Türkiye Ekonomisi

Aşağıda Türkiye'deki bazı ormancılık faaliyetleri ve bu faaliyetlerden elde edilen ürünler ile bu ürünlerin/faaliyetlerin yoğunlaştığı alanların coğrafi ve ekonomik özellikleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki ormancılık faaliyetleri ile sağ sütundaki coğrafi ve ekonomik özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de madenlerin çıkarıldığı alanlar ile bu madenlerin işlendiği sanayi tesislerinin coğrafi dağılımı ekonomik faaliyetler açısından büyük önem taşır. Aşağıda verilen madenleri, Türkiye'de en önemli çıkarım veya işleme merkezleri olan yerleşmelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de tarım alanlarında uygulanan nadas yöntemi; yağış azlığı ve sulama yetersizliği nedeniyle toprağın nem dengesini korumak amacıyla yapılan zorunlu bir uygulamadır. Ancak bu yöntem erozyona yol açması ve tarımsal verimliliği düşürmesi nedeniyle olumsuz sonuçlar doğurur.

Buna göre, tarım arazilerinde nadas uygulamasını azaltmak için yapılabilecek çalışmalar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Türkiye'de tarım alanlarında sulama projelerinin (GAP, KOP vb.) hayata geçirilmesiyle nadas alanları azalmış, verimlilik ve ürün çeşitliliği artmıştır. Ancak sulama olanakları gelişse bile tarım ürünlerinin yetişme koşulları (sıcaklık, yağış, toprak isteği) ile iklim bölgeleri arasındaki ilişki sınırlandırıcı olmaya devam etmektedir. Örneğin; yaz kuraklığı ve sıcaklığı isteyen pamuk Karadeniz kıyılarında doğal olarak yetişemezken, her mevsim yüksek nem ve düzenli yağış isteyen çay ise sulama yapılsa dahi İç Anadolu'da yetiştirilemez.

Buna göre, sulama ve nadas ilişkisi ile tarım ürünlerinin yetişme koşulları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye'de hayvancılık faaliyetleri ve bu faaliyetlerin coğrafi dağılışı hakkında araştırma yapan bir coğrafya kulübü öğrencileri, hazırladıkları sunumda şu bilgilere yer vermişlerdir:

I. Erzurum-Kars ve Ardahan platolarında yaz yağışlarıyla yeşeren gür çayırların varlığı, bu alanlarda büyükbaş mera hayvancılığının gelişmesinde temel etkendir.
II. İç Anadolu Bölgesi'ndeki besi ve ahır hayvancılığında, ilkbahar kuraklığının belirgin olduğu yıllarda et ve süt üretiminde ciddi düşüşler yaşanmaktadır.
III. Tüketim merkezlerine yakınlık ve pazarlama kolaylığı nedeniyle kümes hayvancılığı, Marmara ve Ege bölgelerindeki büyük şehirlerin çevresinde yoğunlaşmıştır.

Buna göre, öğrencilerin verdiği bilgilerden hangileri yanlıştır?

Türkiye'nin kültürel turizm potansiyelini yansıtan ve aşağıda belirtilen turizm alanlarını, coğrafi konumları dikkate alınarak en batıdan en doğuya doğru sıralayınız.

Türkiye'de madenlerin i��letilmesi ve ekonomiye kazandırılması sürecinde kullanılan bazı temel kavramlar bulunmaktadır. Bir maden yatağında bulunan ve henüz çıkarılmamış olan toplam maden miktarı ile taş ve toprakla karışık hâldeki maden filizi içindeki saf metal oranı sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Türkiye'de hayvancılık faaliyetleri yürüten iki farklı işletmenin üç yıllık süreçteki inek başına yıllık ortalama süt verimleri ve bulundukları bölgelerdeki yıllık toplam yağış miktarları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Bu tabloya göre, X ve Y işletmeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Türkiye'de yürütülen hayvancılık ve ormancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışı ile bu dağılışı belirleyen temel coğrafi nedenleri ve koşulları eşleştiriniz.

Türkiye'nin elektrik enerjisi üretiminde kullanılan bazı enerji kaynakları aşağıda verilmiştir. Bu enerji kaynaklarını, Türkiye'nin elektrik enerjisi üretimindeki paylarına göre en yüksekten en düşüğe doğru sıralayınız.

Türkiye'de hayvancılık faaliyetlerinde uygulanan yöntemler, et ve süt verimi üzerinde doğrudan belirleyici bir etkiye sahiptir. Geleneksel yöntemlerin uygulandığı mera hayvancılığı ile modern yöntemlerin uygulandığı besi ve ahır hayvancılığı arasında verim, iklime bağımlılık ve coğrafi dağılış açısından belirgin farklar bulunmaktadır.

Buna g��re, Türkiye'deki besi ve ahır hayvancılığı ile mera hayvancılığı faaliyetlerinin özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Türkiye'de tarım alanlarında uygulanan nadas yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Türkiye'de hayvancılık ve ormancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışı üzerinde fiziki ve beşerî coğrafya faktörleri doğrudan etkilidir. Aşağıda verilen coğrafi alanlar ile bu alanlarda ön plana çıkan hayvancılık veya ormancılık faaliyetlerini en uygun şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de şeker pancarı tarımının yapıldığı alanlar ile şeker fabrikalarının coğrafi dağılışı arasında çok sıkı bir paralellik görülmektedir. Şeker pancarının hasat edildikten sonra kısa sürede işlenmesi gerektiği, aksi takdirde bünyesindeki şeker oranının hızla düşeceği bilinmektedir.

Buna göre, şeker fabrikalarının kuruluş yeri seçiminde belirleyici olan temel coğrafi faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin ekonomi tarihinde planlı model arayışları farklı dönemlerde kendini göstermiştir. Bu bağlamda, 1934-1939 yılları arasında yürürlükte kalan I. Beş Yıllık Sanayi Planı ile 1963-1967 yıllarını kapsayan I. Beş Yıllık Kalkınma Planı sektörel ve mekânsal etkileri bakımından farklılıklar barındırır. Buna göre, bu iki planın hedefleri, kapsamları ve mekânsal sonuçları karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye’de ormanlardan elde edilen ürünler; tomruk, parke ve kereste gibi odunsu ürünler ile reçine, sığla yağı, defne yaprağı ve çam fıstığı gibi odun dışı ürünler olmak üzere ikiye ayrılır. Bu ürünlerin üretim alanları, Türkiye’deki iklim ve bitki örtüsü çeşitliliğine bağlı olarak coğrafi açıdan belirgin bir dağılış gösterir.

Buna göre, Türkiye'de elde edilen orman ürünleri ile bu ürünlerin üretiminin yoğunlaştığı alan eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Türkiye'de elektrik enerjisi üretiminde kullanılan enerji kaynaklarının toplam üretim içindeki payları, iklim koşulları (özellikle kuraklık/yağışlı dönemler) ve ithalat dengelerine bağlı olarak yıldan yıla küçük değişimler gösterse de genel sıralama büyük oranda sabittir.

Buna göre, Türkiye'nin elektrik enerjisi üretiminde kullanılan aşağıdaki enerji kaynaklarını, toplam elektrik üretimindeki payı en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralayınız.

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım imkânları ve pazar gibi faktörler belirleyici olmaktadır. Ülkemizde petrolün ��ıkarıldığı tek bölge olan Güneydoğu Anadolu'da kurulan Batman Petrol Rafinerisi hammaddeye yakınlık ilkesine göre konumlandırılmıştır.

Buna göre; İzmit (İpraş) ve İzmir (Aliağa) petrol rafinerilerinin kuruluş yeri seçiminde öncelikle etkili olan coğrafi faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de kültürel turizm potansiyelinin uluslararası düzeyde tanıtılmasında ve korunmasında UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan kültürel varlıklar önemli bir yere sahiptir. Aşağıda verilen Türkiye'deki UNESCO Dünya Miras Alanlarını, listeye kabul ediliş yıllarına göre geçmişten günümüze (en eskiden en yeniye) doğru sıralayınız.

Türkiye'de yürütülen hayvancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılış özellikleri ile bu dağılışı belirleyen temel coğrafi faktörleri eşleştiriniz.