Examkin

Organik Bileşikler

156 soru

Tüm türler156Çoktan seçmeli79Doğru / Yanlış25Sayısal4Eşleştirme29Sıralama19
Soru 121Soru →

Kapalı formülü C6H14C_6H_{14} olan açık zincirli doymuş bir hidrokarbon bileşiğinin izomerleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3-metilpentan izomerinin yapısında 3 tane sekonder (2∘2^\circ) karbon atomu bulunur.

Cevap

3-metilpentan izomerinin yapısında 3 tane sekonder (2∘2^\circ) karbon atomu bulunur ifadesi yanlıştır, çünkü bu bileşikte yalnızca 2 tane sekonder karbon atomu vardır.
3-metilpentan bileşiğinde 2. ve 4. konumdaki karbon atomları ikişer karbona bağlı olduklarından sekonder (2∘2^\circ) karbon atomlarıdır. Dallanmanın olduğu 3. karbon atomu ise üç karbona bağlı olduğundan tersiyer (3∘3^\circ) karbon atomudur. Bu nedenle molekülde 3 tane değil, 2 tane sekonder karbon atomu bulunur. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapalı formülü C6H14C_6H_{14} olan alkanın tüm izomerlerini yazın.
5 tane yapı izomeri elde edilir: n-hekzan, 2-metilpentan, 3-metilpentan, 2,2-dimetilbütan ve 2,3-dimetilbütan.
Toplam izomer say��sının doğruluğunu teyit etmek için.
2
3-metilpentan bileşiğinin açık formülünü yazarak karbon atomlarını sınıflandırın.
CH3(1∘)−CH2(2∘)−CH(3∘)(CH3(1∘))−CH2(2∘)−CH3(1∘)CH_3(1^\circ) - CH_2(2^\circ) - CH(3^\circ)(CH_3(1^\circ)) - CH_2(2^\circ) - CH_3(1^\circ) yapısında 3 adet primer, 1 adet tersiyer ve 2 adet sekonder karbon bulunur.
Sekonder karbon atomu sayısını belirlemek için.
3
2,2-dimetilbütan ve 2,3-dimetilbütan yapılarını inceleyerek diğer seçenekleri doğrulayın.
2,2-dimetilbütan 1 tane kuaterner karbon içerir; 2,3-dimetilbütan ise sadece primer ve tersiyer karbonlardan oluşur. En dallanmış yapı olan 2,2-dimetilbütanın kaynama noktası en düşüktür.
Diğer ifadelerin doğruluğunu kanıtlamak için.

Anahtar Kavram

Alkanlarda yapı izomerliği, IUPAC adlandırması, fiziksel özelliklerin dallanma ile değişimi ve karbon atomu sınıfları.
Soru 122Soru →

Karbonil grubu içeren alifatik XX bileşiği uygun koşullarda H2H_2 ile indirgendiğinde sekonder bütil alkol (2-butanol2\text{-butanol}) elde ediliyor.

Buna göre, XX bileşiği ile ilgili;

I. Amonyaklı gümüş nitrat (Tollens ayracı) çözeltisiyle tepkimeye girerek gümüş aynası oluşturur.
II. Bütanal bileşiği ile fonksiyonel grup izomeridir.
III. Molekülündeki karbonil karbonu sp2sp^2 hibritleşmesi yapmıştır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

İkinci ve üçüncü ifadelerin yer aldığı seçenek doğrudur.
Doğru yanıt, ikinci ve üçüncü ifadelerin doğru olduğunu belirten seçenektir. Sekonder bütil alkol (2-butanol2\text{-butanol}) bir sekonder alkoldür. Ketonların indirgenmesiyle sekonder alkoller elde edildiğinden, XX bileşiği 4 karbonlu bir keton olan bütanondur. Ketonlar, Tollens ayracı ile yükseltgenme tepkimesi vermediği için birinci öncül yanlıştır. Aynı karbon sayılı aldehitler ve ketonlar fonksiyonel grup izomeri olduğundan, bütanon ile bütanal izomerdir ve ikinci öncül doğrudur. Bütanondaki karbonil karbonu (C=OC=O) 3 doğrultuya sahip olup 1 pi bağı içerdiğinden sp2 hibritleşmesi yapmıştır, bu nedenle üçüncü öncül de doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
XX bileşiğinin sınıfını ve yapısını belirlemek için indirgenme ürünü incelenir.
İndirgenme ürünü olan 2-butanol2\text{-butanol} bir sekonder alkoldür. Ketonlar indirgendiğinde sekonder alkol oluştuğundan, XX bileşiği 44 karbonlu bir keton olan bütanondur (CH3−CO−CH2−CH3CH_3-CO-CH_2-CH_3).
Ketonların indirgenmesiyle sekonder alkoller elde edilir.
2
Birinci öncülde belirtilen Tollens ayracı ile tepkime verme durumu değerlendirilir.
Ketonlar kolayca yükseltgenemedikleri için Tollens ayracı (amonyaklı gümüş nitrat) ile gümüş aynası oluşturamazlar. Bu özellik aldehitlere özgüdür. Bu nedenle birinci öncül yanlıştır.
Ketonlar, Tollens ve Fehling gibi zayıf yükseltgenlerle tepkime vermezler.
3
İkinci öncülde belirtilen izomerlik durumu kontrol edilir.
44 karbonlu bir keton olan bütanon ile 44 karbonlu bir aldehit olan bütanal birbirinin fonksiyonel grup izomeridir. Bu nedenle ikinci öncül doğrudur.
Aynı karbon sayılı alifatik aldehitler ve ketonlar fonksiyonel grup izomeridir.
4
Üçüncü öncülde belirtilen karbonil karbonunun hibritleşme türü belirlenir.
Bütanon bileşiğindeki karbonil karbonu (C=OC=O), 33 tane sigma (σ\sigma) ve 11 tane pi (π\pi) bağı içerir. Dolayısıyla bu karbon atomu sp2sp^2 hibritleşmesi yapmıştır. Bu nedenle üçüncü öncül doğrudur.
Karbonil grubundaki karbon atomu 33 doğrultuya (yönelime) sahip olduğu için sp2 hibritleşmesi gerçekleştirir.

Anahtar Kavram

Ketonların indirgenme tepkimeleri, Tollens ayracına karşı davranışları, aldehitlerle olan fonksiyonel grup izomerliği ve karbonil grubunun yapısal özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 123Soru →

Alkenlere polar reaktiflerin (H2OH_2O, HClHCl vb.) asidik ortamda katılması tepkimelerinde Markovnikov kuralı uyarınca; polar reaktifin elektropozitif kısmı olan hidrojen atomu (H+H^+), çift bağ karbonlarından hidrojen atomu sayısı az olan karbon atomuna bağlanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

Verilen ifade yanlıştır. Markovnikov kuralına göre hidrojen atomu hidrojen sayısı fazla olan çift bağ karbonuna bağlanır.
İfade yanlıştır. Markovnikov kuralına göre polar katılma tepkimelerinde hidrojen atomu, çift bağ içeren karbonlardan hidrojen sayısı çok olana bağlanır; böylece daha kararlı bir karbokatyon ara ürünü oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Alkenlerin polar katılma tepkime mekanizmasını analiz etmek.
Alkenlere polar bir reaktif katıldığında ilk basamakta hidrojen iyonu (H+H^+) çift bağ karbonlarından birine bağlanarak artı yüklü bir karbokatyon ara ürünü oluşturur.
Oluşan karbokatyonun kararlılığı tepkimenin yönünü ve ana ürünü belirleyen temel faktördür.
2
Markovnikov kuralı ve karbokatyon kararlılığı ilişkisini değerlendirmek.
Hidrojen atomunun hidrojen sayısı fazla olan çift bağ karbonuna bağlanması durumunda, artı yük daha kararlı olan (daha fazla alkil grubu taşıyan) sekonder veya tersiyer karbon üzerinde kalır.
Karbokatyonların kararlılık sırası 3∘>2∘>1∘3^\circ > 2^\circ > 1^\circ şeklindedir ve sistem her zaman daha düşük enerjili (daha kararlı) ara ürünü oluşturma eğilimindedir.
3
İfadeyi kural ile karşılaştırarak doğruluğunu saptamak.
İfadede hidrojenin hidrojen sayısı az olan karbona bağlanacağı iddia edilmektedir. Bu durum Markovnikov kuralının tam tersi olup yanlıştır.
Hatalı bir bağlanma yönü tanımlandığı için ifadenin yanlış olduğu sonucuna varılır.

Anahtar Kavram

Markovnikov Kuralı ve Alkenlere Polar Katılma Tepkimeleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 124Soru →

Aşağıda bazı monoalkin bileşiklerinin tanımları verilmiştir.

I. En küçük üyeli monoalkin bileşiği
II. Metil asetilen olarak da adlandırılan monoalkin bileşiği
III. Dimetil asetilen olarak da adlandırılan monoalkin bileşiği

Bu bileşiklerin 1'er mollerinin, oda koşullarında yeterli miktardaki amonyaklı gümüş nitrat (AgNO3AgNO_3) çözeltisi ile tamamen tepkimeye girmesi durumunda harcayacakları Ag+Ag^+ iyonu mol miktarlarına göre en fazladan en aza doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama en fazladan en aza doğru; en küçük üyeli monoalkin (asetilen), metil asetilen (propin) ve dimetil asetilen (2-bütin) şeklinde olmalıdır.
Tanımlanan alkinlerin 1'er mollerinin harcayacağı gümüş iyonu miktarları uç alkin hidrojen sayılarına bağlıdır. En küçük üyeli alkin olan asetilende iki adet asidik hidrojen bulunur ve 2 mol gümüş iyonu harcar. Metil asetilende (propin) bir adet asidik hidrojen bulunur ve 1 mol gümüş iyonu harcar. Dimetil asetilen (2-bütin) ise iç alkin olduğundan gümüş iyonu ile tepkime vermez. Bu durum doğru sıralamayı asetilen, metil asetilen ve dimetil asetilen olarak belirler.

Adım Adım Çözüm

1
Tanımları verilen alkin bileşiklerinin IUPAC adlarını ve kimyasal yapı formüllerini belirlemek.
I. bileşik asetilen (C2H2C_2H_2 veya HC≡CHHC \equiv CH), II. bileşik propin (C3H4C_3H_4 veya CH3−C≡CHCH_3-C \equiv CH), III. bileşik ise 2-bütin (C4H6C_4H_6 veya CH3−C≡C−CH3CH_3-C \equiv C-CH_3) olarak belirlenir.
Bileşiklerin u�� veya iç alkin karakterini ve içerdikleri asidik hidrojen sayısını belirleyebilmek için formüllerinin bilinmesi gerekir.
2
Bileşiklerin amonyaklı gümüş nitrat (AgNO3AgNO_3) çözeltisi ile yer değiştirme tepkimesi verme durumlarını ve harcanan gümüş (Ag+Ag^+) iyonu miktarlarını stokiometrik olarak hesaplamak.
Asetilenin 1 molü 2 mol uç alkin hidrojeni taşıdığı için 2 mol Ag+Ag^+ iyonu harcar. Propinin 1 molü 1 mol uç alkin hidrojeni taşıdığı için 1 mol Ag+Ag^+ iyonu harcar. 2-Bütin ise iç alkin olduğundan yer değiştirme tepkimesi vermez ve 0 mol Ag+Ag^+ iyonu harcar.
Alkinlerin Tollens ayracı ile tepkimesinde, sp hibritleşmesi yapmış üçlü bağ karbonlarına bağlı her bir asidik hidrojen atomu yerine bir Ag+Ag^+ iyonu bağlanır.
3
Elde edilen gümüş iyonu mol miktarlarını karşılaştırarak en fazladan en aza doğru sıralamak.
Tüketilen Ag+Ag^+ iyonu miktarları sırasıyla 2 mol (I), 1 mol (II) ve 0 mol (III) şeklindedir. Dolayısıyla doğru sıralama I > II > III olarak bulunur.
Soru kökünde harcanan Ag+Ag^+ iyonu mol miktarına göre en fazladan en aza doğru bir sıralama yapılması istenmiştir.

Anahtar Kavram

Alkinlerde üçlü bağ karbonlarına bağlı hidrojen atomlarının asidik özelliği ve Tollens ayracı (amonyaklı gümüş nitrat) ile gerçekleşen yer değiştirme tepkimesinin stokiometrik analizi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 125Soru →

Aşağıda verilen sulu çözeltilerin 0,1’er0,1\text{'er} molleri, oda koşullarında yeterli miktarda amonyaklı gümüş nitrat (Tollens\text{Tollens} ayracı) çözeltisi ile artansız tepkimeye girmektedir. Bu tepkimeler sonucunda açığa çıkan metalik gümüş (Ag\text{Ag}) katısının mol sayılarını en fazla olandan en az olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Açığa çıkan gümüş katısının mol miktarlarına göre büyükten küçüğe doğru sıralama formaldehit, etanal ve propanon şeklindedir.
Bileşiklerin Tollens ayracı ile yükseltgenme özellikleri incelendiğinde; yapısında iki aktif hidrojen bulunduran formaldehitin 0,1 molu¨ 0,4 mol Ag0,1\text{ molü } 0,4\text{ mol } Ag katısı oluşturur. Tek karbonil hidrojeni içeren etanalin 0,1 molu¨ 0,2 mol Ag0,1\text{ molü } 0,2\text{ mol } Ag oluştururken, keton olan propanon Tollens ile tepkime vermez ve 0 mol Ag0\text{ mol } Ag oluşturur. Bu durumda doğru sıralama formaldehit, etanal ve propanon şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Bileşiklerin Tollens ayracı ile tepkime verip vermeyeceğini belirlemek.
Formaldehit ve etanal aldehit sınıfı bile��ikler oldukları için Tollens ayracı ile yükseltgenme tepkimesi verir. Propanon ise keton sınıfı bir bileşik olduğundan Tollens ayracı ile yükseltgenmez ve gümüş katısı oluşturmaz (0 mol Ag0\text{ mol } Ag).
Tollens ayracı ile yükseltgenme reaksiyonları aldehitlerin ayırt edici bir özelliğidir, ketonlar bu koşullarda yükseltgenemez.
2
Aldehitlerin yükseltgenme stoichiometry ilişkilerini yazarak açığa çıkan gümüş mol sayılarını hesaplamak.
Etanal monoaldehit olarak yükseltgenirken 1:21:2 oranında gümüş açığa çıkarır (0,1 mol0,1\text{ mol} etanal →0,2 mol Ag\rightarrow 0,2\text{ mol } Ag). Formaldehit ise iki aktif C-H bağı içerdiği için iki kademeli yükseltgenir ve 1:41:4 oranında gümüş açığa çıkarır (0,1 mol0,1\text{ mol} formaldehit →0,4 mol Ag\rightarrow 0,4\text{ mol } Ag).
Formaldehitin yapısındaki iki hidrojenin de yükseltgenmeye açık olması, onu diğer monoaldehitlerden farklı kılar ve katsayı ilişkisini değiştirir.
3
Elde edilen mol miktarlarını kıyaslayarak büyükten küçüğe sıralamak.
Formaldehitten 0,4 mol0,4\text{ mol}, etanalden 0,2 mol0,2\text{ mol} ve propanondan 0 mol Ag0\text{ mol } Ag elde edildiğinden, sıralama formaldehit > etanal > propanon şeklindedir.
Soru kökündeki en fazla olandan en az olana doğru olan sıralama ölçütünü yerine getirmek.

Anahtar Kavram

Aldehitlerin Tollens ayracı ile yükseltgenmesi ve ketonların bu tepkimeyi gerçekleştirememesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 126Soru →

C3H6O2C_3H_6O_2 kapalı formülüne sahip, mono fonksiyonel gruplu XX ve YY organik bileşikleri hakkında şu bilgiler veriliyor:

* XX bileşiğinin sulu çözeltisi, sodyum bikarbonat (NaHCO3NaHCO_3) ile tepkimeye girdiğinde karbondioksit (CO2CO_2) gazı aç��ğa çıkarır.
* YY bileşiği, bazik ortamda hidroliz edildiğinde metil alkol (CH3OHCH_3OH) ve sodyum asetat (CH3COONaCH_3COONa) tuzu oluşturur.

Buna göre, XX ve YY bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: XX bileşiğinin sistematik (IUPAC) adı propanik asittir.

Cevap

X bileşiğinin sistematik (IUPAC) adı propanik asittir.
XX bileşiği sodyum bikarbonat ile tepkime verip karbondioksit gazı açığa çıkardığı için bir karboksilik asittir. C3H6O2C_3H_6O_2 formülüne sahip mono fonksiyonel gruplu karboksilik asit propanik asittir ve sistematik adı da propanik asittir.

Adım Adım Çözüm

1
XX bileşiğinin fonksiyonel grup sınıfını belirlemek.
XX bileşiği sodyum bikarbonat (NaHCO3NaHCO_3) ile tepkimeye girip karbondioksit (CO2CO_2) gazı açığa çıkardığı için bir karboksilik asittir. C3H6O2C_3H_6O_2 formülüne sahip mono fonksiyonel gruplu karboksilik asit propanik asittir (CH3CH2COOHCH_3CH_2COOH).
Karboksilik asitlerin en belirgin kimyasal özelliklerinden biri zayıf asit olmalarına rağmen bikarbonat tuzlarıyla tuz, su ve karbondioksit gazı oluşturmalarıdır.
2
YY bileşiğinin kimyasal yapısını belirlemek.
YY bileşiği hidroliz edildiğinde metil alkol (CH3OHCH_3OH) ve sodyum asetat (CH3COONaCH_3COONa) oluşturduğuna göre, esterin asil grubu asetattan (2 karbonlu) ve alkol grubu metanolden (1 karbonlu) gelmektedir. Bu bileşik metil asetattır (CH3COOCH3CH_3COOCH_3).
Esterlerin hidrolizi sonucu kendilerini oluşturan karboksilik asidin tuzu ve alkol açığa çıkar.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu analiz etmek.
Propanik asidin IUPAC adı propanik asittir ifadesi doğrudur. Diğer seçeneklerdeki; alkol sınıflandırması (primer olmalıdır), Tollens reaksiyonu (esterler vermez), hibritleşme türü (alkil karbonları sp3sp^3 hibritleşmesi yapmıştır) ve cis-trans izomerliği (propen cis-trans göstermez) ile ilgili ifadeler yanlıştır.
Karboksilik asitlerin ve esterlerin yapısal, fiziksel ve kimyasal özelliklerini karşılaştırarak doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Karboksilik asitler ve esterlerin fonksiyonel grup izomerliği, yapısal özellikleri ve kimyasal tepkimeleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 127Soru →

Alkenlerde ikili bağ karbonlarına bağlı grupların uzaysal yönelimi, bileşiğin fiziksel ve kimyasal ��zelliklerini etkiler. Bu durum cis-trans (geometrik) izomerliği olarak adlandırılır.

Buna göre, kapalı formülü C5H10C_5H_{10} olan aşağıdaki alken bileşiklerinden hangisinin cis-trans izomeri vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CH3−CH=CH−CH2−CH3CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3 (2-penten)

Cevap

2-penten (CH3−CH=CH−CH2−CH3CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3) bileşiğinin cis-trans izomeri vardır.
2-penten bileşiğinde ikili bağ karbonlarının her birinde farklı iki grup (−H-H ve alkil grupları) bağlı olduğu için cis ve trans olmak üzere iki farklı geometrik izomer oluşturabilir.

Adım Adım Çözüm

1
İkili bağ içeren karbon atomları belirlenir ve bu karbonlara bağlı olan tüm gruplar açıkça yazılır.
Her bir se��enekteki alken molekülünün yarı açık formülünden çift bağlı karbon atomlarına bağlı gruplar tespit edilir.
Cis-trans izomerliği şartının aranacağı merkez atomları belirlemek için.
2
Cis-trans izomerliği şartı olan 'ikili bağ karbonlarının her birine farklı iki grubun bağlı olması' kuralı uygulanır.
2-penten bileşiğinde ikili bağ karbonlarından birine −H-H ve −CH3-CH_3, diğerine ise −H-H ve −CH2−CH3-CH_2-CH_3 bağlı olduğu görülür. Diğer seçeneklerdeki alkenlerde ise ikili bağ karbonlarından en az birine iki adet aynı grup (−H-H veya −CH3-CH_3) bağlıdır.
Geometrik izomeri gösteren bileşiği doğru şekilde ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Alkenlerde geometrik (cis-trans) izomeri şartları
Soru 128Soru →

Yarı açık formülü CH2=C(Cl)−CH2−CH3CH_2=C(Cl)-CH_2-CH_3 olan bileşik ile ilgili;

I. IUPAC sistemine göre adı 2-klor-1-bütendir.
II. Geometrik (cis-trans) izomeri gösterir.
III. Çift bağ karbon atomları sp3sp^3 hibritleşmesi yapmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız I

Cevap

Yalnız I
IUPAC adlandırma kurallarına göre bileşik 2-klor-1-bütendir. Çift bağlı karbon atomlarından birinde iki özdeş grup (hidrojen) bulunduğundan geometrik izomeri göstermez. Çift bağlı karbon atomları 3 sigma ve 1 pi bağı içerdiğinden sp2 hibritleşmesi yapmıştır. Dolayısıyla yalnızca birinci öncül doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Bileşiğin IUPAC adlandırmasını yapma
En uzun karbon zinciri seçilip çift bağın yakın olduğu sol uçtan başlanarak numaralandırıldığında, 2. karbonda klor grubu olduğu ve çift bağın 1. karbondan başladığı görülür. Bileşiğin adı 2-klor-1-bütendir. Bu nedenle birinci öncül doğrudur.
Bileşiğin IUPAC kurallarına göre doğru adlandırılıp adlandırılmadığını doğrulamak için.
2
Cis-trans izomeri şartını kontrol etme
Çift bağ karbonlarından 1. karbonda iki adet özdeş hidrojen atomu bağlıdır. Çift bağlı karbonlardan birine iki özdeş grup bağlı olduğunda cis-trans izomerisi görülmez. Bu nedenle ikinci öncül yanlıştır.
Bileşikte geometrik izomeri olup olmadığını tespit etmek için.
3
Çift bağ karbonlarının hibritleşme türünü belirleme
Çift bağ karbonlarının her biri 3 doğrultuya sahiptir ve 1 adet pi bağı içerir. Dolayısıyla bu karbon atomları sp2 hibritleşmesi yapmıştır. Bu nedenle üçüncü öncül yanlıştır.
Karbon atomlarının hibritleşme türünü belirlemek için.

Anahtar Kavram

Alkenlerin adlandırılması, cis-trans izomerisi ve hibritleşme özellikleri
Soru 129Soru →

Doymuş monokarboksilik asitlerin (R−COOHR-COOH) yapısındaki karbon zinciri uzadıkça, moleküldeki apolar (hidrofob) kısmın büyümesi nedeniyle asidin sudaki çözünürlüğü azalırken; moleküller arasındaki London kuvvetlerinin artması sonucu aynı dış basınçtaki kaynama noktası yükselir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Doymuş monokarboksilik asitlerin yapısındaki karbon zinciri uzadıkça, apolar (hidrofob) kısmın büyümesi sudaki çözünürlüğü azaltır; elektron sayısının ve temas yüzeyinin artması sonucu London kuvvetlerinin güçlenmesi ise kaynama noktasını yükseltir. Bu nedenle verilen ifade doğrudur.
Doymuş monokarboksilik asitlerde karbon zincirinin uzaması apolar karakteri artırarak sudaki çözünürlüğü azaltırken, elektron sayısını ve moleküller arası London kuvvetlerini artırarak kaynama noktasını yükseltir.

Adım Adım Çözüm

1
Karboksilik asitlerin molekül yapısını ve suda ��özünme mekanizmasını analiz etmek.
Karboksilik asitler (R−COOHR-COOH), polar hidrofil karboksil grubu ve apolar hidrofob alkil grubundan oluşur. Su molekülleriyle hidrojen bağı kurarak çözünürler.
Karbon zinciri uzunluğunun çözünürlük üzerindeki etkisini belirlemek için yapısal bileşenlerin rollerini tanımlamak gerekir.
2
Karbon zincirinin uzamasının sudaki çözünürlüğe etkisini değerlendirmek.
Karbon zincirinin uzaması apolar (hidrofob) karakterin artması demektir. Bu durum polar su molekülleriyle etkileşimi zorlaştırır ve çözünürlüğü azaltır.
Çözünürlüğün karbon sayısıyla ters orantılı olarak değiştiğini açıklamak için.
3
Karbon zincirinin uzamasının moleküller arası çekim kuvvetlerine ve kaynama noktasına etkisini incelemek.
Karbon zinciri uzadıkça moleküldeki elektron sayısı ve temas yüzeyi artar. Bu durum London dağılım kuvvetlerini güçlendirerek moleküller arası çekimi artırır ve kaynama noktasını yükseltir.
London kuvvetlerinin artışının kaynama noktası üzerindeki doğrudan etkisini açıklamak için.

Anahtar Kavram

Karboksilik asitlerde karbon zinciri uzunluğunun sudaki çözünürlük ve kaynama noktası gibi fiziksel özelliklere etkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 130Soru →

Aşağıda IUPAC adları verilen alken bileşikleri ile bu bileşiklerin yapısal, fiziksel veya kimyasal özelliklerine dair açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

ciscis-2-Büten
2-Metilpropen
transtrans-2-Büten

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

ciscis-2-Büten ile polar yapısından ötürü yüksek kaynama noktasına sahip olma özelliği; 2-Metilpropen ile geometrik izomeri göstermeme ve hidrasyon sonucu tersiyer alkol oluşturma özelliği; transtrans-2-Büten ile net dipol momentinin sıfır olması nedeniyle düşük kaynama noktasına sahip olma özelliği eşleşir.
ciscis-2-Büten molekülündeki metil grupları ikili bağ ekseninin aynı tarafında yer aldığından net dipol momenti sıfırdan büyüktür (polar) ve kaynama noktası yüksektir. transtrans-2-Büten molekülünde ise metil grupları zıt tarafta yer aldığından dipol momenti sıfırdır (apolar) ve kaynama noktası düşüktür. 2-Metilpropen ise ikili bağ karbonuna bağlı özdeş gruplar barındırdığı için geometrik izomeri göstermez, su katılmasıyla tersiyer alkol verir.

Adım Adım Çözüm

1
Bileşiklerin açık yapı formüllerini çizerek ikili bağ karbonlarına bağlı olan grupların özdeşliğini incelemek.
ciscis-2-Büten ve transtrans-2-Büten bileşiklerinde ikili bağın her iki tarafındaki karbonlarda da birer hidrojen ve birer metil grubu bağlıdır. 2-Metilpropen bileşiğinde ise ikili bağ karbonlarından birinde iki hidrojen, diğerinde iki metil grubu bulunmaktadır.
Çift ba�� karbonlarının herhangi birinde iki özdeş grup bulunması durumunda ciscis-transtrans izomerliği gözlenemez.
2
Geometrik izomeri gösteren ciscis ve transtrans formlarının molekül geometrisine bağlı olarak polarite ve kaynama noktası ilişkisini değerlendirmek.
ciscis-2-Büten molekülündeki metil grupları aynı yönde olduğundan dipol moment vektörleri toplanarak net bir dipol moment oluşturur (polar). transtrans-2-Büten'de ise metil grupları zıt yönde olduğundan dipol moment vektörleri birbirini sıfırlar (apolar). Polar olan ciscis izomerinin kaynama noktası, apolar olan transtrans izomerine göre daha yüksektir.
Moleküller arası dipol-dipol çekim kuvvetlerinin varlığı, maddelerin fiziksel özelliklerinden biri olan kaynama noktasını artırır.
3
Geometrik izomeri göstermeyen 2-Metilpropen bileşiğine asidik ortamda su katılması reaksiyonunu Markovnikov kuralına göre yazarak oluşan ana ürünün alkol sınıfını belirlemek.
Katılma reaksiyonunda H+H^+ iyonu hidrojeni zengin olan çift bağ karbonuna (CH2CH_2), OH−OH^- grubu ise hidrojeni az olan karbona bağlanarak 2-metil-2-propanol bileşiğini oluşturur. OHOH grubunun bağlı olduğu karbon atomu üç adet alkil grubuna bağlı olduğundan bu bileşik bir tersiyer alkoldür.
Markovnikov kuralına göre katılma tepkimelerinde elektropozitif grup (H+H^+) daha fazla hidrojene sahip olan doymamış karbon atomuna bağlanır.

Anahtar Kavram

Alkenlerde geometrik izomerlik şartları, geometrik izomerlerin polarite ve kaynama noktası ilişkisi ile alkenlerin asidik ortamda hidrasyon reaksiyonlarında Markovnikov kuralının uygulanması.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 131Soru →

Açık zincirli bir monoalken olan trans-2-büten bileşiğine asidik ortamda su katılmasıyla oluşan ana ürün, yap��sında kiral (asimetrik) karbon atomu içerir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

trans-2-büten bileşiğine asidik ortamda su katılmasıyla oluşan 2-butanol bileşiği kiral (optikçe aktif) karbon atomu içerir, bu nedenle ifade doğrudur.
Katılma tepkimesi sonucunda çift bağ karbonlarından birine hidrojen, diğerine hidroksil grubu bağlanır. Bu durum, oluşan 2-butanol molekülündeki 2. karbon atomunun dört farklı gruba bağlanarak kiral özellik kazanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tepkimeye giren trans-2-büten ve suyun yapısını belirlemek.
trans-2-büten (CH3−CH=CH−CH3CH_3-CH=CH-CH_3) simetrik bir monoalkendir. Su katılması asidik ortamda (H+H^+ katalizörlüğünde) gerçekleşir.
Katılma tepkimesinin yön��nü ve oluşacak ürünü doğru tespit etmek için reaktiflerin yapıları incelenmelidir.
2
Katılma tepkimesi sonucunda oluşacak ana ürünü yazmak.
İkili bağa H−OHH-OH katılmasıyla CH3−CH(OH)−CH2−CH3CH_3-CH(OH)-CH_2-CH_3 (2-butanol) bileşiği oluşur. Simetrik alken olduğundan Markovnikov yönlenmesi farklı bir izomer oluşturmaz.
Alkenlere su katılmasıyla alkol sınıfı bileşikler elde edilir.
3
Oluşan 2-butanol ürünündeki karbon atomlarının çevrelerini kiralite yönünden incelemek.
2-butanol bileşiğindeki 2. karbon atomuna sırasıyla −H-H, −OH-OH, −CH3-CH_3 ve −CH2−CH3-CH_2-CH_3 (etil) grupları bağlıdır. Dört farklı grup taşıdığı için bu karbon asimetrik (kiral) merkezdir.
Bir karbon atomunun kiral merkez olabilmesi için dört farklı gruba bağlı olması gerekir.

Anahtar Kavram

Alkenlere su katılması tepkimesi ve oluşan alkol ürününün kiralitesinin belirlenmesi.
Soru 132Soru →

Organik bileşiklerde geometrik (cis-trans) izomeri görülebilmesi için çift bağ karbonlarının her birine iki farklı atom veya atom grubu bağlı olmalıdır. Çift bağlı karbonlardan en az birine iki tane aynı grup bağlıysa bu bileşik cis-trans izomerisi göstermez.

Buna göre, aşağıdaki alken bileşiklerinden hangisinin cis ve trans olmak üzere iki farklı geometrik izomeri vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CH3−CH=CH−CH2−CH3CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3

Cevap

CH3−CH=CH−CH2−CH3CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3 (2-penten) bileşiği cis-trans izomerisi gösterir.
Geometrik izomerinin (cis-trans) görülebilmesi için alkenlerde çift bağla bağlı olan karbon atomlarının her birine bağlı iki grubun birbirinden farklı olması şarttır. CH3−CH=CH−CH2−CH3CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3 bileşiğinde çift bağlı karbonlardan soldakine bir hidrojen ile bir metil grubu, sağdakine ise bir hidrojen ile bir etil grubu bağlıdır. Her iki karbondaki gruplar birbirinden farklı olduğu için bu bileşiğin cis ve trans olmak üzere geometrik izomerleri bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
İkili bağ karbonlarına bağlı grupların belirlenmesi
Tüm seçeneklerde yer alan alken bileşiklerinin ikili bağ taşıyan karbon atomları ve bunlara bağlı olan atom/gruplar tek tek analiz edilir.
Geometrik izomerlik aranırken sadece ikili bağın bulunduğu karbon atomları ve bu atomlara doğrudan bağlı olan gruplar incelenmelidir.
2
Çift bağlı karbon atomlarındaki grupların farklılığının kontrol edilmesi
CH3−CH=CH−CH2−CH3CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3 bileşiğinde ikili bağ karbonlarından birinde −H-H ve −CH3-CH_3 (farklı gruplar), diğerinde ise −H-H ve −CH2−CH3-CH_2-CH_3 (farklı gruplar) bulunur.
Cis-trans izomerisi görülebilmesi için ikili bağ karbonlarının her ikisinde de bağlı olan ikişer grubun birbirinden farklı olması zorunludur.
3
Diğer seçeneklerdeki özdeş grupların tespit edilerek elenmesi
Diğer tüm alken bileşiklerinde ikili bağ karbonlarının en az birinde iki adet özdeş grup (hidrojen atomları, metil grupları veya etil grupları) bağlı olduğu görülür.
Çift bağlı karbonlardan birine bile aynı iki grup bağlandığında molekülde cis-trans izomerisi aranmaz.

Anahtar Kavram

Alkenlerde geometrik (cis-trans) izomeri gösterme şartları
Soru 133Soru →

Aşağıda XX, YY ve ZZ organik bileşikleri ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir:

* XX ve YY bileşiklerinin sulu çözeltileri sodyum bikarbonat (NaHCO3NaHCO_3) ile tepkimeye girdiğinde CO2CO_2 gazı açığa çıkarır.
* XX bileşiği, Tollens ayracı ile gümüş aynası oluşturabilen en basit karboksilik asittir.
* YY bileşiği, yapısında karbon-karbon çift bağı içeren bir dikarboksilik asit olup cis-trans izomerisi göstermektedir.
* ZZ bileşiği, karbonil grubu içeren ve indirgendiğinde sekonder alkol oluşturan en basit ketondur.

Buna göre; XX, YY ve ZZ bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aynı sıcaklıkta eşit derişimli sulu çözeltilerinde XX bileşiğinin asitlik kuvveti, etanoik asit (CH3COOHCH_3COOH) bileşiğininkinden daha fazladır.

Cevap

Aynı sıcaklıkta eşit derişimli sulu çözeltilerinde metanoik asidin (XX) asitlik kuvveti, etanoik asidin (CH3COOHCH_3COOH) asitlik kuvvetinden daha fazladır.
Aynı sıcaklıkta eşit derişimli sulu çözeltilerinde metanoik asidin (XX) asitlik kuvveti, etanoik asidin (CH3COOHCH_3COOH) asitlik kuvvetinden daha fazladır. Karboksilik asitlerde karbon zinciri uzadıkça alkil grubunun elektron salma (indüktif) etkisi artar ve bu durum karboksil grubundaki O-H bağının polaritesini azaltarak asitlik kuvvetini düşürür.

Adım Adım Çözüm

1
Bileşiklerin sınıfını ve kimyasal formüllerini belirlemek.
X bileşiği metanoik asit (formik asit, HCOOHHCOOH), Y bileşiği cis-bütendioik asit (HOOC−CH=CH−COOHHOOC-CH=CH-COOH), Z bileşiği ise asetondur (propanon, CH3COCH3CH_3COCH_3).
Karboksilik asitlerin ve ketonların ayırt edici özelliklerinden yararlanarak yapılarını tespit etmek.
2
Metanoik asit (XX) ile etanoik asidin asitlik kuvvetlerini karşılaştırmak.
Metanoik asit (HCOOHHCOOH), etanoik aside (CH3COOHCH_3COOH) kıyasla daha kuvvetli bir asittir.
Karboksilik asitlerde alkil grubunun büyümesi elektron salma (indüktif) etkisiyle karboksil grubundaki oksijen-hidrojen bağının açılmasını zorlaştırır, bu da asitlik kuvvetini düşürür.
3
Yanlış seçeneklerdeki iddiaların kimyasal doğruluğunu denetlemek.
Aseton (ZZ) Tollens ile tepkime vermez. Formik asitte (XX) karbon atomu sp2sp^2 hibritleşmesi yapmıştır. CH2=C(COOH)2CH_2=C(COOH)_2 bileşiğinde aynı karbona iki aynı grup bağlı olduğundan geometrik izomeri göstermez. Asetonun indirgenmesiyle sekonder alkol oluşur.
Çeldiricilerdeki kavram yanılgılarını (hibritleşme kuralları, Tollens tepkimesi, cis-trans şartları ve alkol sınıflandırması) analiz etmek.

Anahtar Kavram

Karboksilik asitlerin genel özellikleri, asitlik kuvvetleri, adlandırılması ve tepkimeleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 134Soru →

Aşağıda verilen karboksilik asit adlarını, karşılarında karışık olarak verilen doğru yapısal veya fonksiyonel özellikleriyle eşle��tiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Metanoik asit (HCOOHHCOOH)
Etandioik asit (HOOC−COOHHOOC-COOH)
Benzoik asit (C6H5COOHC_6H_5COOH)
Laktik asit (CH3−CH(OH)−COOHCH_3-CH(OH)-COOH)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Metanoik asit, Tollens ayracıyla tepkime veren aldehit karakterli asit özelliğiyle; etandioik asit, kalsiyum tuzu böbrek taşını oluşturan en basit dikarboksilik asit özelliğiyle; benzoik asit, sodyum tuzu gıda koruyucusu olarak kullanılan aromatik asit özelliğiyle; laktik asit ise yorgunluk asidi olarak bilinen oksi asit özelliğiyle eşleşir.
Metanoik asit yapısındaki C-H bağı sayesinde Tollens ayracı ile reaksiyona giren tek karboksilik asittir. Etandioik asit en küçük doymuş dikarboksilik asittir ve kalsiyum tuzu böbrek taşlarında birikir. Benzoik asit en basit aromatik karboksilik asittir ve sodyum benzoat formunda gıda koruyucusudur. Laktik asit ise yorgunluk asidi olarak bilinen bir oksi asittir.

Adım Adım Çözüm

1
Bileşiklerin kimyasal yapısını ve işlevsel gruplarını analiz etmek.
Metanoik asit (HCOOHHCOOH), etandioik asit (HOOC−COOHHOOC-COOH), benzoik asit (C6H5COOHC_6H_5COOH) ve laktik asit (CH3−CH(OH)−COOHCH_3-CH(OH)-COOH) formüllerindeki fonksiyonel gruplar belirlenir.
Eşleştirmeyi doğru yapabilmek için bileşiklerin alifatik/aromatik, mono/di veya çok fonksiyonlu (oksi asit) yapılarını ayırt etmek gerekir.
2
Bileşiklerin yapısal özelliklerini spesifik reaksiyonları ve biyolojik/endüstriyel rolleriyle ilişkilendirmek.
Formik asidin aldehit ucu taşıdığı için Tollens ile gümüş aynası oluşturduğu, oksalik asidin böbrek taşı yapısındaki kalsiyum oksalata dönüştüğü, benzoik asidin sodyum tuzu formunda koruyucu olduğu ve laktik asidin kaslarda yorgunluğa neden olduğu bilgileriyle eşleştirme tamamlanır.
Her karboksilik asidin kendine özgü kullanım alanını ve kimyasal davranışını saptamak.

Anahtar Kavram

Karboksilik Asitlerin Sınıflandırılması, Yapısal Özellikleri ve Kullanım Alanları
Soru 135Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen ester bileşikleri ile bu bileşiklerin uygun koşullardaki hidroliz ürünlerine ait özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Metil propanoat
Etil etanoat
İzopropil metanoat
Propil metanoat

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki metil propanoat, etil etanoat, izopropil metanoat ve propil metanoat esterleri sırasıyla sağ sütundaki propanoik asit ve metanol oluşumu, etanoik asit ve etanol oluşumu, en küçük karboksilik asit ile sekonder alkol oluşumu ve en küçük karboksilik asit ile primer alkol oluşumu ifadeleriyle birebir eşleşir.
Esterler su ile reaksiyona girerek kendilerini oluşturan asit ve alkole dönüştüklerinden; metil propanoat propanoik asit ve metanole, etil etanoat etanoik asit ve etanole, izopropil metanoat metanoik asit ve sekonder özellik gösteren izopropil alkole, propil metanoat ise metanoik asit ve primer özellik gösteren n-propil alkole ayrışır. Bu durum sol sütundaki maddelerin sağ sütundaki karşılıklarıyla tam olarak eşleşmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Esterlerin hidroliz tepkimelerinin genel prensibini belirleme
Esterler asidik ortamda su ile hidroliz edildiklerinde karboksilik asit ve alkol bileşiklerine ayrışırlar. Formüldeki açil (R-CO-) grubu karboksilik asitten, alkoksi (-OR') grubu ise alkolden gelir.
Eşleştirme yapılacak maddelerin yapılar��nı doğru analiz etmek için genel tepkime prensibini ortaya koymak gerekir.
2
Metil propanoat ve etil etanoat bileşiklerinin hidroliz ürünlerini yazma
Metil propanoat (CH3CH2COOCH3\mathrm{CH_3CH_2COOCH_3}) hidroliz edildiğinde propanoik asit (CH3CH2COOH\mathrm{CH_3CH_2COOH}) ve metanol (CH3OH\mathrm{CH_3OH}) oluşur. Etil etanoat (CH3COOCH2CH3\mathrm{CH_3COOCH_2CH_3}) hidroliz edildiğinde ise etanoik asit (CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}) ve etanol (CH3CH2OH\mathrm{CH_3CH_2OH}) elde edilir.
Bu esterlerin spesifik IUPAC adlarından yola çıkarak asit ve alkol molekül formüllerini eşleştirmek gerekir.
3
İzopropil metanoat ve propil metanoat bileşiklerinin hidroliz ürünlerindeki alkol sınıflarını belirleme
Her iki ester de metanoat (formik asit esteri) türevidir ve hidrolizlerinde en küçük karboksilik asit olan metanoik asit (HCOOH\mathrm{HCOOH}) oluşur. İzopropil metanoat hidroliz edildiğinde açığa çıkan izopropil alkolün (CH3CH(OH)CH3\mathrm{CH_3CH(OH)CH_3}) hidroksil grubu ikincil karbona bağlı olduğundan sekonder alkoldür. Propil metanoat hidroliz edildiğinde oluşan n-propil alkolün (CH3CH2CH2OH\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}) hidroksil grubu birincil karbona bağlı olduğundan primer alkoldür.
İzomer olan bu iki esterin alkol kısımlarının yapısal farkını (primer/sekonder) ortaya koymak gerekir.

Anahtar Kavram

Esterlerin hidroliz reaksiyonları ve hidroliz ürünlerinin (karboksilik asit ve alkollerin) yapısal özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 136Soru →

Aşağıda IUPAC adları verilen alken bileşiklerini, karşılarında karışık olarak verilen yarı açık formülleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

44-Metil-22-penten
3,33,3-Dimetil-11-büten
2,32,3-Dimetil-22-büten

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

44-Metil-22-penten bileşiği CH3−CH=CH−CH(CH3)2CH_3-CH=CH-CH(CH_3)_2 ile, 3,33,3-Dimetil-11-büten bileşiği CH2=CH−C(CH3)3CH_2=CH-C(CH_3)_3 ile, 2,32,3-Dimetil-22-büten bileşiği ise (CH3)2C=C(CH3)2(CH_3)_2C=C(CH_3)_2 ile eşleşir.
IUPAC kuralları uygulandığında; 44-Metil-22-penten bileşiğinin yarı açık formülü CH3−CH=CH−CH(CH3)2CH_3-CH=CH-CH(CH_3)_2, 3,33,3-Dimetil-11-büten bileşiğinin yarı açık formülü CH2=CH−C(CH3)3CH_2=CH-C(CH_3)_3 ve 2,32,3-Dimetil-22-büten bileşiğinin yarı açık formülü (CH3)2C=C(CH3)2(CH_3)_2C=C(CH_3)_2 olarak doğru şekilde eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
44-Metil-22-penten adlandırmasını analiz etmek.
En uzun karbon zincirinin 5 karbonlu (penten) olduğu, ikili bağın 2. karbondan başladığı ve 4. karbonda bir metil (CH3CH_3) grubu bulunduğu belirlenir. Bu özellikleri taşıyan yarı açık formül CH3−CH=CH−CH(CH3)2CH_3-CH=CH-CH(CH_3)_2 şeklindedir.
IUPAC kurallarına göre ikili bağ içeren en uzun zincir seçilir ve numaralandırma ikili bağa en yakın uçtan başlar.
2
3,33,3-Dimetil-11-büten adlandırmasını analiz etmek.
En uzun karbon zincirinin 4 karbonlu (büten) olduğu, ikili bağın 1. karbondan başladığı ve 3. karbonda iki adet metil grubu (CH3CH_3) bulunduğu belirlenir. Bu özellikleri taşıyan yarı açık formül CH2=CH−C(CH3)3CH_2=CH-C(CH_3)_3 şeklindedir.
Çift bağ 1. konumda olduğunda zincir numaralandırması ikili bağın olduğu uçtan başlar ve bağlı grupların yerleri buna göre belirtilir.
3
2,32,3-Dimetil-22-büten adlandırmasını analiz etmek.
En uzun karbon zincirinin 4 karbonlu (büten) olduğu, ikili bağın 2. karbondan başladığı ve hem 2. hem de 3. karbonlarda birer metil grubu (CH3CH_3) bulunduğu belirlenir. Bu özellikleri taşıyan yarı açık formül (CH3)2C=C(CH3)2(CH_3)_2C=C(CH_3)_2 şeklindedir.
Çift bağın her iki uca eşit mesafede olması durumunda, dallanmaların yoğun olduğu uçtan numaralandırma yapılır.

Anahtar Kavram

Alkenlerin IUPAC kurallarına göre adlandırılması ve yarı açık formüllerinin eşleştirilmesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 137Soru →

Karboksilik asitlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aynı karbon sayılı fonksiyonel grup izomerleri olan esterler ile en küçük üyelerinden itibaren birbirlerinin yapı izomeridirler.

Cevap

Aynı karbon sayılı fonksiyonel grup izomerleri olan esterler ile en küçük üyelerinden itibaren birbirlerinin yapı izomeridirler ifadesi yanlıştır.
Aynı karbon sayılı fonksiyonel grup izomerleri olan esterler ile en küçük üyelerinden itibaren birbirlerinin yapı izomeridirler ifadesi yanlıştır. Karboksilik asitlerin ilk üyesi olan metanoik asit (formik asit) 1 karbonludur. Ester sınıfı organik bileşiklerin ilk üyesi olan metil metanoat ise 2 karbonludur. Bu yüzden 1 karbonlu karboksilik asidin ester fonksiyonel grup izomeri olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Karboksilik asitlerin hidrojen bağı kurma ve dimerleşme durumunu incelemek.
Karboksilik asitler molekülleri arasında dimer oluşturacak şekilde iki hidrojen bağı kurarlar. Bu durum, onları tek hidrojen bağı kurabilen alkollerden daha yüksek kaynama noktasına sahip kılar. İfade doğrudur.
Fiziksel özelliklerin doğruluğunu test etmek.
2
Asitlik özelliklerini ve bikarbonat tepkimesini değerlendirmek.
Zayıf asit yapısındaki karboksilik asitler, sodyum bikarbonat (NaHCO3NaHCO_3) gibi bazik tuzlarla reaksiyona girdiğinde karbondioksit (CO2CO_2) gazı açığa çıkarır. İfade doğrudur.
Karboksilik asitlerin kimyasal tepkime davranışlarını test etmek.
3
Karboksilik asitler ile esterlerin fonksiyonel grup izomerliğini başlangıç üyelerine göre değerlendirmek.
Karboksilik asitlerin en küçük üyesi metanoik asit (formik asit, HCOOHHCOOH) 1 karbonludur. Esterlerin en küçük üyesi ise metil metanoat (HCOOCH3HCOOCH_3) olup 2 karbonludur. Dolayısıyla 1 karbonlu karboksilik asidin ester izomeri bulunmadığı için en küçük üyelerinden itibaren izomerlik kurulamaz. İfade yanlıştır.
Fonksiyonel grup izomerliği sınırlarını ve başlangıç karbon sayılarını doğrulamak.
4
Formik asidin özel yapısını ve Tollens reaksiyonunu incelemek.
Formik asit (HCOOHHCOOH) yapısında karbonil grubuna doğrudan bağlı bir hidrojen taşır. Bu durum ona aldehit benzeri bir karakter kazandırır ve Tollens ayracı ile tepkime verip gümüş aynası oluşturmasını sağlar. İfade doğrudur.
Formik asidin indirgenlik ve aldehit karakterli yapısının doğruluğunu test etmek.
5
Karbon sayısı artışının sudaki çözünürlüğe etkisini analiz etmek.
Karbon sayısı arttıkça moleküldeki apolar (hidrofob) özellik taşıyan alkil grubu büyür. Polar karboksil grubunun etkisi azalır, bu da sudaki çözünürlüğü azaltır. İfade doğrudur.
Zincir uzunluğunun fiziksel çözünürlük üzerindeki etkisini teyit etmek.

Anahtar Kavram

Karboksilik asitlerin genel özellikleri, reaksiyonları ve esterlerle izomerlik sınırları
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 138Soru →

Karboksilik asitlerin ilk üyesi olan metanoik asidin (HCOOHHCOOH), yapıs��nda bulunan formil (−CHO-CHO) grubu nedeniyle Tollens ayracı ile tepkimeye girerek gümüş aynası oluşturduğu ifadesi doğru mudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Metanoik asit, yapısındaki formil grubu sayesinde Tollens ayracı ile tepkime verir ve gümüş aynası oluşturur. Bu nedenle verilen ifade doğrudur.
Metanoik asit (HCOOHHCOOH), yapısında hem karboksil (−COOH-COOH) hem de aldehit (−CHO-CHO) grubu bulunduran tek monokarboksilik asittir. Bu çift fonksiyonlu yapısı nedeniyle aldehitlerin ayırt edici tepkimesi olan Tollens ayracı ile indirgenme-yükseltgenme tepkimesi verir ve gümüş aynası oluşturur. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Metanoik asidin (HCOOHHCOOH) açık yapısını yazarak fonksiyonel grupları incelemek.
Metanoik asit, merkez karbonuna hem bir hidroksil (−OH-OH) hem de çift bağlı bir oksijen (=O=O) bağlı olan karboksilik asittir. Aynı zamanda karbona doğrudan bağlı bir hidrojen (H−C=OH-C=O) içerir.
Molekülün hangi fonksiyonel grupların özelliklerini gösterdiğini belirlemek için.
2
Tollens ayracının etki ettiği fonksiyonel grupları belirlemek.
Tollens ayracı ([Ag(NH3)2]+[Ag(NH_3)_2]^+), aldehitlerde bulunan formil (−CHO-CHO) grubunu karboksilik aside yükseltgerken kendisi metalik gümüşe (Ag(k)Ag(k)) indirgenir.
Ayıraçla tepkime verebilecek yapısal özellikleri anlamak için.
3
Metanoik asidin bu gruptan dolayı Tollens ayracı ile tepkime verip vermeyeceğini değerlendirmek.
Metanoik asidin yapısında formil (aldehit) grubu bulunduğundan Tollens ayracı ile tepkime verir, karbondioksit ve suya yükseltgenirken gümüş aynası oluşturur.
İfadenin doğruluğunu nihai olarak kararlaştırmak için.

Anahtar Kavram

Metanoik asidin (formik asit) aldehit özelliği göstererek Tollens ayracı ile yükseltgenmesi
Soru 139Soru →

Yarı açık formülü

CH3−C(CH3)=CH−CH2−CH3CH_3 - C(CH_3) = CH - CH_2 - CH_3

şeklinde olan organik bileşik ile ilgili;

I. IUPAC sistemine göre adı 2-metil-2-pentendir.
II. Geometrik (cis-trans) izomeri gösterir.
III. Uygun koşullarda su katılması (H2O/H+H_2O/H^+) sonucu oluşan kararlı ana ürün bir tersiyer alkoldür.

yargılarından hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

I ve III ifadelerinin doğru olduğunu belirten seçenek
Bileşiğin IUPAC sistemine göre adı doğru olarak 2-metil-2-penten şeklinde belirlenmiştir. Ayrıca Markovnikov kuralına göre su katılmasıyla oluşan ana ürün 2-metil-2-pentanol olup bu bir tersiyer alkoldür. Çift bağlı karbonlardan birine iki özdeş metil grubu bağlı olduğundan bileşik geometrik izomeri göstermez. Bu nedenle I ve III ifadeleri doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Bileşiğin en uzun karbon zincirini ve ikili bağın konumunu belirleyerek IUPAC adını bulunuz.
En uzun karbon zinciri 5 karbonludur (penten). İkili bağın en küçük numarayı alması için numaralandırma soldan başlar. 2. karbonda ikili bağ ve metil grubu bulunur. Dolayısıyla IUPAC adı 2-metil-2-pentendir. Bu nedenle I. ifade doğrudur.
Alkenlerin IUPAC kurallarına göre adlandırılması ve zincir belirleme kurallarının uygulanması için.
2
İkili bağ karbonlarına bağlı olan grupları inceleyerek geometrik (cis-trans) izomeri gösterip göstermediğini kontrol ediniz.
2 numaralı çift bağlı karbon atomuna iki adet özdeş metil (−CH3-CH_3) grubu bağlıdır. Çift bağlı karbonlardan herhangi birine aynı iki grup bağlı olduğunda cis-trans izomerisi görülmez. Bu nedenle II. ifade yanlıştır.
Alkenlerde geometrik izomeri gösterme şartlarının değerlendirilmesi için.
3
Markovnikov kuralına göre asidik ortamda su katılması tepkimesini gerçekleştirip ana ürünü sınıflandırınız.
Su (H−OHH-OH) katılması sırasında hidrojen (H+H^+) atomu ikili bağ karbonlarından hidrojeni fazla olan 3. karbona, hidroksil (−OH-OH) grubu ise hidrojeni az olan 2. karbona bağlanır. Kararlı ana ürün 2-metil-2-pentanoldür. Bu bileşikte −OH-OH grubunun bağlı olduğu karbon atomu üç farklı karbon atomuna bağlı olduğundan bir tersiyer alkoldür. Bu nedenle III. ifade doğrudur.
Alkenlere su katılması tepkimesinde regioseçiciliğin (Markovnikov kuralı) ve oluşan alkolün sınıfının belirlenmesi için.

Anahtar Kavram

Alkenlerin IUPAC adlandırması, geometrik izomeri şartları ve asidik ortamda su katılması (Markovnikov kuralı)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 140Soru →

Asidik ortamda su katılması (hidrasyon) sonucu oluşan ana ürünü ikincil (sekonder) alkol olan açık zincirli monoalkenlerin tamamı geometrik (cis-trans) izomeri gösterir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

Verilen ifade yanlıştır (False). Açık zincirli monoalkenlerden propen ve 1-büten gibi uç alkenler asidik ortamda su katılması tepkimesiyle ana ürün olarak ikincil alkol oluşturmalarına rağmen, çift bağlı karbonlarından birinde iki hidrojen atomu taşıdıkları için geometrik izomeri gösteremezler.
Verilen ifade yanlıştır çünkü propen gibi uç alkenler hidrasyonla ikincil alkol oluşturmalarına karşın uç karbonlarında iki özdeş hidrojen atomu bulundurduklarından cis-trans izomerisine sahip olamazlar.

Adım Adım Çözüm

1
Monoalkenlere su katılması tepkimesinde Markovnikov kuralının işleyişini incelemek.
Katılma tepkimesinde suyun hidrojeni (H+H^+) çift bağlı karbonlardan hidrojeni çok olana, hidroksil grubu (−OH-OH) ise hidrojeni az olana bağlanarak ana ürünü oluşturur.
Oluşan ana ürünün sınıfını (ikincil alkol) belirleyen yapısal koşulu anlamak.
2
Bu koşula uyan en basit açık zincirli monoalkeni tespit etmek.
Propen (CH3−CH=CH2CH_3-CH=CH_2) bileşiği 3 karbonlu bir alken olup su katıldığında ana ürün olarak 2-propanol (ikincil/sekonder alkol) oluşturur.
İfadenin genellemesini test etmek için uygun bir örnek seçmek.
3
Örnek seçilen alkenin geometrik (cis-trans) izomeri gösterip göstermediğini kontrol etmek.
Propende çift bağlı karbon atomlarından birine iki aynı atom (hidrojen) bağlı olduğundan geometrik izomeri görülmez. Bu durum ifadenin 'tamamı' genellemesini çürütür.
İfadenin yanlış olduğunu kanıtlayarak doğru cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Alkenlerin hidrasyon tepkimeleri ve geometrik izomeri şartları
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 7 / 8Sonraki
Organik Bileşikler Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Sayfa 7 | Examkin