Milli Mücadele Dönemi

Erzurum Kongresi, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyetinin çalışmaları sonucunda toplanmıştır. Toplanış amacı ve delegelerinin niteliği yönüyle bölgesel olan bu kongre, aldığı kararlar itibarıyla tüm yurdu ilgilendiren milli bir nitelik kazanmıştır.

Buna göre, Erzurum Kongresi'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, kongrenin diğer kararlarından farklı olarak doğrudan bölgesel bir nitelik taşımaktadır?

Milli Mücadele Dönemi'nde diplomatik ve siyasi alanda yaşanan gelişmeler ile bunların ortaya çıkardığı hukuki ve siyasi sonuçlar göz önüne alındığında, sol sütunda verilen tarihsel gelişmeleri sağ sütundaki en uygun hukuki ve siyasi sonuçlarla eşleştiriniz.

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda, Osmanlı Devleti'nin başkenti olan İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetiminin TBMM Hükümeti'ne bırakılması kararlaştırılmıştır. Bu durum, askeri başarıların ardından gelen önemli bir siyasi gelişmedir.

Buna göre, Osmanlı Devleti'nin başkenti ve yönetim merkezinin TBMM'ye devredilmesinin aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

Milli Mücadele Hazırlık Dönemi'nde Temsil Heyeti'nin kuruluş, yetkilendirilme ve hukuken tanınma aşamaları ile Mustafa Kemal'in liderlik adımları göz önüne alındığında, aşağıda verilen tarihsel gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı sonrasında imzalamak zorunda kaldığı Sevr Antlaşması, dönemin anayasası olan Kanun-i Esasi'ye göre Mebusan Meclisi'nin onayından geçmek zorundaydı. Ancak meclisin kapalı olması nedeniyle antlaşma meclis onayından geçememiştir.

Bu durum, Sevr Antlaşması'nın hukuki niteliği açısından aşağıdakilerden hangisiyle açıklanmaktadır?

Lozan Barış Antlaşması'nın diplomasi tarihi içindeki gelişim süreci ve bu süreçte yaşanan iç-dış siyasi gelişmeler göz önüne alındığında, aşağıdaki olayların kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde ulusal bağımsızlık hareketi adına askeri, siyasi ve hukuki nitelikte pek çok dönüm noktası yaşanmıştır. Bu süreçte genelgeler yayımlanmış, kongreler düzenlenmiş ve nihayetinde İstanbul Hükümeti ile resmi temaslar kurulmuştur.

Aşağıda verilen gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Millî Mücadele Dönemi'nde Misak-ı Millî'nin ilan edilmesi ve sonrasındaki süreçte yaşanan siyasi ve askeri gelişmelerin kronolojik gelişimini anlamak isteyen bir öğrenci, aşağıdaki olayları geçmişten günümüze doğru nasıl sıralamalıdır?

Milli Mücadele Dönemi Doğu ve Güney cephelerinde öne çıkan tarihi şahsiyetleri, gerçekleştirdikleri tarihi faaliyetlerle eşleştiriniz.

Amasya Genelgesi'nde yer alan "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." maddesi, Türk tarihinde ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet düzeninin kurulacağının ilk ipucunu veren ihtilalci bir bildiri niteliğindedir. Bu doğrultuda kongreler döneminde ulusal iradeyi kurumsallaştırmak ve yönetimde söz sahibi kılmak amacıyla çeşitli adımlar atılmıştır. Buna karşın Millî Mücadele'nin temel hedeflerinden biri olan "ulusal bağımsızlık" (dış güçlerin egemenliğinden kurtulma), doğrudan halkın kendi kendini yönetmesi anlamına gelen "ulusal egemenlik" (millet iradesi) kavramından farklıdır.

Buna göre, Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisinin doğrudan "ulusal egemenlik" ilkesini hayata geçirme veya kurumsallaştırma amacına yönelik olduğu savunulamaz?

Lozan Barış Konferansı’nda Türk delegasyonu; egemenlik haklarının korunması, tam bağımsızlığın sağlanması ve iç işlerine karışılamaması ilkelerini kırmızı çizgi olarak belirlemiştir. Bu ilkeler doğrultusunda çetin müzakereler yürütülmüş ve birçok konuda Misak-ı Milli'ye uygun sonuçlar elde edilmiştir. Ancak bazı maddelerde, dönemin uluslararası dengeleri sebebiyle Türkiye'nin hükümranlık haklarını kısıtlayan geçici veya kalıcı tavizler verilmek durumunda kalınmıştır.

Buna göre Lozan Barış Antlaşması'nda alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, yeni Türk devletinin ulusal egemenliğini ve askeri güvenliğini kısıtlayan bir hüküm içermektedir?

Milli Mücadele Dönemi'nde Ermenistan ile imzalanan, TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi ve askeri başarısı kabul edilen ve Doğu Cephesi'ndeki askeri mücadelenin büyük oranda sona ermesini sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi'nde askeri zaferlerin diplomatik ve siyasi kazanımlara dönüşmesi sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Lozan Barış Antlaşması'nda alınan kararlar ile bu kararların yeni Türk devletinin bağımsızlık ve egemenlik hakları açısından doğurduğu sonuçları doğru şekilde eşleştiriniz.

Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Türk ordusu ve İtilaf Devletleri arasındaki silahlı çatışmalar sona ermiş; Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar savaş yapılmadan TBMM idaresine bırakılmıştır. Bu durum, Osmanlı İmparatorluğu'nun başkentinin hukuken TBMM'ye devredilmesiyle İstanbul Hükümeti'ni fiilen işlevsiz hale getirmiştir. Hemen ardından İtilaf Devletleri'nin Lozan Barış Konferansı'na her iki hükümeti de davet etmesi, TBMM'nin saltanatı kaldırma sürecini hızlandırmıştır.

Bu gelişmelere dayanarak, askeri zaferlerin diplomatik alana ve Türk devletinin iç siyasi yapısına yansımaları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Amasya Genelgesi, Millî Mücadele'nin gerekçesini, amacını ve yöntemini ortaya koyan bir ihtilal beyannamesi niteliğindedir. Genelgede yer alan maddeler, Millî Mücadele'nin neden başlatılması gerektiğini ve bu hedefe nasıl ulaşılacağını belirlemiştir.

Buna göre genelgede yer alan;

I. Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
II. İstanbul hükümeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok olmuş gibi göstermektedir.
III. Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.

ifadelerinden hangileri Millî Mücadele'nin doğrudan başlama gerekçesini (nedenini) oluşturmaktadır?

Lozan Barış Antlaşması’nda Osmanlı borçlarının imparatorluktan ayrılan devletler arasında paylaştırılarak Türk payına düşen kısmın kâğıt para ve Türk lirası cinsinden ödenmesi kabul edilmiş; ayrıca Duyun-ı Umumiye’nin Türkiye’deki vergi gelirlerine el koyma yetkisine son verilmiştir.

Buna göre, Lozan Antlaşması'nın mali hükümleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Lozan Barış Konferansı’nda delegeler arasında en çetin müzakereler; sınırların çizilmesi, kapitülasyonlar, dış borçlar ve Boğazlar meselesi gibi egemenlik konularında yaşanmıştır. Konferansta Türk heyetinin taviz vermediği konuların yanında, askeri ve diplomatik şartlar gereği bazı meseleler ertelenmiş ya da Misak-ı Milli'den taviz verilerek çözülebilmiştir.

Buna göre, Lozan Barış Antlaşması'nda sınırların belirlenmesi ve toprak paylaşımı ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Milli Mücadele Dönemi'nde gerçekleşen diplomatik ve siyasi gelişmeler ile bu gelişmelerin ortaya çıkardığı hukuki veya siyasi sonuçlar düşünüldüğünde, sol sütunda verilen olayların sağ sütundaki hangi sonuçlarla eşleşmesi gerekir?

Millî Mücadele Dönemi'nde, Sivas Kongresi'nden sonra Mebusan Meclisi'nin toplanması amacıyla yürütülen faaliyetler ve mecliste Misak-ı Millî'nin kabul edilmesi, İtilaf Devletleri'nin tepkisini çekerek İstanbul'un resmen işgal edilmesine uzanan bir süreci tetiklemiştir.

Buna göre, bu dönemde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?