Tüm alıştırma soruları

Tıp fakültesi birinci sınıf öğrencisi olan Elif, insan anatomisindeki yüzlerce kemik ve kas ismini ezberlemekte büyük güçlük çekmektedir. Ancak anatomi hocası, bu Latince isimleri doğrudan ezberlemek yerine; isimlerin kökenindeki anlamları (örneğin *latissimus dorsi* kasının 'sırtın en geniş kası' anlamına geldiğini) öğrenmesini ve bunları Türkçe veya günlük dildeki benzer kelimelerle ilişkilendirerek zihninde bağlar kurmasını önermiştir. Elif bu yöntemi uyguladığında, kelimeleri çok daha hızlı öğrendiğini ve hafızasında tutabildiğini fark etmiştir.

Buna göre, anatomi hocasının önerdiği çalışma yöntemi, öğrenilecek malzemenin aşağıdaki özelliklerinden hangisinin öğrenmeyi kolaylaştırıcı etkisine örnek oluşturur?

Bölgesel kalkınma projelerinin hedefleri ve bu hedeflere ulaşmak için yürütülen faaliyetler, bölgelerin fiziki coğrafya özellikleri ile doğrudan ilişkilidir.

Buna göre, Doğu Anadolu Projesi (DAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında yürütülen aşağıdaki faaliyetlerden hangisi, projenin uygulandığı bölgenin doğal çevre koşullarıyla yanlış ilişkilendirilmiştir?

Ülkelerin doğal kaynak potansiyelleri ile ekonomik gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişki analiz edildiğinde, ülkelerin kaynak kullanımı ve dış ticaret politikalarında farklı yöntemler izledikleri görülmektedir.

Buna göre, aşağıda doğal kaynak kullanımı ve ekonomik faaliyet yapısı belirtilen ülkelerden hangisinin uyguladığı yöntemin, ülkenin uzun vadeli ekonomik kalkınmasına olan katkısının en düşük olması beklenir?

İmmanuel Kant, bilgiyi açıklarken zihni dış dünyadan gelen etkileri edilgen bir şekilde alan boş bir levha olarak görmez. Ona göre zihin, dış dünyadan duyular aracılığıyla gelen ham verileri kendi doğuştan getirdiği form ve kategoriler içine yerleştirerek işleyen aktif bir yapıdır. Bu yüzden duyusuz kavramlar boş, kavramsız duyular kördür.

Buna göre Kant'ın epistemolojik yaklaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Servet-i Fünun Edebiyatı'nın egemen olduğu dönemde, topluluğun melankolik, bireysel ve halktan kopuk estetik anlayışına katılmayarak kendi çizgilerini sürdüren bağımsız sanatçılar, edebiyatı sokağa taşıma misyonunu üstlenmişlerdir. Ancak bu sanatçıların edebiyatı sokağa taşıma yöntemleri, yararlandıkları akımlar ve tercih ettikleri türler farklılık gösterir.

Bu parçada sözü edilen bağımsız sanatçılar ve dönem edebiyatı ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Fecr-i Âti topluluğu, Türk edebiyatında beyanname yayımlayarak ortaya çıkan ilk edebi oluşumdur. Kısa süreli bir birliktelik yaşamalarına rağmen topluluk mensupları şiir, roman, hikaye ve tiyatro türlerinde çeşitli eserler vermişlerdir. Ancak bu sanatçıların ve eserlerinin bir kısmı, estetik açıdan yakın oldukları Servet-i Fünun dönemiyle karıştırılabilmektedir.

Buna göre, Fecr-i Âti sanatçıları ve eserleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Bir araştırmacı, uyku öncesi uygulanan hafif germe egzersizlerinin bireylerin gece boyunca kaydettiği derin uyku süresi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla bir deney tasarlamıştır. Araştırmacı, benzer yaş grubundaki sağlıklı katılımcıları iki gruba ayırmış; ilk gruba uyku öncesi 15 dakika hafif germe egzersizi yaptırırken, ikinci gruba hiçbir uygulama yapmamıştır. Katılımcıların derin uyku süreleri laboratuvar ortamında polisomnografi yöntemiyle ölçülmüştür.

Bu araştırmanın değişkenlerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Bir mimar, üzerinde çalıştığı restorasyon projesinde eski bir konağın dar tavan arasına dikey bir merdiven yerleştirmek istemektedir. Çeşitli ölçümler yapıp farklı merdiven modellerini denemesine rağmen, tavan kapısı ile zemin arasındaki açıyı bir türlü tutturamamıştır. Bir süre işi bırakıp dinlenen mimar, konağın bahçesindeki eski bir ağacın dallarının birbirine geçiş biçimini izlerken zihninde konağın kirişleri ile merdiven basamakları arasındaki ilişkiyi aniden bütünsel olarak kurmuş ve aradığı çözüm yolunu bulmuştur.

Bu parçada anlatılan durum, aşağıdaki öğrenme türlerinden hangisine örnek oluşturur?

Diş hekimine gitmekten yoğun bir korku duyan ancak günlerdir devam eden şiddetli diş ağrısından da kurtulmak isteyen bir birey, kliniğe gitmek ile ağrıya katlanmak arasında ciddi bir kararsızlık yaşamaktadır. Bu durumun yarattığı içsel gerginlikle baş edemeyen birey, 'Zaten bu diş hekimlerinin tek derdi para kazanmak, hem ağrım da aslında o kadar abartılacak bir düzeyde değil.' diyerek randevusunu ertelemiştir.

Bu parçada sözü edilen bireyin yaşadığı çatışma türü ve bu durumla başa çıkmak için kullandığı savunma mekanizması aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Orta Çağ Avrupa'sında toplumsal yapı; soylular, din adamları, tüccarlar ve köylüler (serfler) gibi yasal sınırlarla ayrılmış tabakalardan (zümrelerden) oluşuyordu. Bu sistemde bir tabakadan diğerine geçiş, kralın vereceği bir ayrıcalık belgesi (soyluluk unvanı) veya evlilik gibi istisnai yollar dışında hukuken yasaklanmıştı. Geleneksel Hindistan'da uygulanan tabakalaşma sisteminde ise bireylerin içine doğdukları tabakalar (kastlar) dinsel inançlar ve katı geleneksel kurallarla belirlenmiş olup, tabakalar arası herhangi bir dikey geçişe kesinlikle izin verilmiyordu.

Bu iki toplumsal tabakalaşma yapısı ve hareketlilik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğru bir değerlendirmedir?

Orta Çağ Avrupası'nda uzun süre varlığını koruyan feodalizm (derebeylik) ile Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'nun siyasi yapıları karşılaştırıldığında;

I. Bizans'ta hükümdarın gücünü dine dayandıran (teokratik/otokratik) bir meşruiyet anlayışı hâkimken, feodalitede egemenliğin vassal-süzeren arasındaki karşılıklı sadakat sözleşmelerine dayanması,
II. Feodalitede siyasi gücün ve yetkinin yerel hanedanlar (senyörler) arasında bölünmüş olmasına karşılık, Bizans'ta gücün tek merkezde toplandığı mutlakiyetçi bir yapının korunması,
III. Her iki yönetim şeklinde de yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin halk temsilcilerinden oluşan meclislerin denetimine bırakılmış olması

durumlarından hangileri doğrudur?

David Hume, zihindeki tüm içeriklerin izlenimler ve fikirlerden oluştuğunu savunur. Ona göre, bir bilardo topunun diğerine çarpıp onu hareket ettirdiğini gördüğümüzde, duyularımız bize sadece iki olayın ardışıklığını (önce ilk topun hareket ettiğini, ardından ikinci topun hareket ettiğini) sunar; fakat bu iki olay arasında gözle görünür veya denetlenebilir zorunlu bir bağ (nedensellik) sunmaz. Nedensellik düşüncesi, benzer olayların ardı ardına gerçekleşmesini tekrar tekrar gözlemlememizden kaynaklanan zihinsel bir alışkanlıktan ibarettir. Buna göre Hume'un nedensellik ilkesine yönelik bu eleştirisinden aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

Malazgirt Savaşı'nın ardından Anadolu'da kurulan Danişmentliler, Saltuklular ve Mengücekliler gibi ilk dönem Türk beylikleri; fethettikleri bölgelere Türkçe isimler vermiş, buralarda cami, medrese, darüşşifa ve kervansaraylar inşa etmiş, aynı zamanda Bizans ve Gürcü saldırılarına karşı mücadele etmişlerdir.

Bu bilgilere dayanarak, Malazgirt Savaşı sonrasında Anadolu'da başlayan süreçle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

İlk Çağ medeniyetlerinde kanunların meşruiyet kaynakları, cezalandırma yöntemleri ve medeni hukuk alanındaki düzenlemeleri toplumsal yapılara göre farklılık göstermiştir.

Buna göre;
- Hükümdarın adalet yetkisini güneş tanrısı Şamaş'tan aldığını belirterek teokratik meşruiyeti vurgulayan ve cezalandırmada kısas (göze göz, dişe diş) ilkesini esas alan kanunlar,
- Ölüm ve işkence cezaları yerine genellikle tazminat (maddi bedel) ödeme usulünü benimseyen ve kadın haklarını koruyan ilk aile hukuku düzenlemelerine sahip kanunlar,

aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Sanayileşme, kentleşme ve göç gibi makro toplumsal değişme dinamikleri, aile kurumunun hem yapısal hem de işlevsel bir dönüşüm geçirmesine neden olmuştur. Geleneksel geniş aile yapısında üretim, eğitim, sağlık, din ve yaşlıların bakımı gibi işlevler doğrudan aile bünyesinde gerçekleştirilirken; modern çekirdek ailede bu işlevlerin önemli bir kısmı uzmanlaşmış dış kurumlara (okullar, hastaneler, kreşler vb.) devredilmiştir. Bununla birlikte, modern çekirdek aile tamamen işlevsizleşmemiş; aksine üye sayısının azalması ve dışsal yükümlülüklerin hafiflemesiyle birlikte bireyin sevgi, şefkat, psikolojik doyum ve temel sosyalleşme ihtiyaçlarının karşılanması gibi çekirdek alanlarda daha da uzmanlaşmış bir yapıya bürünmüştür.

Bu parçada ele alınan dönüşüm dikkate alındığında, modern toplumlardaki çekirdek aile yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

John Locke'a göre, doğa durumunda insanlar barışçıl ve özgür olsalar da, haklarının ihlal edilmesi durumunda başvuracakları tarafsız bir yargıcın bulunmaması, toplumu bir güvensizlik sarmalına sürükleyebilir. Bu belirsizliği aşmak için insanlar, cezalandırma haklarını kendi rızalarıyla kamusal bir otoriteye devrederler. Ancak bu devir, egemenliğin koşulsuz ve sınırsız bir teslimiyeti değildir; aksine, bireysel hak ve özgürlüklerin korunması şartına bağlı bir 'emanet' ilişkisidir. Eğer siyasi otorite bu emanete ihanet eder ve mülkiyet ya da özgürlük haklarını gasbederse, meşruiyetini kaybeder. Bu durumda toplumun, sözleşmeyi ihlal eden iktidara karşı direnme ve yeni bir düzen kurma hakkı doğar.

Bu parçadaki görüşlerden hareketle John Locke’un siyaset anlayışına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Bir kütüphanede hararetli bir şekilde sınava hazırlanan Aylin, yan masada oturan kişinin yüksek sesle telefonla konuşmasından oldukça rahatsız olur. Aylin, bu gürültüden kurtulmak için gürültü engelleyici kulaklığını takar ve böylece sessiz bir ortamda çalışmaya devam eder (I. Durum). Ancak kulaklık takılıyken arkasından aniden yaklaşan kütüphane görevlisinin omzuna dokunmasıyla çok büyük bir irkilme ve korku yaşar. Bu olaydan sonra Aylin, kütüphanede ne zaman arkasından birinin yaklaştığını hissetse içi ürpermeye ve kalp atışları hızlanmaya başlar (II. Durum).

Buna göre Aylin'in I ve II. durumlarda sergilediği davranışların ortaya çıkışını sağlayan öğrenme süreçleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Üniversite son sınıf öğrencisi olan Berk, aynı zamanda profesyonel bir basketbol takımında oyun kurucu olarak oynamaktadır. Berk'in basketbol antrenmanlarındaki disiplinli ve planlı çalışmaları, derslerindeki çalışma düzenine olumlu yansımış ve sınavlarında da yüksek başarı göstermesini sağlamıştır. Diğer taraftan, takımının şehir dışındaki deplasman maçlarının üniversitedeki vize sınav haftasıyla çakışması üzerine antrenörü ile öğretim üyelerinin beklentileri arasında sıkışmış ve ne yapacağını bilemez duruma gelmiştir.

Bu parçada Berk'in yaşadığı durumlar sırasıyla aşağıdaki sosyolojik kavramlardan hangileriyle açıklanabilir?

Yeni Lisan Hareketi, Türk edebiyatında dilde sadeleşmeyi savunurken tasfiyeci (yabancı kelimelerin tamamını dilden atma) bir yol izlememiş, halkın konuşma diline yerleşmiş kelimeleri 'Türkçeleşmiş' saymıştır. Hareketin temsilcileri, dildeki yapaylığı önlemek için yazı dili ile konuşma dilini birleştirmeyi ve belli kurallar çerçevesinde milli bir edebiyat dili kurmayı hedeflemişlerdir.

Buna göre, Yeni Lisan Hareketi'nin dil anlayışını benimseyen bir sanatçının aşağıdaki görüşlerden hangisini savunması beklenemez?

Gece geç saatte yalnız yürürken arkasından gelen ayak seslerini duyup endişelenen bir kişinin, yerdeki kuru bir yaprağın rüzgarda sürüklenirken çıkardığı sesi birinin kendisini takip etme sesi olarak algılaması ile şizofreni teşhisi konmuş bir hastanın, kimsenin bulunmadığı sessiz bir odada kendisine birilerinin hakaret ettiğini duyması psikolojideki algı yanılmaları bağlamında ele alınır.

Buna göre, bu iki durumun karşılaştırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?