İç Anadolu (Polatlı ve çevresi); Kemal Bilbaşar - Doğu Anadolu (Tunceli ve çevresi); Fakir Baykurt - Göller Yöresi (Burdur ve çevresi).
Eşleştirmede her yazar, Türk edebiyatında kendisiyle özdeşleşmiş olan coğrafi bölge ve sosyo-ekonomik temalarla eşleştirilmiştir. Samim Kocagöz Söke Ovası ve pamuk işçilerini; Talip Apaydın İç Anadolu köy ve susuzluk sorununu; Kemal Bilbaşar Doğu Anadolu feodal yapısını masalsı dille; Fakir Baykurt ise Göller Yöresi mülkiyet çatışmalarını eserlerine taşımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Samim Kocagöz'ün eserlerinde işlediği mekânı ve konuları belirleme
Samim Kocagöz'ün Söke Ovası ve pamuk üreticileri ile tarımdaki makineleşmeyi ele aldığı tespit edilir.
Yazarın edebiyat dünyasında Ege coğrafyası ve Söke yöresi ile özdeşleşmiş olması eşleştirmeyi doğrular.
2
Talip Apaydın'ın mekân ve tema özelliklerini inceleme
Talip Apaydın'ın Polatlı-Eskişehir çevresi İç Anadolu köylerini, susuzluk ve traktörün tarımdaki yerini işlediği belirlenir.
Yazarın Köy Enstitülü kimliği ve İç Anadolu köy gerçekliğini kuru tarım çerçevesinde işlemesi bu eşleşmeyi sağlar.
3
Kemal Bilbaşar'ın eserlerindeki mekân ve anlatım tarzını değerlendirme
Kemal Bilbaşar'ın Doğu Anadolu'daki feodal yapıyı, Cemo ve Memo romanlarındaki gibi masalsı bir dille anlattığı bulunur.
Doğu Anadolu'daki feodalite, ağalık ve aşiret düzenini masalsı bir atmosferle birleştiren yazar Kemal Bilbaşar'dır.
4
Fakir Baykurt'un mekân ve tema dünyasını saptama
Fakir Baykurt'un Göller Yöresi (Burdur) ve buradaki mülkiyet çatışmalarını işlediği saptanır.
Fakir Baykurt'un Burdur çevresindeki köylülerin toprak, su ve muhtarlık gibi yerel iktidar mücadelelerini anlatması bu eşleşmeyi tamamlar.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi yazarlarının eserlerinde tercih ettikleri coğrafi mekânlar ve bu mekânların sosyo-ekonomik sorunlarıyla ilişkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 862Soru

Mezopotamya medeniyetleri, insanlık tarihine yazı, hukuk ve ticaret gibi alanlarda çok önemli katkılar sunmuşlardır. Aşağıda sol sütunda verilen Mezopotamya medeniyetlerini, sağ sütunda yer alan en ayırt edici özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sümerler
Babiller
Asurlar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sümerler - Tarihte çivi yazısını ilk kez kullanarak tarihi çağları başlatan ve 'site' adı verilen şehir devletleri halinde yaşayan medeniyet; Babiller - Kral Hammurabi döneminde hazırlanan sert kanunlarıyla tanınan ve Mezopotamya'da ilk mutlak krallık yapısını oluşturan medeniyet; Asurlar - Anadolu'daki Kültepe (Kaniş) bölgesinde kurdukları 'Karum' adı verilen ticaret merkezleri sayesinde Anadolu'ya yazıyı taşıyan medeniyet.
Sümerler çivi yazısını ve site devletlerini; Babiller mutlak monarşi ve Hammurabi Kanunları'nı; Asurlar ise Karum ticaret merkezleri ve Anadolu'ya yazıyı taşımayı temsil ettiği için eşleştirme bu temelde kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Sümerler medeniyetinin belirleyici özelliklerini tespit etme
Sümerler çivi yazısını icat ederek tarihi çağları başlatmış ve siyasi olarak site adı verilen şehir devletleri halinde örgütlenmişlerdir.
Yazının icadı ve site şehir devletleri tarihi literatürde doğrudan Sümerler ile eşleşmektedir.
2
Babiller medeniyetinin belirleyici özelliklerini tespit etme
Babiller, sert kanunlarıyla bilinen Kral Hammurabi liderliğinde güçlü bir mutlak monarşi kurmuşlardır.
Hammurabi Kanunları ilk anayasa benzeri yapı olarak Babil uygarlığına özgüdür.
3
Asurlar medeniyetinin belirleyici özelliklerini tespit etme
Asurlar, kara ticareti ve Karum adı verilen pazar yerleri kurarak yazıyı Anadolu topraklarına ulaştırmışlardır.
Kültepe'de bulunan kil tabletler Asurlu tüccarların ticari faaliyetlerinin bir sonucudur.

Anahtar Kavram

Mezopotamya Medeniyetleri ve Tarihsel Katkıları
Soru 863Soru

Aşağıda sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi yazarlarını, sağ sütunda verilen kendileriyle özdeşleşmiş temalar ve yapıtlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Necati Cumalı
Talip Apaydın
Kemal Bilbaşar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Necati Cumalı - Tütün Zamanı (Ege/Urla); Talip Apaydın - Yarbükü (Su/toprak kavgası); Kemal Bilbaşar - Cemo (Doğu Anadolu/feodalite)
Doğru eşleştirmede Necati Cumalı'nın Ege tütün üreticilerini anlatan Tütün Zamanı eseriyle, Talip Apaydın'ın su ve toprak mücadelesini anlatan Yarbükü eseriyle, Kemal Bilbaşar'ın ise feodal düzeni masalsı anlatan Cemo eseriyle eşleştirilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Yazarların eserleri ve işledikleri coğrafyaları belirleme
Necati Cumalı'nın Ege/Urla yöresinde tütün işçilerini anlatan Tütün Zamanı eseriyle; Talip Apaydın'ın köyün su ve toprak sorununu ele alan Yarbükü eseriyle; Kemal Bilbaşar'ın ise Doğu Anadolu'daki ağalık düzenini masalsı anlatan Cemo eseriyle eşleştiği saptanır.
Toplumcu gerçekçi yazarların eserlerinde yöresel sorunlar ve mekân bütünlüğü eşleştirmede belirleyicidir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında yazarların yöneldikleri coğrafyalar, temalar ve eserleri arasındaki ilişki.
Soru 864Soru

Aşağıda sol s��tunda verilen dizeleri ve edebi görüşleri, sağ sütunda verilen edebi akım, estetik ilke ve temsilcilerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

"Mermeri kes, yont, usta bir elle biçim ver, / Ebedî kılsın eseri tunçtaki çizgiler; / Sanat kalıcıdır, hayat akıp gitse bile, / Göçer insanlık, heykel meydan okur zamana."
"Musiki, her şeyden önce musiki; / Onun için tekli mısradan şaşma. / Daha hafif, daha uçucu olmalı şiir, / Hiçbir şeyde ağır, hantal kalmamalı."
"Akşam, yine akşam, yine akşam / Göllerde bu dem bir kam��ş olsam! / Sırma kemer üstünde birer râm / Olsun bu derin vecd ile akşam..."
"Durgun havuzun üstüne düşmüş kuru yaprak, / Çizgileri net, rengi soluk, öylece durmuş; / Ressam eli değmiş gibi her köşe pürüzsüz, / Bir tablo gibi donmuş o durgun sudaki an."

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dizeler ve edebi görüşler sırasıyla şu şekildedir: Birinci dize grubu Théophile Gautier'nin Parnasizm anlayışıyla; ikinci dize grubu Paul Verlaine'in Sembolizm bildirisiyle; üçüncü dize grubu Ahmet Haşim'in Sembolizm şiiriyle; dördüncü dize grubu ise parnasizmin pitoresk (resimsel) tasvir ilkesiyle eşleşmektedir.
Verilen eşleştirmede her şiir parçası ve görüş, ait olduğu edebi akımın (Parnasizm veya Sembolizm) felsefesine ve temsilcisine uygun olarak doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. Gautier ve pitoresk estetiği parnasizmle; Verlaine ve Ahmet Haşim'in şiir anlayışları ise sembolizmle ilişkilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk dize grubunun teması ve biçimsel özellikleri incelenir.
Mermer, heykel ve sanatın ölümsüzlüğü gibi kavramlar tespit edilir ve bunların Parnasizm akımının kurucularından Théophile Gautier'nin estetik görüşleriyle örtüştüğü belirlenir.
Dizelerin parnasizmin biçim mükemmelliği ve plastik güzellik anlayışını yansıttığını kanıtlamak amacıyla bu analiz yapılır.
2
İkinci dize grubunun musiki ve hafiflik vurgusu analiz edilir.
Şiirde musikiyi ilk sıraya koyan bu yaklaşımın Paul Verlaine'in sembolist 'Şiir Sanatı' (Art Poétique) bildirisine ait olduğu saptanır.
Sembolizmin musikiyi ve kapalılığı şiirin merkezine alan kuramsal çerçevesini doğrulamak için bu adım gerçekleştirilir.
3
Üçüncü dize grubundaki temel imgeler ve şair üslubu belirlenir.
'Akşam', 'kamış' ve 'derin vecd' kelimelerinin Ahmet Haşim'in 'Bir Günün Sonunda Arzu' şiirine ait olduğu ve Türk edebiyatındaki sembolist şiir anlayışını temsil ettiği anlaşılır.
Şiirde dış dünyanın doğrudan değil, içselleştirilmiş loş imgelerle anlatıldığını ortaya koymak amaçlanır.
4
Dördüncü dize grubundaki tasvir unsurları değerlendirilir.
Dış dünyadaki bir anın adeta bir resim tablosu gibi (pitoresk) nesnel ve pürüzsüz çizgilerle tasvir edildiği görülür ve bu durum parnasizmin nesnel betimleme ilkesiyle ilişkilendirilir.
Parnasizmin şiirde realizm olma özelliğini ve resimsel ögeleri şiire taşıma metodunu doğrulamak için bu analiz yapılır.

Anahtar Kavram

Parnasizm ve Sembolizm Akımlarının Karşılaştırılması
Soru 865Soru

Klasik Dönem Osmanlı askeri teşkilatında yer alan kapıkulu piyadelerine ait aşağıdaki sınıfları, bu sınıfların temel görevleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yeniçeriler
Cebeciler
Lağımcılar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yeniçeriler doğrudan padişahı koruyan ana muharip güçle, Cebeciler silah bakım ve yapımıyla, Lağımcılar ise kale kuşatmalarında tünel kazma göreviyle eşleşir.
Yeniçeriler, kapıkulu ordusunun en kalabalık piyade sınıfı olup doğrudan padişahı ve sarayı korurlar. Cebeciler, ordunun silahlarının bakım, onarım ve muhafazasından sorumludur. Lağımcılar ise kale kuşatmalarında tüneller kazarak surları çökertirler.

Adım Adım Çözüm

1
Kapıkulu piyade sınıflarının temel görevlerini belirleyin.
Yeniçeriler, Cebeciler ve Lağımcılar sınıflarının askeri sistemdeki rolleri ayırt edilir.
Doğru eşleştirme yapabilmek için her askeri sınıfın uzmanlık alanını tanımlamak gerekir.
2
Verilen askeri sınıfları açıklamalarıyla eşleştirin.
Yeniçeriler padişahı koruma, Cebeciler silah bakımı/onarımı, Lağımcılar ise kale kuşatmalarında tünel kazma görevleriyle eşleştirilir.
Kavramlar ve görev tanımları arasındaki doğrudan ilişkilerin kurulması sağlanır.

Anahtar Kavram

Osmanlı askeri teşkilatında kapıkulu piyade sınıflarının işlevleri
Soru 866Soru

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi Türk şiiri anlayışlarını, bu anlayışların temel özelliklerini ve temsilcilerini içeren tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Saf (Öz) Şiir
Toplumcu Gerçekçi Şiir
Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Saf (Öz) Şiir anlayışı Ahmet Hamdi Tanpınar ve Necip Fazıl Kısakürek'in estetik ve musikiye dayalı tanımıyla; Toplumcu Gerçekçi Şiir anlayışı Nazım Hikmet ve Rıfat Ilgaz'ın ideolojik ve toplumsal konuları ele alan serbest nazım tanımıyla; Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir ise Kemalettin Kamu ve Faruk Nafiz Çamlıbel'in memleket sevgisi ve hece ölçüsünü esas alan tanımıyla eşleşmektedir.
Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki üç temel eğilim doğru özellikler ve temsilcilerle eşleştirilmiştir: Saf şiir estetik ve musiki öncelikli bireysel şiiri (Tanpınar, Kısakürek); toplumcu gerçekçi şiir serbest nazımla yazılan ideolojik/toplumsal mücadeleyi (Nazım Hikmet, Rıfat Ilgaz); Millî Edebiyat anlayışını sürdüren şiir ise memleket sevgisi ve hece ölçüsünü (Kamu, Çamlıbel) temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Saf (Öz) Şiir kavramının özelliklerini ve temsilcilerini belirleme.
Bu anlayışın estetik olgunluğa, musikiye önem verdiği ve temsilcilerinin Ahmet Hamdi Tanpınar ile Necip Fazıl Kısakürek olduğu belirlenerek ilgili tanımla eşleştirilir.
Saf şiirde didaktiklikten uzak durulup sadece estetik amaç güdülür.
2
Toplumcu Gerçekçi Şiir kavramının özelliklerini ve temsilcilerini belirleme.
Bu anlayışın toplumsal mücadeleyi, ideolojik söylemleri serbest nazımla işlediği ve Nazım Hikmet gibi şairlerle özdeşleştiği belirlenerek ilgili tanımla eşleştirilir.
Toplumcu gerçekçiler sanatı toplum için bir araç olarak görür ve serbest biçimi benimser.
3
Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir kavramının özelliklerini ve temsilcilerini belirleme.
Bu anlayışın Anadolu'yu, memleket sevgisini hece ölçüsüyle ele aldığı ve temsilcilerinin Kemalettin Kamu, Faruk Nafiz Çamlıbel olduğu belirlenerek ilgili tanımla eşleştirilir.
Bu yönelim memleketçi şiir olarak da bilinir ve halk şiiri kaynaklarından beslenir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki temel şiir eğilimleri (Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Millî Edebiyat Zevkini Sürdüren Şiir) ve onların karakteristik özellikleri ile temsilcileri.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 867Soru

Aşağıda sol sütunda verilen modernist ve avangart edebiyat akımlarını, sağ sütundaki temel özellikleri ve felsefi yönelimleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Fütürizm
Dadaizm
Ekspresyonizm
Kübizm

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fütürizm akımı makineleşme, hız ve geçmişin reddiyle; Dadaizm kuralsızlık, düzensizlik ve mantığın reddiyle; Ekspresyonizm iç dünyanın çığlık ve deformasyonla dışa vurumuyla; Kübizm ise nesnelerin parçalanarak çok boyutlu ve geometrik olarak sunulmasıyla eşleşmektedir.
Modernist ve avangart akımların her biri kendine özgü felsefi temellere ve sanatsal yöntemlere sahiptir. Fütürizm makineleşmeyi ve hızı; Dadaizm I. Dünya Savaşı sonrasındaki kaotik ortamda kuralsızlığı; Ekspresyonizm nesnel gerçekliği bozarak içsel çığlığı yansıtmayı; Kübizm ise nesneleri geometrik olarak parçalayarak çok boyutlu sunmayı temel alır.

Adım Adım Çözüm

1
Fütürizm akımının temel özellikleri incelenir.
Makineleşme, dinamizm, hız ve geçmişin reddi gibi felsefi ve biçimsel ögelerin fütürizme ait olduğu belirlenir.
Akımın İtalyan şair Marinetti öncülüğündeki manifestosuna dayanır.
2
Dadaizm akımının temel özellikleri incelenir.
I. Dünya Savaşı sonrası doğan, her türlü kuralı reddeden ve mantıksızlığı ilke edinen yaklaşımın dadaizm olduğu belirlenir.
Tristan Tzara öncülüğünde kurulan dadaizmin nihilist ve kaotik karakteri bu tanımı gerektirir.
3
Ekspresyonizm akımının temel özellikleri incelenir.
Bireyin içsel hezeyanlarını dışa vururken nesnel dünyayı deforme eden akımın ekspresyonizm olduğu belirlenir.
Dışa vurumculuk, bireyin içsel çığlıklarını ve huzursuzluklarını biçimi bozarak aktarmayı hedefler.
4
Kübizm akımının temel özellikleri incelenir.
Görsel ve anlatısal boyutta geometrik çözümlemeler yapıp çok boyutluluk sunan akımın kübizm olduğu belirlenir.
Kübizm, tek perspektifli bakış açısına karşı çıkarak nesneleri parçalara ayırır.

Anahtar Kavram

Modernist ve Avangart Akımlar
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 868Soru

Aşağıda İslamiyet'in doğuşu ve Hz. Muhammed Dönemi'nde gerçekleşen bazı önemli olaylar ile bu olayların temel özellikleri verilmiştir. Bu gelişmeleri doğru özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Medine Sözleşmesi
Hudeybiye Antlaşması
Hicret

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Medine Sözleşmesi - Medine'deki farklı dini ve toplumsal gruplar��n haklarını belirleyen anayasal nitelikteki ilk yazılı belge; Hudeybiye Antlaşması - Mekkeli müşriklerin Müslümanları ve Medine İslam Devleti'ni ilk kez hukuken resmen tanıdığ�� diplomatik gelişme; Hicret - Müslümanların Mekke'den Medine'ye göç etmesiyle Medine İslam Devleti'nin temellerinin atıldığı kurucu olay.
Medine Sözleşmesi Medine toplumunun iç yapısını düzenleyen anayasal belgedir; Hudeybiye Antlaşması Mekkelilere karşı elde edilen hukuki tanınma başarısıdır; Hicret ise devletin kurulmasını sağlayan temel tarihi göçtür.

Adım Adım Çözüm

1
Medine Sözleşmesi'nin içeriğini analiz etmek.
Bu sözleşme, Medine toplumunu oluşturan farklı grupların barış içinde bir arada yaşamasını sağlayan anayasal bir çerçevedir.
Sözleşmenin anayasal ve toplumsal düzenleyici rolünü belirlemek.
2
Hudeybiye Antlaşması'nın siyasi sonucunu değerlendirmek.
Antlaşma ile Mekkeli müşrikler Müslümanları resmen muhatap kabul etmiş ve hukuken tanımışlardır.
Antlaşmanın diplomatik önemini ve hukuki tanınma boyutunu kavramak.
3
Hicret'in devletleşme sürecindeki yerini saptamak.
Göç sonrasında Medine'de İslam Devleti kurulmuş ve Müslümanlar bağımsız bir siyasi güce kavuşmuştur.
Hicret'in devletleşme ve kurumsallaşma üzerindeki etkisini anlamak.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed Dönemi'ndeki siyasi, hukuki ve toplumsal gelişmelerin nitelikleri
Soru 869Soru

İlk ve Orta Çağlarda Avrasya coğrafyasında faaliyet gösteren Türk topluluklarını, dünya tarihine yön veren en belirgin kültürel ve siyasi gelişmeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Karluklar
Avarlar
Kırgızlar
Hazarlar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Karluklar - Talas Savaşı ve İslamiyet'i benimseme; Avarlar - İstanbul kuşatması ve Slavları etkileme; Kırgızlar - Uygurları yıkma ve Manas Destanı; Hazarlar - Belencer Savaşı ve hoşgörü dönemi.
Verilen Türk devlet ve topluluklarının her biri kendilerine has belirgin siyasi, kültürel veya askerî özellikleri ile doğrudan eşleşmektedir. Karluklar İslamiyet'in kabulüyle, Avarlar İstanbul kuşatması ve Slavlar üzerindeki etkileriyle, Kırgızlar Uygur Devleti'ni yıkmaları ve Manas Destanı ile, Hazarlar ise Müslüman Arapları durdurmaları ve Pax Khazarica dönemini yaşatmalarıyla doğru eşleşmeyi sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk eşleşme için Karluklar incelenmelidir.
Karluklar, Talas Savaşı'nda Çinlilere karşı Abbasilerin yanında savaşmış ve İslamiyet'i kabul eden ilk Türk boyu olmuştur. Ayrıca Karahanlı Devleti'nin temelini oluşturmuşlardır. Dolayısıyla birinci tanım ile eşleşir.
Karluk boyunun İslam tarihindeki dönüm noktası olan Talas Savaşı ile olan ilişkisini tespit etmek.
2
İkinci eşleşme için Avarlar incelenmelidir.
Avarlar, Sasanilerle birlikte İstanbul'u 619 ve 626 yıllarında iki kez kuşatan ilk Türk devletidir. Hristiyanlığı kabul etmiş ve göç ettikleri Doğu Avrupa coğrafyasındaki Slav kavimlerinin askeri ve idari teşkilatlanmasını derinden etkilemişlerdir. Bu durum ikinci tanım ile eşleşir.
İstanbul'u kuşatan ilk Türk devleti olmaları ve Doğu Avrupa tarihindeki kültürel/askeri rollerini belirlemek.
3
Üçüncü eşleşme için Kırgızlar incelenmelidir.
Kırgızlar, 840 yılında Uygur başkenti Ötüken'i ele geçirerek bu devlete son vermişlerdir. Kültürel açıdan ise dünya edebiyatının en uzun destanı olarak kabul edilen Manas Destanı'nı ve Yenisey Kitabeleri'ni oluşturmuşlardır. Bu durum üçüncü tanım ile eşleşir.
Kırgızların Uygurlarla olan siyasi ilişkisini ve kültürel miraslarını bağdaştırmak.
4
Dördüncü eşleşme için Hazarlar incelenmelidir.
Hazarlar, Museviliği benimseyen yegane Türk devleti olmasının yanı sıra, Hz. Osman döneminde Müslüman ordularıyla Belencer Savaşı'nı yapmış ve Arap ilerleyişini engellemişlerdir. Ülkelerindeki yüksek hoşgörü ortamı Hazar Barış Çağı (Pax Khazarica) olarak adlandırılır. Bu durum dördüncü tanım ile eşleşir.
Hazarların İslam devletleri ile olan askeri mücadelelerini ve dinsel/sosyal hoşgörü politikalarını analiz etmek.

Anahtar Kavram

Diğer Türk devletleri ve topluluklarının siyasi tarihleri, göç hareketleri, dinî değişimleri ve dünya kültür tarihine katkıları.
Soru 870Soru

Aşağıda sol sütunda Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı yönelimleri örnekleyen dize grupları, sağ sütunda ise bu dize gruplarının ait olduğu sanatçılar ve sanatçıların şiir anlayışlarına dair bilgiler karışık olarak verilmiştir. Dize gruplarını, ilgili oldukları sanatçı ve şiir anlayışı açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Dize Grubu I:
"Rabbim, nihayet sana itaat edeceğiz...
Artık ne bir çiçek, ne bir gün ışığı.
Bizler ki dünyada bir kere nefes aldık,
Bir kere gördük yıldızlı gökyüzünü..."
Dize Grubu II:
"Ben yanmasam
sen yanmasan
biz yanmasak
nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa?"
Dize Grubu III:
"Bu vatan toprağın kara bağrında
Sıradağlar gibi duranlarındır;
Bir tarih boyunca onun uğrunda
Kendini tarihe verenlerindir."
Dize Grubu IV:
"ibrâhîm
içimdeki putları devir
elindeki baltayla
kırılan putların yerine
yenilerini koyan kim"

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dize Grubu I - Ziya Osman Saba; Dize Grubu II - Nâzım Hikmet; Dize Grubu III - Orhan Şaik Gökyay; Dize Grubu IV - Asaf Hâlet Çelebi şeklinde eşleşmelidir.
Doğru eşleştirme dize gruplarının ait olduğu şiirlerin içeriksel temaları, üslupları ve şairlerin edebî yönelimlerine dayanmaktadır. İlk dize grubu bireysel duyarlılığı yansıtan ölüm temasıyla Ziya Osman Saba'ya (Saf Şiir); ikinci dize grubu toplumsal kurtuluş ve hitabet tonuyla Nâzım Hikmet'e (Toplumcu Şiir); üçüncü dize grubu millî duyarlılık ve vatan sevgisiyle Orhan Şaik Gökyay'a (Millî Edebiyat Zevkini Sürdüren Şiir); dördüncü dize grubu ise mistik ve masalsı diliyle Asaf Hâlet Çelebi'ye (Saf Şiir) aittir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk dize grubunun tema ve üslup incelemesi yapılır.
Şiirde ölüm, tevekkül ve varoluş gibi bireysel temaların ahenkli bir dille işlendiği görülür.
Bu özellikler Yedi Meşaleciler'in saf şiir anlayışıyla ve şair Ziya Osman Saba'nın üslubuyla örtüşmektedir.
2
İkinci dize grubunun tema, biçim ve ses yapısı analiz edilir.
Serbest nazım biçimiyle yazılmış, hitabet gücü yüksek ve toplumsal aydınlanmayı amaçlayan bir şiir olduğu görülür.
Bu nitelikler Nâzım Hikmet'in toplumcu gerçekçi şiir anlayışına aittir.
3
Üçüncü dize grubunun tematik içeriği incelenir.
Vatan sevgisi, kahramanlık ve tarihî gurur hece ölçüsüyle ve sade bir dille işlenmiştir.
Bu epik söyleyiş, Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren Orhan Şaik Gökyay'ın çizgisiyle birebir örtüşür.
4
Dördüncü dize grubunun biçim ve içerik özellikleri değerlendirilir.
Mistik ögelerin ve dinî figürlerin soyut bir dille ve serbest tarzda işlendiği görülür.
Bu mistik-sezgisel tarz saf şiiri farklı bir boyuta taşıyan Asaf Hâlet Çelebi'ye aittir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki Saf Şiir, Toplumcu Gerçekçi Şiir ve Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiir anlayışlarının ayırt edici tematik ve biçimsel özelliklerinin şair-eser bağlamında çözümlenmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 871Soru

A��ağıda sol sütunda Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında işlenen temel sosyo-ekonomik çatışma konuları ve mekânları, sağ sütunda ise bu konuları temsil eden başat yapıtlar verilmiştir. Sol sütundaki her bir unsuru sağ sütundaki doğru yapıtla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Söke Ovası'nda Menderes Nehri'nin taşmasıyla köylülerin toprak paylaşımı mücadelesi ve ağalık düzeninin sorgulanması
Çukurova'da çeltik ekimi üzerinden ağaların çıkarları ile idealist bir b��rokratın (kaymakamın) halktan yana mücadelesi
Sanayileşme sürecinde ayakkabı tamirciliği yapan bir esnaf ailesinin büyük sanayi karşısında çözülüşü ve yoksullaşması
Kırsal kesimde çocuk yaşta evlendirilmeye karşı çıkan bir genç kızın (Duru) ve onu koruyan köylülerin töre ile mücadelesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki maddelerin sırasıyla Yılan Hikâyesi, Teneke, Eskici ve Oğulları, Tırpan eserleriyle eşleştirilmesi gerekmektedir.
Toplumcu gerçekçi yazarların romanları incelendiğinde; Söke Ovası'ndaki toprak çatışmaları 'Yılan Hikâyesi' ile, Çukurova'daki çeltik ekimi ve kaymakamın mücadelesi 'Teneke' ile, makineleşme karşısında küçük esnafın çözülüşü 'Eskici ve Oğulları' ile, çocuk yaşta zorla evlendirilmeye direnen Duru'nun hikâyesi ise 'Tırpan' romanıyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Söke Ovası'nda Menderes Nehri etrafındaki toprak mücadelesini ele alan yapıtı belirleme
Bu mekân ve tema Samim Kocagöz'ün 'Yılan Hikâyesi' romanına aittir.
Yazarın doğup büyüdüğü Söke yöresindeki tarımsal düzende ağa-köylü çatışması bu eserin temel konusudur.
2
Çukurova'da çeltik ekimi ve idealist kaymakamın ağalarla mücadelesini içeren yapıtı belirleme
Bu konu Yaşar Kemal'in 'Teneke' romanı ile eşleşmektedir.
Teneke romanı, Çukurova'da çeltik ağalarının köylüleri sömürmesine karşı duran idealist kaymakam Fikret Irmaklı'nın mücadelesini anlatır.
3
Makineleşme karşısında çözülen geleneksel esnaf ailesini ele alan yapıtı belirleme
Bu sosyo-ekonomik durum Orhan Kemal'in 'Eskici ve Oğulları' romanının konusudur.
Romanda küçük sanayi üreticilerinin fabrikalaşma karşısında ayakta kalamayarak yoksullaşması ve tarım işçiliğine yönelmesi işlenir.
4
Töreye karşı koyan Duru'nun mücadelesini anlatan yapıtı belirleme
Bu başkaldırı teması Fakir Baykurt'un 'Tırpan' romanına aittir.
Tırpan romanı, köyde yaşlı bir ağayla zorla evlendirilmek istenen Duru'nun törelere karşı direnişini ve köylü kadınların dayanışmasını anlatır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Toplumcu Gerçekçi Romanların Konu, Çatışma ve Mekân Analizi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 872Soru

Milli Edebiyat Dönemi Türk şiirinde sanatçılar, dil anlayışları ve benimsedikleri estetik ilkeler bakımından farklı yönelimler göstermişlerdir. Aşağ��da sol sütunda bu dönemin önde gelen şairlerinin belirgin edebi yönelimleri ve sanatsal kimlikleri, sağ sütunda ise bu özellikleri yansıtan sanatçıların isimleri verilmiştir. Sol sütundaki edebi kimlik özellikleri ile sağ sütundaki sanatçıları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Fecr-i Âti sonrasında hecenin beş şairinden biri olan ve ünlü bir veda şiiriyle heceye yönelen sanatçı
1897 Osmanlı-Yunan Savaşı sırasında yayımladığı manzumeyle edebiyat dünyasında b��yük bir yankı uyandırarak millî uyanışın sesi olan şair
Gerek bireysel temaları işlediği memleketçi şiirleri gerekse Anadolu'nun güzelliklerini ve insanını resmettiği eserleriyle hecenin en başarılı ismi kabul edilen şair
Sanatı fikirlerinin taşıyıcısı olarak konumlandıran, şiirlerinde estetik derinlikten ziyade Türk milliyetçiliğinin sosyolojik temellerini yaymayı amaçlayan didaktik üslubun öncüsü

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fecr-i Âti sonrasında hecenin beş şairinden biri olan ve ünlü bir veda şiiriyle heceye yönelen sanatçı ifadesi Halit Fahri Ozansoy ile; 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı sırasında yayımladığı manzumeyle millî uyanışın sesi olan şair ifadesi Mehmet Emin Yurdakul ile; Anadolu'yu ve memleketçi şiiri heceyle en başarılı şekilde işleyen şair ifadesi Faruk Nafiz Çamlıbel ile; sanatı fikirlerinin taşıyıc��sı yapan didaktik üslubun öncüsü ifadesi ise Ziya Gökalp ile eşleşir.
Milli Edebiyat Dönemi şiir anlayışında Halit Fahri Ozansoy 'Aruza Veda' şiiriyle aruzdan heceye geçişi; Mehmet Emin Yurdakul 1897'deki 'Cenge Giderken' şiiriyle halkçı ve sade dilli ilk millî çıkışı; Faruk Nafiz Çamlıbel 'Sanat' şiiriyle memleketçi şiirin sanatsal çizgisini; Ziya Gökalp ise Türkçülük düşüncesinin didaktik ve sosyolojik anlatımını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki birinci tanım okunarak Fecr-i Âti kökenli olup aruz ölçüsüne veda eden sanatçı araştırılır.
Bu şairin 'Aruza Veda' şiirinin yazarı Halit Fahri Ozansoy olduğu belirlenir.
Beş Hececiler arasında yer alan şair, aruzu bırakıp heceye geçiş sürecini bu sembolik şiirle ilan etmiştir.
2
İkinci tanımdaki tarihsel referans (1897 Osmanlı-Yunan Savaşı) ve millî uyanış ifadesi incelenir.
Bu özelliklerin 'Cenge Giderken' şiiriyle tanınan Mehmet Emin Yurdakul'a ait olduğu tespit edilir.
Mehmet Emin Yurdakul, Millî Edebiyat akımı resmen başlamadan önce sade dil ve hece ölçüsüyle milliyetçi şiirler yazan ilk kişidir.
3
Üçüncü tanımdaki memleketçi şiirin estetik sınırlarını çizen ve hecenin en güçlü ismi olan şair aranır.
Bu sanatçının 'Sanat' ve 'Han Duvarları' şiirleriyle tanınan Faruk Nafiz Çamlıbel olduğu saptanır.
Faruk Nafiz, Beş Hececiler grubunun hem memleketçi temaları en sanatsal şekilde işleyen hem de heceyi en pürüzsüz kullanan temsilcisidir.
4
Dördüncü tanımdaki sosyolojik milliyetçiliği yayma amacı güden didaktik üslup sahibi sanatçı değerlendirilir.
Bu ismin Türkçülük düşüncesini sistemleştiren Ziya Gökalp olduğu anlaşılır.
Ziya Gökalp için şiir, fikirlerini halka ve gençliğe ulaştırmada didaktik bir öğretim aracıdır, estetik gaye ikinci plandadır.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi şiir anlayışları, temsilcileri ve sanatsal ilkeleri
Soru 873Soru

Aşağıda 19. ve 20. yüzyıl Batı edebiyatında öne çıkan bazı sanatçılar ve bu sanatçılarla özdeşleşmiş önemli eserler verilmiştir. Bu sanatçıları eserleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Gustave Flaubert
Albert Camus
Charles Baudelaire
Émile Zola

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Gustave Flaubert - Madame Bovary, Albert Camus - Yabancı, Charles Baudelaire - Kötülük Çiçekleri, Émile Zola - Germinal
Doğru eşleştirme yazar ve eserlerin doğrudan eşleştirilmesiyle elde edilir: Gustave Flaubert Madame Bovary romanını, Albert Camus Yabancı romanını, Charles Baudelaire Kötülük Çiçekleri şiir kitabını ve Émile Zola Germinal romanını yazmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk yazar olan Gustave Flaubert'in edebi kişiliğini ve eserlerini düşünün.
Realist yazar Gustave Flaubert, Madame Bovary romanını yazmıştır. Bu nedenle birinci yazar ikinci eserle eşleşir.
Yazar ve eser arasındaki temel ilişkiyi kurmak.
2
İkinci yazar olan Albert Camus'nün en bilinen eserini belirleyin.
Albert Camus'nün varoluşçuluk felsefesini yansıtan eseri Yabancı'dır. Bu nedenle ikinci yazar dördüncü eserle eşleşir.
20. yüzyıl Batı edebiyatı temsilcisinin en bilinen eserini bulmak.
3
Üçüncü yazar olan Charles Baudelaire'in şiir kitabını tespit edin.
Charles Baudelaire, sembolizmin kurucu şiir kitabı olan Kötülük Çiçekleri'nin yazarıdır. Bu nedenle üçüncü yazar birinci eserle eşleşir.
Sembolist şair ile meşhur eserini eşleştirmek.
4
Son yazar olan Émile Zola'nın eserini eşleştirin.
Natüralist yazar Émile Zola'nın maden işçilerini ele aldığı ünlü eseri Germinal'dir. Bu nedenle dördüncü yazar üçüncü eserle eşleşir.
Natüralist akımın en bilinen eserini tespit etmek.

Anahtar Kavram

19. ve 20. Yüzyıl Batı Edebiyatı Yazar-Eser Eşleştirmesi
Soru 874Soru

Aşağıda verilen şairleri, Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki yönelimleri ve belirgin özellikleri ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Orhan Veli Kanık
Behçet Necatigil
Cahit Külebi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Orhan Veli Kanık, günlük konuşma dilini sıradan insanların yaşamıyla birleştirerek ölçüsüz ve kafiyesiz şiiri savunan Garip Akımı'nın öncüsü olmasıyla; Behçet Necatigil, ev-aile-yakın çevre üçgenindeki sıradan insanın dünyasını biçimsel özenle Garip dışında işlemesiyle; Cahit Külebi ise memleket sevgisini ve Anadolu doğasını temiz, içten ve modern bir dille yansıtmasıyla eşleşmektedir.
Şairlerin kendi özgün yönelimleri dikkate alındığında; Orhan Veli Kanık sıradan insanı ve sokağı şiire taşıyan Garip Akımı'nın lideridir. Behçet Necatigil, ev ve aile yaşantısını işleyen modern bir şairdir. Cahit Külebi ise Anadolu coğrafyasını ve insanını modern memleketçi bir duyarlılıkla şiirleştirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Orhan Veli Kanık'ın şiir anlayışını belirlemek.
Orhan Veli, sıradan insanların günlük yaşamlarını yalın bir dille aktaran Garip Akımı'nın öncüsüdür.
Garip Akımı'nın şiirdeki yerleşik kuralları yıkma amacını saptamak için bu belirleme gereklidir.
2
Behçet Necatigil'in şiir dünyasındaki temel temaları incelemek.
Necatigil, bireyin ev, aile ve yakın çevre dünyasını biçimsel estetiği koruyarak Garip dışında sürdüren yenilikçi bir şairdir.
Sanatçının 'ev şairi' olarak anılmasının ve kendine özgü çizgisinin kaynağını ortaya koymak gerekir.
3
Cahit Külebi'nin memleketçi yönünü çözümlemek.
Külebi, Garip dışında yeniliği sürdürürken Anadolu insanını ve coğrafyasını içten ve modern bir dille işlemiştir.
Sanatçının Garip akımının dışında kalarak oluşturduğu özgün memleketçi tutumu saptamak için önemlidir.

Anahtar Kavram

Garip Akımı ve Garip Dışı Yeniliği Sürdüren Şiir
Soru 875Soru

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir gibi farklı yönelimler yer almıştır. Aşağıda verilen şairleri, sanat anlayışlarını yansıtan şiirsel özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ahmet Hamdi Tanpınar
Kemalettin Kamu
Rıfat Ilgaz
Asaf Hâlet Çelebi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ahmet Hamdi Tanpınar ile rüya, zaman ve bilinçaltı odaklı estetik kaygı; Kemalettin Kamu ile Millî Mücadele, gurbet ve yurt sevgisi odaklı memleketçi duyarlılık; Rıfat Ilgaz ile sınıfsal çelişkiler ve yoksul insanların yaşam mücadelesini ele alan toplumcu gerçekçi çizgi; Asaf Hâlet Çelebi ile Doğu mistisizmi ve ses değerlerine dayalı soyut görüntüler eşleşir.
Doğru eşleştirmeler şairlerin sanatsal anlayışları ve şiirlerindeki ana temalar göz önünde bulundurularak yapılmıştır. Ahmet Hamdi Tanpınar rüya ve zaman kavramlarıyla saf şiiri; Kemalettin Kamu gurbet ve yurt sevgisi temalarıyla Millî Edebiyat zevkini; Rıfat Ilgaz toplumsal sorunları mizahi ögelerle ele alan toplumcu şiiri; Asaf Hâlet Çelebi ise mistik ögelerle harmanlanmış saf şiiri temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Şairlerin edebi yönelimlerini ve temel poetikalarını belirleyin.
Ahmet Hamdi Tanpınar ile Asaf Hâlet Çelebi saf şiir; Kemalettin Kamu Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir; Rıfat Ilgaz ise toplumcu gerçekçi şiir temsilcisidir.
Şairlerin ait oldukları edebi topluluk veya eğilimleri bilmek doğru eşleştirmenin ilk adımıdır.
2
Sağ sütundaki tanımlarda yer alan kavramsal ipuçlarını şairlerle eşleştirin.
Rüya, zaman ve musiki unsurları Tanpınar'ın; gurbet ve memleket sevgisi Kamu'nun; toplumcu gerçekçilik ile mizah Ilgaz'ın; Doğu mistisizmi ve ses değerleri ise Çelebi'nin şiirini niteler.
Her şairin kendine has tematik ve üslup özellikleri eşleştirmenin anahtarını oluşturur.
3
Tüm eşleştirmelerin doğruluğunu teyit edin.
Eşleştirmelerin edebiyat tarihi ve şairlerin poetikaları açısından kusursuz olduğu görülür.
Hatalı bir eşleştirme kalmadığından emin olmak için son kontrol yapılır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki yönelimler, şairlerin sanat anlayışları ve şiirlerinin tematik/üslupsal özellikleri.
Soru 876Soru

Aşağıdaki sol sütunda Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı yönelimleri temsil eden dize grupları, sağ sütunda ise bu yönelimlerin belirleyici özellikleri verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki dize gruplarını sağ sütundaki şiir anlayışlarının temel özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Daha deniz görmemiş bir çoban çocuğuyum.
Bu dağların eskiden aşinasıdır soyum.
Bekçileri gibiyiz ebenced buraların,
Bu tenha derelerin, bu vahşi kayaların
Hava kurşun gibi ağır...
Bağır
bağır
bağır
bağırıyorum.
Koşun
kurşun
eritmeğe
çağırıyorum...
Bütün pencerelerde demin biz vardık;
Bizdik o aynalardan geçen gölgeler.
Bir gurup vaktiyle bir akşamüstü
Yıllarca rüyasını kurduğumuz o eski geceler.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Çoban temalı ve sade dilli dizeler Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiirle; kurşun, bağır gibi ifadeler içeren serbest dizeler Toplumcu Şiirle; rüya ve ayna gibi imgesel unsurlar barındıran dizeler ise Saf Şiir anlayışıyla eşleşmektedir.
Çoban temalı ve sade dilli dizeler Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiirle; kurşun, bağır gibi ifadeler içeren serbest dizeler Toplumcu Şiirle; rüya ve ayna gibi imgesel unsurlar barındıran dizeler ise Saf Şiir anlayışıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk dize grubunun dil, ölçü ve tema özelliklerini incelemek.
Dizelerde çoban yaşamı, tenha dereler ve dağlar gibi Anadolu taşra unsurları hece ölçüsüyle ve son derece sade bir dille işlenmiştir.
Bu unsurlar Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirin belirleyici özellikleridir, dolayısıyla yerel unsurları ve memleket sevgisini konu alan açıklamayla eşleşmelidir.
2
İkinci dize grubunun biçimsel yapısını ve kelime kadrosunu analiz etmek.
Dizeler serbest nazımla yazılmış olup basamaklı mısra düzeni, ses yinelemeleri ve toplumsal mücadeleye çağrı içeren bir üsluba sahiptir.
Bu nitelikler Cumhuriyet Dönemi Toplumcu Gerçekçi Şiir anlayışını doğrudan yansıtır, bu sebeple işçi mücadelesi ve serbest yapıyı belirten açıklamayla eşleşmelidir.
3
Üçüncü dize grubunun imge dünyasını ve estetik yönelimini değerlendirmek.
Dizelerde rüya, ayna, gölge gibi çağrışımsal ögeler kullanılmış; zaman ve geçmişe özlem gibi bireysel temalar estetik bir duyarlılıkla ele alınmıştır.
Sanatı ideolojik söylemlerden uzak tutarak saf bir estetik yaratmayı amaçlayan bu yapı, Saf Şiir anlayışının tanımıyla tam olarak uyuşmaktadır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Şiir Eğilimleri (Saf Şiir, Toplumcu Şiir, Millî Edebiyat Zevkini Sürdüren Şiir)
Soru 877Soru

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist eserleri, bu eserlerin kahramanlarını ve temel izleklerini içeren açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tutunamayanlar
Anayurt Oteli
Kara Kitap
Ölmeye Yatmak

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tutunamayanlar eseri Selim Işık ve Turgut Özben'in modern aydın yalnızlığını anlatan açıklamayla; Anayurt Oteli eseri otel kâtibi Zebercet'in yaln��zlığını ve yabancılaşmasını konu alan açıklamayla; Kara Kitap eseri Galip'in eşi Rüya'yı arayışını ve kimlik sorgulamasını içeren açıklamayla; Ölmeye Yatmak eseri ise akademisyen Aysel'in intihar düşüncesi eşliğinde toplumsal yapıyı sorguladığı açıklamayla eşleşir.
Verilen modernist ve postmodernist eserler, Türk edebiyatının en önemli yapıtları arasında yer alır ve kahraman-konu ilişkileri bakımından doğrudan eşleşmektedir. Tutunamayanlar romanı Selim Işık ve Turgut Özben'in dünyasını yansıtır. Anayurt Oteli, yalnız otel kâtibi Zebercet'i merkezine alır. Kara Kitap, Galip'in Rüya'yı bulma çabası etrafında şekillenir. Ölmeye Yatmak ise Aysel karakterinin iç sorgulamaları üzerinden kurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tutunamayanlar romanının kahramanlarını ve konusunu belirleme.
Romanın Selim Işık ve Turgut Özben etrafında şekillendiği, aydın yabancılaşmasını ele aldığı görülür. Bu durum ilk açıklamayla eşleşir.
Oğuz Atay'ın bu eseri, Türk edebiyatında postmodernizmin öncü örneklerindendir.
2
Anayurt Oteli romanının başkahramanını ve mekân-konu ilişkisini saptama.
Otelin kâtibi Zebercet'in iç yalnızlığı ve cinayete sürüklenen bunalımı ikinci açıklamayla eşleşir.
Yusuf Atılgan bu eserinde modernist ögeleri ve psikolojik yabancılaşmayı Zebercet karakteriyle somutlaştırmıştır.
3
Kara Kitap romanının izleğini ve kahramanlarını analiz etme.
Galip'in eşi Rüya'yı İstanbul'da arayışı, Şeyh Galip'in Hüsn ü Aşk'ına yapılan postmodern göndermelerle üçüncü açıklamayla eşleşir.
Orhan Pamuk'un bu yapıtı, doğu-batı sentezi ve metinlerarasılık tekniğiyle öne çıkar.
4
Ölmeye Yatmak romanının ana karakterini ve kurgusal zamanını inceleme.
Aysel'in bir otel odasındaki dar zaman diliminde geriye dönüşlerle Türkiye'nin modernleşme sürecini sorgulaması dördüncü açıklamayla eşleşir.
Adalet Ağaoğlu'nun 'Dar Zamanlar' üçlemesinin bu ilk cildinde modernist anlatım teknikleri ve toplumsal eleştiri iç içedir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist romanlarında eser, yazar, kahraman ve izlek eşleştirmesi.
Soru 878Soru

Aşağıda Anadolu medeniyetleri ve bu medeniyetlerin geliştirdiği önemli kültürel veya teknolojik gelişmeler verilmiştir.

Bu medeniyetleri, kendileriyle eşleşen en belirgin tarihsel gelişmeyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hititler
Lidyalılar
Urartular

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hititler anal adı verilen tarafsız yıllıklarla; Lidyalılar parayı icat ederek ticareti kolaylaştırmakla; Urartular ise Şamran Kanalı ile su mimarisi ve tarımı geliştirmekle eşleşmelidir.
Hititler tanrılara hesap vermek için yazdıkları anallarla objektif tarih yazıcılığının öncüsü olmuş; Lidyalılar parayı icat ederek ticari hayatı kökten değiştirmiş; Urartular ise Doğu Anadolu'da tarımı destekleyen su kanalları kurmuşlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Hititler ile ilgili özellikleri incelemek.
Hititlerin tanrılara hesap vermek amacıyla yazdığı tarafsız anal (yıllık) belgeleri tespit edilir.
Hitit medeniyetinin tarih yazıcılığındaki en ayırt edici özelliğini bulmak.
2
Lidyalılar ile ilgili özellikleri incelemek.
Lidyalıların ticarette takas usulüne son vererek madeni parayı icat ettiği ve Kral Yolu'nu kullandığı bilgisiyle eşleştirilir.
Lidya medeniyetinin iktisadi hayata yaptığı en büyük katkıyı belirlemek.
3
Urartular ile ilgili özellikleri incelemek.
Urartuların Doğu Anadolu'nun coğrafi şartlarına uygun olarak inşa ettiği Şamran su kanalı tespit edilir.
Urartu medeniyetinin tarım ve su mimarisindeki katkısını belirlemek.

Anahtar Kavram

Anadolu Medeniyetlerinin Kültürel ve Teknolojik Özellikleri
Soru 879Soru

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında işlenen temel sosyo-ekonomik konular ile bu konuların merkezinde yer alan eserler büyük bir çeşitlilik göstermektedir. Buna göre, sol sütunda verilen toplumcu gerçekçi eserleri sağ sütunda verilen uygun tematik açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tütün Zamanı
Yoz Duvar
K��yün Kamburu
Gurbet Kuşları

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tütün Zamanı romanı Ege'deki tütün üreticilerinin sömürüsünü ele alan tematik açıklamayla; Yoz Duvar romanı Orta Anadolu'daki hayvancılık ve doğa mücadelesini ele alan tematik açıklamayla; Köyün Kamburu romanı feodal ilişkileri ve din sömürüsünü ele alan tematik açıklamayla; Gurbet Kuşları romanı ise İstanbul'a göç eden işçilerin mücadelesini ele alan tematik açıklamayla eşleşir.
Toplumcu gerçekçi yazarların eserleri konu ve mekân bakımından örtüşmektedir. Tütün Zamanı Ege'deki tütün üreticilerini, Yoz Duvar Orta Anadolu'daki hayvancılık mücadelesini, Köyün Kamburu Meşrutiyet Dönemi feodal köy ilişkilerini ve din sömürüsünü, Gurbet Kuşları ise İstanbul'a işçi göçünü ele aldığı için eşleştirmeler bu doğrultuda tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Eserlerin yazarlarını ve odaklandıkları temel konuları belirleme
Tütün Zamanı Necati Cumalı'ya, Yoz Duvar Talip Apaydın'a, Köyün Kamburu Kemal Tahir'e, Gurbet Kuşları ise Orhan Kemal'e aittir.
Eserlerin yazar ve dönem bağlamını kurarak içerik çözümlemesi yapmak.
2
Belirlenen eser içeriklerini sağ sütundaki tematik açıklamalarla eşleştirme
Tütün Zamanı tütün işçileriyle (Ege), Yoz Duvar hayvancılık ve Orta Anadolu doğasıyla, Köyün Kamburu din sömürüsü ve feodal yapıyla, Gurbet Kuşları ise İstanbul'a göç ve işçi sınıfıyla eşleşir.
Eserlerin ana izleklerini ve mekân tasarımlarını doğru saptamak.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Toplumcu Gerçekçi Romanlarda Eser-Konu İlişkisi
Soru 880Soru

Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki fetihleri kalıcı kılmak amacıyla uyguladığı idari, sosyal ve askeri politikalar ile Kuruluş Dönemi'ndeki bazı gelişmeler aşağıda verilmiştir. Bu kavram ve gelişmeleri en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İskân Politikası
İstimalet Siyaseti
Çimpe Kalesi
Sırpsındığı Savaşı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İskân Politikası yerleştirme uygulamasıyla, İstimalet Siyaseti hoşgörü politikasıyla, Çimpe Kalesi ilk askeri üsle, Sırpsındığı Savaşı ise Haçlı ittifakına karşı kazanılan zaferle eşleşmektedir.
Yapılan eşleştirmeler tarihsel gerçekliğe uygundur. İskân yerleşimi, istimalet hoşgörüyü, Çimpe Kalesi ilk üssü, Sırpsındığı ise ilk Haçlı zaferini ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Politikaların temel amaçlarını ve kavramsal farklarını analiz etme
İskân politikasının demografik (nüfus) yerleşimi sağlama, istimalet siyasetinin ise fethedilen bölgedeki yerel halkın gönlünü kazanmaya yönelik adalet ve inanç özgürlüğünü kapsadığı belirlenmiştir.
İskân ve istimalet kavramlarının birbiriyle karıştırılmasını önlemek.
2
Kuruluş Dönemi askeri üs ve Haçlı mücadelelerini değerlendirme
Rumeli'deki ilk toprak parçası ve üssün Çimpe Kalesi, Osmanlı-Haçlı mücadelesinin ilk örneğinin ise Sırpsındığı Savaşı olduğu tespit edilmiştir.
Balkanlar'daki askeri ve siyasi adımların tarihsel sırasını doğru kurmak.
3
Eşleştirmeleri tamamlama
İskân Politikası ile konar-göçer yerleşimi; İstimalet Siyaseti ile hoşgörü politikası; Çimpe Kalesi ile ilk askeri üs; Sırpsındığı Savaşı ile ilk Haçlı ittifakına karşı zafer eşleştirilmiştir.
Kavram ve gelişmeleri tarihsel olarak doğru tanımlarla bir araya getirmek.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki egemenliğini kalıcı kılan iskân ve istimalet politikaları ile kuruluş dönemi askeri faaliyetleri.
ÖncekiSayfa 44 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin