Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Soru 1641Soru

Aşağıda Servet-i Fünun edebiyatının oluşum süreci ve genel özellikleri ile ilgili bazı kavramlar ve açıklamaları verilmiştir. Buna göre, bu kavramların açıklamalarıyla doğru eşleştirilmesi nasıl olmalıdır?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kulak için kafiye
Dekadanlık
Hayal-hakikat çatışması
Serbest müstezat

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kulak için kafiye kavramı Hasan Asaf'ın şiiriyle başlayan ses uyumu açıklamasıyla; Dekadanlık kavramı Ahmet Mithat Efendi'nin aşırı kapalı dille ilgili eleştiri yazısıyla; Hayal-hakikat çatışması kavramı karamsarlık ve kaçış temalı açıklamayla; Serbest müstezat kavramı ise aruz kalıplarının kırılarak Fransız sembolist şiirine benzetildiği açıklamayla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede her kavram kendi tarihsel veya edebi işlevine karşılık gelen açıklamayla eşleşmektedir. Kulak için kafiye ses uyumuyla, dekadanlık Ahmet Mithat Efendi'nin eleştirisiyle, hayal-hakikat çatışması karamsar kaçış temasıyla, serbest müstezat ise aruz kalıplarının esnetildiği biçimsel yenilikle doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk olarak 'Kulak için kafiye' kavramının Servet-i Fünun'un oluşumundaki yerini tespit etmek.
Bu kavramın Hasan Asaf'ın şiirindeki kafiyeleniş üzerine başlayan tartışmayla (abes-muktebes tartışması) ve ses uyumunu esas alan görüşle eşleştiği belirlenir.
Servet-i Fünun şiirinin teorik altyapısını oluşturan en önemli unsur, göz için değil kulak için kafiyenin benimsenmesidir.
2
'Dekadanlık' teriminin edebi polemiklerdeki karşılığını analiz etmek.
Ahmet Mithat Efendi'nin Servet-i Fünun topluluğunu dili aşırı ağırlaştırdıkları ve anlaşılmaz kıldıkları gerekçesiyle suçladığı yazı ile eşleştiği saptanır.
Dekadanlık suçlaması, topluluğun bağımsız bir edebi ekol olarak kendi kimliğini savunmasında ve kamuoyuna duyurmasında hızlandırıcı bir tartışmadır.
3
'Hayal-hakikat çatışması' kavramının tematik boyutunu incelemek.
Siyasi baskı ve karamsarlık sebebiyle sanatçıların doğaya ya da uzak ülkelere kaçış arzularını yansıtan açıklamayla eşleştiği görülür.
Bu içe dönük ve melankolik yapı, Servet-i Fünun edebiyatının bireyselci sanat anlayışının en temel izleğidir.
4
'Serbest müstezat' kavramının biçimsel yeniliğini değerlendirmek.
Divan edebiyatı nazım şeklinin aruz kalıpları kırılarak Fransız sembolist şiirindeki serbest nazma uydurulması açıklamasıyla eşleştiği belirlenir.
Serbest müstezat, Servet-i Fünuncuların geleneksel biçimleri yıkarak batılı tarzda geliştirdikleri en karakteristik nazım şeklidir.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Edebiyatı'nın Oluşumu ve Estetik Anlayışı
Soru 1642Soru

Aşağıdaki sol sütunda 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatına mensup şairler, sağ sütunda ise bu şairlerin edebî kişiliklerine ve eserlerine dair belirleyici özellikler verilmiştir. Sol sütundaki şairleri sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ahmet Paşa
Zâtî
Hayâlî
Şeyhî

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ahmet Paşa ile Kerem Kasidesi açıklaması; Zât�� ile Şem ü Pervâne yazarı açıklaması; Hayâlî ile Hayâlî-i Cihân açıklaması; Şeyhî ile Harnâme yazarı açıklaması eşleşir.
Verilen şairlerin dönemleri, edebî tarzları ve eserleri dikkate alındığında; Ahmet Paşa Fatih dönemi ve Kerem Kasidesi ile, Zâtî genç sanatçılara yol gösteren hocalığı ve Şem ü Pervâne mesnevisi ile, Hayâlî dervişane üslubu ve Hayâlî-i Cihân sanıyla, Şeyhî ise hekimliği ve hiciv eseri Harnâme ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki şairlerin biyografilerini ve eserlerini gözden geçirin.
Ahmet Paşa (15. yy) Kerem Kasidesi ile; Zâtî (16. yy) Şem ü Pervâne ve hocalığı ile; Hayâlî (16. yy) dervişane tarzı ve Hayâlî-i Cihân mahlasıyla; Şeyhî (15. yy) hekimliği ve Harnâme eseriyle bilinir.
Şairlerin yüzyıllarını ve en belirgin ayırt edici özelliklerini tespit etmek doğru eşleştirmeyi yapmayı sağlar.
2
Sağ sütundaki açıklamaları analiz ederek şairlerle birebir eşleştirin.
Ahmet Paşa Fatih dönemi ve kasideleri içeren ilk maddeyle, Zâtî genç şairleri yetiştiren ikinci maddeyle, Hayâlî dervişane özellikler taşıyan üçüncü maddeyle, Şeyhî ise Harnâme'yi içeren son maddeyle eşleşir.
Eser-şair ve biyografi-şair eşleşmeleri tamamlanarak doğru sonuç elde edilir.

Anahtar Kavram

15. ve 16. Yüzyıl Divan Şairlerinin Hayatları ve Eserleri
Soru 1643Soru

Aşağıda verilen çevre sorunlarını, bu sorunların ortaya çıkış nedenleri ve etki alanlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Küresel İklim Değişikliği
��trofikasyon
Asit Yağmurları
Fotokimyasal Sis

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Küresel İklim Değişikliği - sera gazlarının yer radyasyonunu tutarak yerkürenin ısınması; Ötrofikasyon - sularda azot ve fosfor artışı ile alg çoğalması ve oksijen tükenmesi; Asit Yağmurları - kükürt dioksit (SO2SO_2) ve azot oksit (NOxNO_x) gazlarının yağışlarla birleşerek yeryüzüne inmesi; Fotokimyasal Sis - egzoz gazlarının güneş ışığı altında reaksiyona girerek kentsel kirlilik oluşturması eşleştirmeleri doğrudur.
Doğru eşleştirmeler, çevre sorunlarının ortaya çıkış nedenleri ve etki ölçekleri (küresel, bölgesel, yerel) temel alınarak yapılmıştır. Küresel İklim Değişikliği küresel boyutta sera etkisiyle; Ötrofikasyon su ekosistemlerinde yerel/bölgesel oksijen tükenmesiyle; Asit Yağmurları kükürt ve azot bileşiklerinin bölgesel asit birikimiyle; Fotokimyasal Sis ise kentsel egzoz gazlarının güneş ışığıyla tepkimesi sonucu yerel hava kirliliğiyle doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Küresel İklim Değişikliği kavramının tanımını arayınız.
Sera gazlarının birikimi ve küresel ölçekteki etki sağ tarafta belirtilen küresel çevre sorunu tanımıyla örtüşmektedir.
Küresel çevre sorunları geniş bir coğrafi etki alanına sahiptir.
2
Ötrofikasyon terimini analiz ediniz.
Bu süreç, su kaynaklarında azot ve fosfor artışına bağlı alg patlamasını ve buna bağlı oksijen tükenmesini ifade ettiğinden su kirliliği tanımıyla eşleşmektedir.
Ötrofikasyon su kaynaklarındaki yerel bir kirlilik problemidir.
3
Asit Yağmurları sürecini inceleyiniz.
Fosil yakıtların yanmasıyla atmosfere salınan kükürt dioksit (SO2SO_2) ve azot oksit (NOxNO_x) gazlarının su buharı ile birleşerek yeryüzüne asidik yağışlar olarak inmesi tanımıyla eşleşmektedir.
Asit yağmurları sanayi bölgelerini ve yakın çevresini etkileyen bölgesel bir sorundur.
4
Fotokimyasal Sis kavramını değerlendiriniz.
Egzoz gazları ve güneş ışığının reaksiyona girmesiyle kentlerde oluşan hava kirliliği tanımıyla eşleşmektedir.
Fotokimyasal sis kentsel yerleşmelerde ortaya çıkan yerel bir hava kirliliğidir.

Anahtar Kavram

Küresel ve yerel çevre sorunlarının nedenleri, süreçleri ve etki ölçekleri arasındaki farklar.
Soru 1644Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda yer alan ve bu dizelerde öne çıkan edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın? / Gömelim gel seni tarihe desem, sığmazsın.
Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib / Kılma derman kim helakim zehri dermanındadır
Ufukta bir dakika görünce bu güzel atı / İçimde ürperen bir yaprak oldu hayatı
Gökyüzünün başı ucunda her gece / Bulutlar saçlarını çözüp ağlar bizim için

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci dize Mübalağa, ikinci dize Tezat, üçüncü dize Teşbih, dördüncü dize ise Teşhis sanatı ile eşleşmektedir.
Verilen dizelerdeki söz sanatlarının doğru eşleştirilmesi şu şekildedir: Birinci dizede tarihe sığmama durumuyla abartma (mübalağa) yapılmıştır. İkinci dizede dert ile derman ve zehir kelimeleriyle karşıtlık (tezat) sanatı kurulmuştur. Üçüncü dizede hayat ürperen bir yaprağa benzetilerek teşbih yapılmıştır. Dördüncü dizede ise bulutların saçını çözüp ağlaması insanlaştırılmıştır (teşhis).

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki dizelerdeki anlam olaylarını ve belirgin edebi sanatları incelemek.
Birinci dizede şair mezarın tarihe sığmayacağını söyleyerek abartma yapmıştır. İkinci dizede dert, zehir ve derman karşıt kavramlardır. Üçüncü dizede hayat doğrudan yaprağa benzetilmiştir. Dördüncü dizede bulutların ağlaması kişileştirmedir.
Her bir dizenin edebî ve anlamsal özelliklerini doğru saptamak.
2
Elde edilen sonuçları sağ sütundaki edebi sanat terimleriyle eşleştirmek.
Birinci dize Mübalağa ile, ikinci dize Tezat ile, üçüncü dize Teşbih ile, dördüncü dize Teşhis ile doğru şekilde eşleştirilir.
Eşleştirme işlemini tamamlayarak nihai sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)
Soru 1645Soru

Milli Mücadele Dönemi'nde Doğu ve Güney cephelerinde rol oynayan önemli şahsiyetler ile cephelerin seyrini etkileyen askeri ve diplomatik gelişmeleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kazım Karabekir
Sütçü İmam
Şahin Bey
Gümrü Antlaşması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kazım Karabekir - Doğu Cephesi Komutanı olarak görev yapmıştır; Sütçü İmam - Maraş direnişini başlatan ilk kurşunu atmıştır; Şahin Bey - Antep savunmasında Kuvayı Milliye lideridir; Gümrü Antlaşması - Ermenistan ile imzalanan ilk diplomatik antlaşmadır.
Eşleştirme, Milli Mücadele Dönemi'nde Doğu Cephesi'nde düzenli ordunun başında Kazım Karabekir'in yer alması ve bu cepheyi kapatan Gümrü Antlaşması'nın imzalanması ile Güney Cephesi'ndeki yerel Kuvayı Milliye direnişinin sembolleri olan Sütçü İmam (Maraş) ve Şahin Bey (Antep) bilgilerini tam ve doğru olarak ilişkilendirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kazım Karabekir'in rolünü belirleme
Doğu Cephesi Komutanı olarak atanması ve 15. Kolordu ile Ermenilere karşı kazandığı zafer tespit edilmiştir.
Milli Mücadele'de Doğu Cephesi'ndeki düzenli ordunun başında Kazım Karabekir bulunmaktadır.
2
Sütçü İmam'ın tarihi olayla ilişkisini kurma
Maraş'ta Fransız ve işbirlikçi Ermenilere karşı ilk kurşunu atarak sivil direnişi başlatması tespit edilmiştir.
Sütçü İmam, Güney Cephesi'ndeki Maraş savunmasının sembol ismidir.
3
Şahin Bey'in askeri faaliyetini analiz etme
Kilis-Antep yolunu kapatarak Fransızlara karşı Antep savunmasını koordine etmesi tespit edilmiştir.
Şahin Bey, Antep bölgesindeki Kuvayı Milliye direnişinin önde gelen liderlerindendir.
4
Gümrü Antlaşması'nın siyasi önemini saptama
Ermenistan ile imzalanan antlaşmanın TBMM'nin ilk diplomatik zaferi olduğu tespit edilmiştir.
Doğu Cephesi'ndeki askeri başarıyı taçlandıran siyasi vesika Gümrü Antlaşması'dır.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Doğu ve Güney Cepheleri'ndeki askeri liderler, yerel kahramanlar ve diplomatik sonuçlar
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1646Soru

Tanzimat Dönemi öğretici metinlerinin ve yeni edebî türlerin gelişiminde gazeteler adeta birer okul vazifesi görmüştür. Aşağıda sol sütunda verilen Tanzimat Dönemi gazetelerini, sağ sütundaki kendilerine ait ayırt edici özellikleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tercüman-ı Ahval
Tasvir-i Efkâr
Hürriyet
Diyojen

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tercüman-ı Ahval ile Şinasi ve Agâh Efendi'nin çıkardığı ilk özel Türkçe gazete tanımı; Tasvir-i Efkâr ile Şinasi'nin tek başına çıkardığı ve kamuoyu kavramına yer veren gazete tanımı; Hürriyet ile Namık Kemal ve Ziya Paşa'nın Londra'da çıkardığı muhalif gazete tanımı; Diyojen ile Teodor Kasap'ın çıkardığı ilk mizah gazetesi tanımı eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; Tercüman-ı Ahval ilk özel Türkçe gazete, Tasvir-i Efkâr Şinasi'nin tek başına çıkardığı edebî/sosyal içerikli gazete, Hürriyet Namık Kemal ve Ziya Paşa'nın Londra'daki muhalif yayını, Diyojen ise ilk mizahi gazete olarak doğru bir şekilde tanımlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk özel Türkçe gazete olma niteliğini ve kurucularını incelemek.
Tercüman-ı Ahval gazetesi, Şinasi ve Agâh Efendi tarafından 1860'ta çıkarılmıştır ve ilk özel Türkçe gazetedir.
Tanzimat Dönemi'nin gazetecilik alanındaki ilk kurumsal adımını tespit etmek.
2
Edebî niteliğiyle ve kamuoyu oluşturma çabasıyla öne çıkan yayını incelemek.
Tasvir-i Efkâr gazetesi, Şinasi'nin 1862'de tek başına çıkardığı, edebî ve sosyal meselelere yoğunlaşan gazetedir.
Şinasi'nin bireysel yayıncılık faaliyetinin niteliğini ayırt etmek.
3
Yurt dışında çıkarılan muhalif gazete kimliğini analiz etmek.
Hürriyet gazetesi, Namık Kemal ve Ziya Paşa tarafından 1868'de Londra'da çıkarılan muhalif yayın organıdır.
Tanzimat aydınlarının sürgündeki/yurt dışındaki gazetecilik faaliyetlerini belirlemek.
4
İlk mizahi gazete unvanını taşıyan yayını tespit etmek.
Diyojen gazetesi, Teodor Kasap tarafından çıkarılan edebiyatımızın ilk mizah gazetesidir.
Mizah gazeteciliğinin başlangıcını belirlemek.

Anahtar Kavram

Tanzimat Dönemi Gazeteciliği ve Gazetelerin Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1647Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen edebi açıklamaları, sağ sütundaki doğru eser adlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Toplumun yoksul kesimlerini ve sokak hayatını realizm etkisiyle yansıtan manzum hikâyelerin yer aldığı Mehmet Âkif Ersoy eseri
Yahya Kemal Beyatlı'nın aruz ölçüsü dışına çıkarak yalnızca hece ölçüsüyle kaleme aldığı tek şiiri
Yahya Kemal Beyatlı'nın neo-klasik bir anlayışla ve aruzla yazdığı modern şiirlerini topladığı başyapıtı
Mehmet Âkif Ersoy'un idealindeki vatansever Türk gençliğini simgeleyen kahraman üzerinden kurguladığı Safahat bölümü

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Toplumun yoksul kesimlerini yansıtan manzum hikâyelerin yer aldığı eser Safahat; hece ölçüsüyle yazılan tek şiir Ok; neo-klasik şiirlerin toplandığı eser Kendi Gök Kubbemiz; vatansever Türk gençliğini simgeleyen bölüm ise Asım ile eşleşmelidir.
Verilen tanımlar ve eser özellikleri sırasıyla Safahat, Ok, Kendi Gök Kubbemiz ve Asım ile tam olarak eşleşmektedir. Bu eşleştirme, iki şairin en belirgin edebi özelliklerini ve eserlerini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Mehmet Âkif Ersoy'un genel eseri ve realizm özellikleri incelenir.
Realizm akımıyla yazılan manzum hikâyelerin toplandığı ana eserin Safahat olduğu tespit edilir.
Mehmet Âkif'in şiir anlayışını ve toplumcu yönünü yansıtan temel kitap Safahat'tır.
2
Yahya Kemal Beyatlı'nın hece ölçüsü kullandığı tek eseri belirlenir.
Tüm şiirlerini aruzla yazan Yahya Kemal'in sadece Ok şiirinde heceyi kullandığı belirlenir.
Şairin hece vezni karşısındaki tutumu ve istisnası Türk edebiyatı tarihi açısından önemlidir.
3
Yahya Kemal'in neo-klasik anlayışla yazdığı şiir kitabı incelenir.
Aruzla yazdığı modern şiirlerin yer aldığı eserin Kendi Gök Kubbemiz olduğu tespit edilir.
Sanatçının neo-klasik kimliğinin ve İstanbul sevgisinin yansıdığı temel eser budur.
4
Mehmet Âkif'in ideal gençlik kurgusu analiz edilir.
Safahat'ın altıncı bölümünün ve bu bölümdeki idealize edilen karakterin Asım olduğu belirlenir.
Asım karakteri, yazarın Türk gençliğine sunduğu ahlak ve bilim sentezinin sembolüdür.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ve Yahya Kemal Beyatlı'nın temel eserleri ve edebî yönleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1648Soru

Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının oluşum süreci, gazetenin işlevi, dil tartışmaları ve Batılılaşma hareketinin edebi yansımaları dikkate alındığında, sol sütunda verilen kavramları sağ sütunda verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Dilde sadeleşme beyanı
Gazetenin edebiyata ve topluma etkisi
Klasisizm ve Romantizm akımlarının etkisi
Nazım biçimleri ve tema ilişkisi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dilde sadeleşme beyanı - teoride kalıp uygulanamama; Gazetenin etkisi - yeni kavramların ulaştırılması ve türlerin tanıtılması; Akımların etkisi - akılcı ve duygusal sentez; Nazım biçimleri ve tema - eski biçimlerde yeni toplumsal kavramlar.
Doğru eşleştirmede kavramlar ve tarihsel olgular bire bir örtüşmektedir. Dilde sadeleşme beyanı teoride kalarak tam uygulanamamış; gazete yeni edebi türleri ve hürriyet gibi siyasi kavramları topluma yaymış; edebi akımlardan klasisizm ve romantizm akıl ile duyguyu harmanlayarak toplumsal fayda amacıyla eserlerde kullanılmış; nazım biçimlerinde ise divan edebiyatı biçimleri korunurken içerik modern kavramlarla yenilenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Dilde sadeleşme ve uygulama arasındaki farkı analiz edin.
Tanzimat'ta dilde sadeleşme fikri savunulmuş ancak divan şiiri estetiğinden kopulamadığı için bu hedef teoride kalmıştır. Bu durum birinci kavramı ikinci açıklamayla eşleştirir.
Tanzimat edebiyatının oluşumundaki en belirgin çelişkilerden biri dilde sadeleşme vaadi ile edebi eserlerin ağır dili arasındaki uçurumdur.
2
Gazetenin Tanzimat dönemindeki toplumsal ve edebi rolünü değerlendirin.
Gazete, Tanzimat döneminde sadece haber ulaştırma aracı değil, aynı zamanda yeni edebi türleri halka tanıtan ve hak, adalet, hürriyet gibi siyasi kavramları yayan temel kültürel vasıta olmuştur. Bu durum ikinci kavramı birinci açıklamayla eşleştirir.
Tercümân-ı Ahvâl ve Tasvîr-i Efkâr gibi gazeteler Tanzimat edebiyatının oluşum merkezleridir.
3
Dönem şiirindeki biçim ve içerik ilişkisini inceleyin.
Tanzimat şiirinde yeni kavramlar divan edebiyatı biçimleri olan kaside ve gazel vasıtasıyla sunulmuştur. Bu durum dördüncü kavramı üçüncü açıklamayla eşleştirir.
Tanzimat şiirinin yapısal olarak eski, içerik olarak yeni olduğu gerçeği edebiyat tarihi araştırmalarında temel bir tespittir.
4
Edebi akımların Tanzimat yazarları üzerindeki etkisini belirleyin.
Klasisizm akıl ve ahlak boyutuyla (tiyatroda ve çevirilerde), romantizm ise hürriyet, vatan ve duygu coşkusuyla toplumsal faydayı sağlamak amacıyla kullanılmıştır. Bu durum üçüncü kavramı dördüncü açıklamayla eşleştirir.
Şinasi'nin klasisizmden, Namık Kemal'in romantizmden etkilenmesi genel özelliklerin akım yansımasını gösterir.

Anahtar Kavram

Tanzimat edebiyatının doğuşu, Batı etkisindeki yenilikler, dil tartışmaları, eski-yeni çatışması ve edebi akımların genel nitelikleri.
Soru 1649Soru

Dört Halife Dönemi'nde İslam Devleti'nin s��nırlarının hızla genişlemesi, idari, askeri ve dini alanlarda kurumsallaşma adımlarının atılmasını zorunlu kılmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen halife dönemleri ile bu dönemlerde gerçekleştirilen kurumsal ve askeri gelişmeleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hz. Ebubekir Dönemi
Hz. Ömer Dönemi
Hz. Osman Dönemi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hz. Ebubekir Dönemi Kur'an-ı Kerim'in ilk kez kitap (mushaf) hâline getirilmesiyle; Hz. Ömer Dönemi ülkenin eyaletlere ayrılıp adli teşkilatın (kadılık makamının) kurulmasıyla; Hz. Osman Dönemi ise ilk İslam donanmasının oluşturularak Kıbrıs'ın fethedilmesiyle eşleşmektedir.
Hz. Ebubekir Dönemi'nde Kur'an-ı Kerim mushaf hâline getirilmiş, Hz. Ömer Dönemi'nde ülke eyaletlere bölünerek adli teşkilat (kadılık) oluşturulmuş, Hz. Osman Dönemi'nde ise ilk İslam donanması kurularak Kıbrıs adası fethedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Hz. Ebubekir Dönemi'ndeki en önemli gelişmeyi belirlemek.
Hz. Ebubekir Dönemi'nde Kur'an-ı Kerim'in kitap haline getirilmesi sağlandı.
Yemame Savaşı gibi iç karışıklıklarda hafızların şehit olması, Kur'an ayetlerinin korunması ihtiyacını doğurmuştur.
2
Hz. Ömer Dönemi'ndeki teşkilatlanma çalışmalarını incelemek.
Hz. Ömer Dönemi'nde eyaletlerin oluşturulması ve kadıların tayin edilmesi sağlandı.
Sınırların çok hızlı genişlemesi nedeniyle merkezi otoritenin ve adil yargılamanın sürdürülebilmesi hedeflenmiştir.
3
Hz. Osman Dönemi'nin denizcilik ve askeri alanındaki ilkini saptamak.
Hz. Osman Dönemi'nde ilk İslam donanması kuruldu ve Kıbrıs fethedildi.
Denizlerde de Bizans gücüne karşı hakimiyet kurulması ve Akdeniz ticaret yollarının güvenliğinin sağlanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Dört Halife Dönemi Kurumsallaşma ve Askeri Gelişmeler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1650Soru

Aşağıdaki sol sütunda Türkiye'de yer alan bazı önemli turizm varlıkları, sağ sütunda ise bu varlıkların coğrafi ve kültürel özellikleri verilmiştir. Turizm varlıklarını ilgili özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hattuşa (Çorum)
Karain Mağarası (Antalya)
Ani Arkeolojik Alanı (Kars)
Selimiye Camii (Edirne)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hattuşa Hitit başkenti özelliğiyle, Karain Mağarası Paleolitik dönem yerleşimi olmasıyla, Ani Arkeolojik Alanı İpek Yolu üzerindeki çok kültürlü sınır kenti özelliğiyle ve Selimiye Camii Mimar Sinan'ın ustalık eseri inanç turizmi yapısı olmasıyla eşleşir.
Hattuşa Çorum'da yer alan Hitit başkentidir; Karain Mağarası Antalya'da bulunan Paleolitik çağ yerleşimidir; Ani Kars'taki İpek Yolu sınır kentidir; Selimiye Camii ise Edirne'de yer alan Mimar Sinan'ın ustalık eseridir.

Adım Adım Çözüm

1
Hattuşa'nın tarihi ve coğrafi özelliklerini belirlemek.
Hattuşa, Çorum il sınırları içerisinde yer alır ve antik Hitit uygarlığının başkentidir.
Hitit başkenti ve UNESCO kültür mirası özellikleri sadece Hattuşa ile eşleşmektedir.
2
Karain Mağarası'nın niteliğini tespit etmek.
Karain Mağarası, Antalya yakınlarında Paleolitik çağ yerleşimi izlerini taşıyan bir mağaradır.
Bu özellik Karain Mağarası ile doğrudan uyumludur.
3
Ani Arkeolojik Alanı'nın coğrafi konumunu ve tarihi rolünü incelemek.
Ani, Kars sınırında yer alan, İpek Yolu üzerindeki çok dinli ve kültürlü antik bir sınır kentidir.
İpek Yolu ve sınır kenti vurgusu Ani Arkeolojik Alanı'nı işaret eder.
4
Selimiye Camii'nin turizm türünü ve mimari önemini belirlemek.
Selimiye Camii, Edirne'de yer alan Mimar Sinan'ın ustalık dönemi eseridir.
İnanç turizmi ve Mimar Sinan'ın ustalık eseri tanımı Selimiye Camii ile örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki Turizm Varlıkları ve Özellikleri
Soru 1651Soru

Fecr-i Âti Edebiyatı'nın şiir anlayışını ve oluşum özelliklerini belirleyen aşağıdaki kavramları, bu kavramların açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

"Sanat şahsi ve muhteremdir" ilkesi
Edebî beyanname yayımlanması
Şiirde müzikalite ve sembolizm
Bireysel ve melankolik temalar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

"Sanat şahsi ve muhteremdir" ilkesinin sanatın kişisel estetik ve özgürlükle yapılmasıyla; edebî beyanname yayımlanmasının Türk edebiyatında ilk kez bildiriyle ortaya çıkılmasıyla; şiirde müzikalite ve sembolizmin anlam kapalılığı ve kelimelerin ses değerleriyle; bireysel ve melankolik temaların ise aşk, tabiat, melankoli ve gece gibi loş atmosferlerin işlenmesiyle eşleşmesi gerekir.
Doğru eşleştirmede "Sanat şahsi ve muhteremdir" ilkesi sanatın kişisel estetikle yapılması fikriyle; edebî beyanname yayımlanması Türk edebiyatında ilk kez ortak bir bildiriyle ortaya çıkılmasıyla; şiirde müzikalite ve sembolizm anlam kapalılığı ve kelimelerin ses değerleriyle; bireysel ve melankolik temalar ise aşk, tabiat, melankoli ve gece gibi loş atmosferlerin işlenmesiyle örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
"Sanat şahsi ve muhteremdir" ilkesini incelemek
Bu ilke, sanatın toplumsal kaygılardan uzak, kişisel ve saygıdeğer bir alan olduğunu savunduğundan kişisel estetik açıklamasıyla eşleşir.
Topluluğun temel felsefesini açıklamak için.
2
Edebî beyanname yayımlanması kavramını değerlendirmek
Fecr-i Âti'nin edebiyat tarihindeki en önemli oluşum özelliği ilk kez bir bildiriyle ortaya çıkmalarıdır.
Topluluğun Türk edebiyatındaki tarihsel konumunu belirlemek için.
3
Şiirde müzikalite ve sembolizm anlayışını analiz etmek
Sembolist şairlerin (özellikle Ahmet Haşim) şiirde müziğe ve anlam kapalılığına verdikleri önem ahenk ve çağrışım açıklamasıyla uyuşmaktadır.
Fecr-i Âti şiirinin estetik yapısını anlamak için.
4
Bireysel ve melankolik temaların karşılığını bulmak
Fecr-i Âti şiirinin tematik çerçevesinde toplumsallık yer almaz; bireysel hüzün, akşam, gece ve tabiat temaları öne çıkar.
Şiirlerin içerik özelliklerini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti Edebiyatı'nın oluşum süreci, beyannamesi ve şiirinin temel estetik ilkeleri ile temaları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1652Soru

Aşağıda sol sütunda verilen Servet-i Fünun Dönemi ��iir alıntılarını, sağ sütundaki bu alıntıların tematik-estetik analizi ve temsilcilerinin sanat anlayışıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

"Sarmış yine âfâkını bir kûd-ı muannid, / Bir zulmet-i beyzâ ki hayâlâtı boğar, yutar..."
"Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş, / Eşini gaib eyleyen bir kuş gibi kar..."
"Yol uzun, pek karanlık... Uyan ey genç! / Uğraş, didin, düşün, ara, bul, koş, atıl, bağır..."
"Süzülür mavi bir duman gibi şeb, / Sâye-i ilticâ-yı zılâline..."

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tevfik Fikret'in 'Sis' şiiri toplumsal-politik eleştiriyle, Cenap Şahabettin'in 'Elhan-ı Şita' şiiri sembolist kış tasviriyle, Tevfik Fikret'in 'Promete' şiiri didaktik-sosyal ülküyle, Cenap Şahabettin'in 'Yakazat-ı Leyliye' şiiri ise bireysel-empresyonist gece betimlemesiyle eşleşir.
Şiir alıntıları ile şairlerin estetik ve toplumsal eğilimleri tam olarak örtüşmektedir. İstanbul'un karamsar tasviri Tevfik Fikret'in toplumsal-politik eleştirisine; kar yağışının musiki odaklı betimlenmesi Cenap Şahabettin'in bireysel-sembolist tarzına; Promete mitosu üzerinden gençliğe seslenilmesi Tevfik Fikret'in didaktik-sosyal ülküsüne; gece tasviri ise Cenap Şahabettin'in bireysel-empresyonist dünyasına karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki şiir alıntılarının hangi eserlere ait olduğunu ve bu eserlerin şairlerini saptayın.
İlk mısra Tevfik Fikret'in 'Sis', ikinci mısra Cenap Şahabettin'in 'Elhan-ı Şita', üçüncü mısra Tevfik Fikret'in 'Promete', dördüncü mısra Cenap Şahabettin'in 'Yakazat-ı Leyliye' şiirine aittir.
Doğru eşleştirme için şiirlerin kime ait olduğunun belirlenmesi ilk adımdır.
2
Belirlenen şiirlerin tematik ve estetik özelliklerini analiz ederek sağ sütundaki tanımlarla karşılaştırın.
Tevfik Fikret'in 'Sis' ve 'Promete' şiirlerinin toplumsal/didaktik yönleri; Cenap Şahabettin'in 'Elhan-ı Şita' ve 'Yakazat-ı Leyliye' şiirlerinin ise bireysel, sembolist ve ahenk odaklı yapıları ayırt edildi.
Şairlerin sanat anlayışlarındaki bireysel-toplumsal ayrımı ile parnasizm-sembolizm etkilerini doğru kavramak eşleştirmeyi tamamlar.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun şiirinde Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in sanat anlayışları, şiirlerinin tematik ve estetik özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1653Soru

Cumhuriyet Dönemi Türk romanında bireyin iç dünyasını esas alanlar ile millî-dinî zevk ve duyarlılığı yansıtan yönelimlerin temsilcileri ve eserleri önemli bir yer tutar. Aşağıdaki sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi eserlerini, sağ sütunda verilen ve bu eserlerin ait olduğu edebî yönelimi belirleyen tematik açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yalnızız
İbiş'in Rüyası
Ağustos Başağı
Uçtaki Adam

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki Yalnızız eseri 'Simeranya' ütopyasını içeren açıklamayla; İbiş'in Rüyası eseri tiyatro sanatçısı Nahit'in iç dünyasını anlatan açıklamayla; Ağustos Başağı eseri Söğüt ve çevresindeki Millî Mücadele direnişini konu edinen açıklamayla; Uçtaki Adam eseri ise Osmanlı sınır boylarındaki uç beylerinin mücadelesini işleyen açıklamayla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; Yalnızız romanı 'Simeranya' ütopyası üzerinden Doğu-Batı çatışmasını ele alan açıklamayla; İbiş'in Rüyası romanı tiyatro sanatçısı Nahit karakterinin içsel buhranlarını işleyen açıklamayla; Ağustos Başağı romanı Söğüt ve çevresindeki Millî Mücadele direnişini anlatan açıklamayla; Uçtaki Adam romanı ise Osmanlı'nın sınır boylarındaki uç beylerinin manevi dünyasını konu edinen açıklamayla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Eserlerin yazarlarını ve ait oldukları yönelimleri belirleyin.
Yalnızız ve İbiş'in Rüyası eserleri bireyin iç dünyasını esas alan yönelime; Ağustos Başağı ve Uçtaki Adam eserleri ise millî-dinî zevk ve duyarlılığı yansıtan yönelime aittir.
Eserlerin tematik içeriklerini doğru yönelimlerle bağdaştırmak için ilk adım olarak bu sınıflandırma gereklidir.
2
Bireyin iç dünyasını esas alan eserlerin içeriklerini sağ sütundaki tanımlarla karşılaştırın.
Yalnızız romanı Peyami Safa'ya aittir ve 'Simeranya' kavramıyla doğrudan ilişkilidir. İbiş'in Rüyası romanı ise Tarık Buğra'ya aittir ve Nahit karakteri ile geleneksel tiyatro çevresindeki iç dünyayı yansıtır.
Yalnızız ve İbiş'in Rüyası eserlerinin kendilerine özgü anahtar kelimelerini (Simeranya ve Nahit/tiyatro) tespit ederek doğru eşleştirmeleri kesinleştirmek hedeflenir.
3
Millî-dinî duyarlılığı yansıtan eserlerin içeriklerini sağ sütundaki tanımlarla karşılaştırın.
Ağustos Başağı Sevinç Çokum'un Kurtuluş Savaşı'nı ve Söğüt çevresini işleyen eseridir. Uçtaki Adam ise Bahaeddin Özkişi'nin Osmanlı sınır boylarındaki uç beylerinin mücadelesini anlatan romanıdır.
Kalan iki eserin (Ağustos Başağı ve Uçtaki Adam) tarihî ve tematik sınırlarını ayırt ederek doğru tanımlarla eşleşmesini sağlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi romanında bireyin iç dünyasını esas alanlar ile millî-dinî zevk ve duyarlılığı yansıtan eserlerin içerik, tema ve kahraman özellikleri yönünden ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1654Soru

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatı dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekilleri, sağ sütunda ise bu nazım şekillerinin en önemli şairleri ve bazı belirleyici özellikleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki nazım şekillerini sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Şarkı
Tuyuğ
Rubai
Murabba

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şarkı - Nedim'in temsil ettiği bestelenen tür; Tuyuğ - Kadı Burhaneddin'in temsil ettiği tek aruz kalıplı millî tür; Rubai - Azmizade Haleti'nin temsil ettiği 24 aruz kalıplı tür; Murabba - Fuzuli'nin örnekler verdiği çok bentli tür ile eşleşmelidir.
Divan edebiyatı nazım şekillerinden şarkı, Nedim'in temsil ettiği bestelenen tür olarak birinci açıklamayla; tuyuğ, Kadı Burhaneddin'in temsil ettiği tek aruz kalıplı millî tür olarak ikinci açıklamayla; rubai, Azmizade Haleti'nin temsil ettiği 24 aruz kalıplı tür olarak üçüncü açıklamayla; murabba ise Fuzuli'nin örnekler verdiği çok bentli tür olarak dördüncü açıklamayla doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Şarkı nazım şeklinin özellikleri ve şairini belirleme.
Şarkı nazım şeklinin en önemli temsilcisi Nedim'dir ve bu tür bestelenmek amacıyla yazılıp meyan ile nakarat bölümlerini içerir. Bu nedenle Şarkı ile Nedim'in belirtildiği açıklama eşleşir.
Şarkı türünün yapısal ögeleri (meyan, nakarat) ve en büyük şairi Nedim ile doğrudan eşleştirme yapılmasını sağlar.
2
Tuyuğ naz��m şeklinin ayırt edici özellikleri ve temsilcisini bulma.
Tuyuğ, Türklerin kazandırdığı millî bir nazım şeklidir, tek dörtlükten oluşur, sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılır ve en önemli şairi Kadı Burhaneddin'dir. Bu özellikler ikinci açıklamayla eşleşir.
Tuyuğ'u rubaiden ayıran en önemli yönü aruzun tek bir kalıbıyla yazılması ve kurucusunun Kadı Burhaneddin olmasıdır.
3
Rubai nazım şeklinin özelliklerini ve şairini analiz etme.
Rubai, 24 özel aruz kalıbıyla yazılan, felsefi konuları işleyen tek dörtlükten oluşur ve Türk edebiyatındaki en önemli temsilcisi Azmizade Haleti'dir. Bu da üçüncü açıklamayla eşleşir.
Rubai ve tuyuğ benzer kafiye şemasına sahip olsalar da aruz kalıbı sayısı ve en önemli Türk şairleri (Azmizade Haleti) bakımından farklılık gösterirler.
4
Murabba nazım şeklinin özelliklerini ve şairini tespit etme.
Murabba, dörder dizelik çok sayıda bentten oluşur (3-7 bent) ve kafiye düzeni aaaa / bbba / ccca şeklindedir. Fuzuli bu türün önemli şairlerindendir. Bu özellikler son açıklamayla eşleşir.
Murabba çok bentli bir nazım şekli olması yönüyle tek dörtlükten oluşan tuyuğ ve rubaiden ayrılır.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin (şarkı, tuyuğ, rubai, murabba) biçimsel özellikleri, kafiye düzenleri ve en önemli şair temsilcileri.
Soru 1655Soru

Çevre sorunlarının küreselleşmesi, ülkeleri ortak adımlar atmaya ve uluslararası düzeyde iş birliği yapmaya yöneltmiştir. Bu doğrultuda farklı dönemlerde, belirli çevre sorunlarının çözümüne odaklanan çeşitli uluslararası sözleşmeler yürürlüğe girmiştir.

Aşağıda verilen uluslararası çevre sözleşmelerini, bu sözleşmelerin hazırlanmasına zemin hazırlayan temel çevre sorunları ve öncelikli hedefleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Paris Anlaşması
CITES Sözleşmesi
Barselona Sözleşmesi
Montreal Protokolü

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Paris Anlaşması, küresel sıcaklık artışını 1,5 C1,5\ ^\circ\text{C} ile 2 C2\ ^\circ\text{C} sınırında tutma hedefiyle; CITES Sözleşmesi, yaban hayatı türlerinin uluslararası ticaretini denetleme amacıyla; Barselona Sözleşmesi, Akdeniz'in kirlenmesini önleme hedefiyle; Montreal Protokolü ise ozon tabakasını korumak için zararlı gazların salınımını azaltma amacıyla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; Paris Anlaşması küresel ısınma ve sıcaklık artış sınırları ile, CITES nesli tehlike altındaki yabani türlerin ticaretiyle, Barselona Sözleşmesi Akdeniz'in kirlilikten korunmasıyla ve Montreal Protokolü ozon tabakasını incelten maddelerin azaltılmasıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paris Anlaşması'nın amacını belirleme.
Paris Anlaşması'nın küresel iklim kriziyle mücadelede küresel sıcaklık artış limitini 1,5 C1,5\ ^\circ\text{C} ile sınırlandırma hedefini koyduğu tespit edilir.
Anlaşmanın temel çıkış noktası sera gazı salınımını azaltmak ve küresel ısınmayı sınırlamaktır.
2
CITES Sözleşmesi'nin kapsamını belirleme.
CITES'in yaban hayatı ticareti üzerindeki uluslararası denetimleri içerdiği saptanır.
Sözleşmenin temel amacı, yabani hayvan ve bitki türlerinin ticaretinin bu türlerin neslini tehlikeye atmasını engellemektir.
3
Barselona Sözleşmesi'nin bölgesel odağını belirleme.
Barselona Sözleşmesi'nin Akdeniz'in denizel ortamının kirliliğe karşı korunmasını hedeflediği belirlenir.
Akdeniz'e kıyısı olan ülkelerin katılımıyla bölgesel deniz korumayı amaçlayan bir sözleşmedir.
4
Montreal Protokolü'nün hedefini saptama.
Montreal Protokolü'nün ozon tabakasını incelten kloroflorokarbon (CFC) gazlarının kısıtlanmasını sağladığı görülür.
Stratosferdeki ozon seyrelmesini engellemeye yönelik en önemli küresel adımlardan biridir.

Anahtar Kavram

Uluslararası çevre sözleşmelerinin odaklandığı spesifik çevre sorunları ve küresel/bölgesel koruma amaçları
Soru 1656Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen 15. ve 16. yüzyıl Divan şairlerini, sağ sütundaki belirleyici edebî özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Şeyhî
Necâtî
Hayâlî
Bağdatlı Rûhî

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şeyhî ile alegorik hiciv mesnevisinin yazarı; Necâtî ile deyim ve atasözlerini aruza uygulayan şair; Hayâlî ile Bâkî öncesi tanınan lirik rindâne şair; Bağdatlı Rûhî ile toplumsal yergiler içeren ünlü terkibibendin yazarı eşleşmektedir.
Şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, eserleri (Harnâme, Terkîb-i Bend) ve dil/üslup özellikleri (mahallîleşme, rindlik, hiciv) dikkate alındığında tüm eşleştirmeler doğru ve tutarlı biçimde tamamlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Şeyhî'nin yüzyılını ve en önemli edebî yönünü belirleme
Şeyhî 15. yüzyıl şairidir ve alegorik hiciv mesnevisi Harnâme'nin yazarıdır.
Şairin yüzyıl ve eser özelliklerini ilk açıklamayla eşleştirmek.
2
Necâtî'nin Türk edebiyatındaki dil ve üslup katkısını değerlendirme
Necâtî, 15. yüzyılda Türkçe deyim ve atasözlerini divan şiirinde yaygınlaştırarak mahallîleşmeye öncülük etmiştir.
Şairin dil özelliklerini ikinci açıklamayla eşleştirmek.
3
Hayâlî'nin mahlası ve çağındaki konumunu inceleme
Hayâlî, 16. yüzyılda 'Hayâlî-i Cihân-ârâ' adıyla tanınan ve Bâkî öncesinde İstanbul Türkçesiyle rindâne şiirler yazan sanatçıdır.
Şairin ünvanı ve dönemini üçüncü açıklamayla eşleştirmek.
4
Bağdatlı Rûhî'nin en belirgin eseri ve edebî tarzını saptama
Bağdatlı Rûhî, 16. yüzyılda yaşamış, toplumsal aksaklıkları eleştiren meşhur Terkîb-i Bend'i yazmıştır.
Şairin toplumsal yergi yönünü dördüncü açıklamayla eşleştirmek.

Anahtar Kavram

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri ve Edebî Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1657Soru

İlk Türk devletlerindeki egemenlik anlayışı, veraset sistemi ve idari yapılanmaya dair verilen kavramlar ile bunların açıklamalarını doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kut Anlayışı
İkili Teşkilat
Kurultay (Toy/Kengeş)
Ülke Hanedanın Ortak Malıdır İlkesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kut Anlayışı - Hükümdarın meşruiyetini ilahi bir kaynağa dayandıran anlayış; İkili Teşkilat - Ülkenin doğu ve batı şeklinde bölünerek yönetilmesi; Kurultay - Son kararın kağana ait olduğu danışma meclisi; Ülke Hanedanın Ortak Malıdır İlkesi - Belirli bir veraset kuralı olmadığı için hanedan üyelerinin taht hakkını belirleyen kural.
Eşleştirmelerin tamamı doğru yapıldığında kavramlar ve açıklamaları şu şekildedir: Kut anlayışı hükümdarlığın ilahi kaynağı ve hanedanın taht iddiasının kutsal temelidir. İkili teşkilat devletin doğu-batı olarak ikiye bölünerek yönetilmesini ifade eder. Kurultay, son kararın kağana ait olduğu danışma organıdır. Ülkenin hanedanın ortak malı olması ise kesin veraset kuralının bulunmamasıyla taht mücadelelerine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Kut anlayışının tanımını ve siyasi sonuçlarını analiz edin.
Kut inancının yönetme yetkisini ilahi kıldığı fakat kan bağıyla hanedana aktarıldığı için taht kavgalarına yol açtığı belirlenir (Kut Anlayışı -> Üçüncü Açıklama).
Kut inancının meşruiyet kaynağı ile veraset yapısı arasındaki ilişkiyi kurmak.
2
İkili teşkilatlanmanın idari yapısını ve merkezi otorite üzerindeki etkisini değerlendirin.
Geniş toprakların yönetimini kolaylaştırmak amacıyla yapılan doğu-batı bölünmesiyle ikili teşkilat eşleştirilir (İkili Teşkilat -> Dördüncü Açıklama).
Teşkilatlanmanın olumlu ve olumsuz yönlerini ayırt etmek.
3
Kurultayın karar alma mekanizmasındaki rolünü inceleyin.
Kurultayın boy beylerinin katıldığı bir danışma meclisi niteliğinde olduğu tespit edilir (Kurultay -> Birinci Açıklama).
Hakanın yetkileri ile meclisin son söz hakkını karşılaştırmak.
4
Ülke hanedanın ortak malıdır ilkesinin veraset sistemindeki etkisini saptayın.
Belirli bir veraset kuralı olmamasının taht kavgalarına ve yıkılışa etkileri ile bu ilke eşleştirilir (Ülke Hanedanın Ortak Malıdır İlkesi -> İkinci Açıklama).
Veraset sistemindeki belirsizliğin devlet yönetimine etkisini analiz etmek.

Anahtar Kavram

İlk Türk devletlerinde hükümdarlık yetkisinin ilahi kaynağı (kut), veraset sistemi (hanedanın ortak malı) ve yönetim teşkilatı arasındaki ilişkiler ve doğurduğu siyasi sonuçlar.
Soru 1658Soru

Servet-i Fünun Dönemi Türk edebiyatında şiir estetiğini, kullanılan teknikleri ve dönemin edebi tartışmalarını temsil eden aşağıdaki terimleri uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Anjambman
Dekadanlık
Pittoresk
Parnasizm

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Anjambman tekniği cümlenin dize sınırlarını aşarak nazmı nesre yaklaştırmasıyla; Dekadanlık kavramı Ahmet Mithat Efendi'nin Servet-i Fünun dillerine yönelik suçlamasıyla; Pittoresk kelimelerle resim yapma eğilimiyle; Parnasizm ise Servet-i Fünun şiirini şekillendiren biçimci edebi akımla eşleşir.
Verilen terimler Servet-i Fünun edebiyatının estetik, teknik ve edebi özelliklerini doğru bir şekilde yansıtmaktadır. Anjambman şiiri nesre yaklaştırırken, dekadanlık dildeki yabancılaşmayı eleştiren bir kavramdır. Pittoresk şiiri resim sanatı gibi kurgulamayı amaçlarken parnasizm bu anlayışın dayandığı temel edebi akımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anjambman tekniğinin tanımını incelemek.
Bu tekniğin dize kırılması ve nazmın nesre yaklaştırılması olduğu belirlenir.
Sol sütundaki ilk terimin doğru tanımını bulmak.
2
Dekadanlık kavramının edebiyat tarihindeki yerini tespit etmek.
Bu kavramın Ahmet Mithat Efendi'nin Servet-i Fünunculara yönelik bir eleştirisi olduğu görülür.
Sanatçıların dil ve üslup özelliklerine yönelik yapılan tartışmaları anlamlandırmak.
3
Pittoresk kavramının şiirdeki işlevini değerlendirmek.
Kelimelerle resim çizme ve tablo oluşturma eğilimi olduğu anlaşılır.
Şiir ve resim ilişkisini kuran estetik terimi bulmak.
4
Parnasizm akımının Servet-i Fünun şiiri üzerindeki etkisini analiz etmek.
Biçimsel kusursuzluk ve nesnel betimleme arayışının bu akımla ilişkili olduğu görülür.
Dönemin şiir estetiğini şekillendiren temel Batı akımını eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Edebiyatı'nın teknik, estetik ve dilsel özellikleri ile dönemin edebi tartışmaları ve akımları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1659Soru

Çin Halk Cumhuriyeti, yakın tarihinde sosyoekonomik şartların değişimine bağlı olarak farklı nüfus politikaları benimsemiştir. Aşağıda bu politikalara ait tarihsel dönemler ve uygulanan politikaların genel özellikleri verilmiştir.

Buna göre, verilen tarihsel dönemler ile bu dönemlerde izlenen nüfus politikası özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1950 - 1970'li yılların başı
1979 - 2015 yılları arası
2016 yılı ve sonrası

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

1950 - 1970'li yılların başı dönemi nüfus artışını teşvik politikasıyla; 1979 - 2015 yılları arası dönemi katı tek çocuk politikasıyla; 2016 yılı ve sonrası dönemi ise yaşlanan nüfus yapısı nedeniyle çok çocukluğa geçiş politikasıyla eşleşmektedir.
Çin'in tarihsel süreçteki nüfus politikası değişimleri, ülkenin o dönemki sosyoekonomik hedefleriyle örtüşmektedir. İlk dönemde askeri ve ekonomik dinamizm için nüfus teşvik edilmiş, ikinci dönemde aşırı kalabalıklaşma ve kaynak yetersizliği kaygısıyla tek çocuk sınırlandırması getirilmiş, üçüncü dönemde ise yaşlanan nüfusun getirdiği ekonomik riskler sebebiyle doğum oranlarını artırıcı yönde esnetmelere gidilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Çin'in ilk dönemindeki (1950 - 1970'ler) nüfus politikasının sosyoekonomik temeli analiz edilir.
Bu dönemde askeri güç ve insan gücü ihtiyacını karşılamak amacıyla nüfus artışı teşvik edilmiştir.
Tarihsel politikanın çıkış noktasını doğru belirlemek için.
2
Çin'in ikinci dönemindeki (1979 - 2015) nüfus politikasının sosyoekonomik temeli analiz edilir.
Aşırı nüfus artışının ekonomik kalkınmayı engellememesi amacıyla sert ve katı kuralları olan tek çocuk politikası uygulanmıştır.
Nüfus artış hızını düşürmeye yönelik en katı dünya örneğini tespit etmek için.
3
Çin'in günümüzdeki (2016 sonrası) nüfus politikasının sosyoekonomik temeli analiz edilir.
Tek çocuk politikasının uzun vadeli sonucu olan yaşlı nüfus artışı ve iş gücü azlığı tehdidiyle mücadele etmek için kademeli olarak çok çocukluğa izin verilmiştir.
Güncel küresel demografik değişimleri ve yeni politika eğilimini kavramak için.

Anahtar Kavram

Çin'in Tarihsel Dönemlerdeki Nüfus Politikaları
Soru 1660Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda yer alan ve bu dizelerde öne çıkan edebî sanatlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Gökyüzünde Îsâ ile
Tûr dağında Mûsâ ile
Elindeki âsâ ile
Çağırayım Mevlâm seni
Ateşten kızaran bir gül arar da
Gezer bağdan bağa çoban çeşmesi
Ağlarım hâtıra geldikçe gülüştüklerimiz
Geçtiğimiz yollar, dinlediğimiz şarkılar
Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
'Gömelim gel seni tarihe' desem, sığmazsın.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki dizeler ile sağ sütundaki edebî sanatların doğru eşleştirmesi şu şekildedir: 1. Telmih, 2. Teşhis, 3. Tezat, 4. İstifham.
Dizelerdeki anahtar kavramlar çözümlendiğinde; dinî şahsiyetlerin hatırlatılmasıyla telmih, çoban çeşmesine insani özellik verilmesiyle teşhis, zıt anlamlı kelimelerin kullanılmasıyla tezat ve soru sorma yoluyla istifham sanatları sırasıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk dizede yer alan kavramları inceleme
"Îsâ", "Mûsâ" ve "âsâ" kelimeleri dinî ve tarihî olaylara/kişilere işaret etmektedir. Bu durum, edebiyatta bilinen bir olayı veya kişiyi hatırlatma sanatı olan telmih ile eşleşir.
Şiirde tarihî veya dinî şahsiyetlerin hatırlatılması telmih sanatının temel göstergesidir.
2
İkinci dizede yer alan kavramları inceleme
"Çoban çeşmesi"nin bir gül araması ve bağdan bağa gezmesi gibi insani davranışlar sergilediği görülmektedir. Bu durum teşhis (kişileştirme) sanatı ile eşleşir.
İnsan dışındaki varlıklara insani nitelikler kazandırılması teşhis sanatıdır.
3
Üçüncü dizede yer alan kavramları inceleme
"Ağlarım" ve "gülüştüklerimiz" sözcükleri anlamca birbirine zıt iki durumu ifade eder. Bu durum tezat sanatı ile eşleşir.
Birbirine karşıt kavramların bir arada kullanılması tezat sanatıdır.
4
Dördüncü dizede yer alan kavramları inceleme
"Makberi kimler kazsın?" ifadesiyle şair soru sorma yoluyla anlatımı güçlendirmiştir. Bu durum istifham sanatı ile eşleşir.
Sözü daha etkili kılmak amacıyla soru sorma tekniğine başvurulması istifham sanatıdır.

Anahtar Kavram

Edebî Sanatlar (Söz Sanatları)
ÖncekiSayfa 83 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin