Milli Mücadele Dönemi

Mustafa Kemal, Havza Genelgesi’ni tek başına yayımladıktan sonra Amasya Genelgesi'ni kaleme alırken yakın silah arkadaşları Ali Fuat Bey, Rauf Bey ve Refet Bey'in imzalarını almış; Erzurum’da bulunan On Beşinci Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa ile Konya’da bulunan İkinci Ordu Müfettişi Cemal Paşa’nın da onaylarını telgrafla belgelere ekletmiştir.

Bu durum, Mustafa Kemal’in aşağıdakilerden hangisini amaçladığının doğrudan bir göstergesidir?

Lozan Barış Konferansı sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen Misak-ı Millî kararlarında; siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyecek her türlü sınırlamanın (kapitülasyonların) kaldırılması gerektiği ve tam bağımsızlığın ödün verilemez bir hedef olduğu dünyaya duyurulmuştur. Bu bağımsızlık ilanı karşısında İtilaf Devletleri, 16 Mart 1920’de İstanbul’u resmen işgal etmiş, meclisi basmış ve milliyetçi mebusları tutuklamışlardır.

Bu gelişmelere göre;
I. Misak-ı Millî’nin, İtilaf Devletleri’nin Mondros Mütarekesi sonrası kurmak istediği sömürgeci düzene doğrudan karşı çıktığı,
II. İstanbul’un resmen işgalinin, Mebusan Meclisi’nin ulusal bağımsızlık yönünde attığı kararlı adıma karşı bir tepki olduğu,
III. Türkiye Büyük Millet Meclisinin aldığı bu kararların Osmanlı saltanat makamın�� hukuken sona erdirdiği

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Kurtuluş Savaşı'nın örgütlenme evresinde ulusal iradeyi hâkim kılmak ve yurdun bütünlüğünü korumak amacıyla çeşitli genelgeler yayımlanmış, kongreler düzenlenmiş ve diplomatik görüşmeler yapılmıştır.

Bu süreçte gerçekleşen aşağıdaki olayları, kronolojik olarak ilk yaşanandan son yaşanana doğru sıralayınız.

Milli Mücadele Dönemi'nde Birinci TBMM'nin açılış süreci, meclisin meşruiyet kazanması ve iç isyanlara karşı aldığı hukuki-askerî tedbirler göz önüne alındığında, aşağıda verilen tarihi gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Amasya Genelgesi'nde yer alan;

* "Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir."
* "Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır."

hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, genelgeyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Birinci TBMM Dönemi'nde meclise yönelik ayaklanmaların bastırılması ve millî otoritenin güçlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen faaliyetler ile bu faaliyetlerin doğrudan hedeflediği amaç ve nitelikleri eşleştiriniz.

Lozan Barış Konferansı görüşmelerinde Türk heyeti; Türkiye sınırları içindeki yabancı okulların ayrıcalıklı statülerine son verilerek Türk kanun ve yönetmeliklerine tabi tutulması konusunda tavizsiz bir tutum sergilemiş ve bu talebini antlaşma metnine dahil ettirmeyi başarmıştır.

Bu hükümle yeni Türk devletinin doğrudan aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?

Milli Mücadele Dönemi’nde, İstanbul Hükümeti’nin milli hareketi padişah ve halifeye karşı bir ayaklanma ve dinsizlik olarak nitelendiren Şeyhülislam Dürrizade Abdullah Efendi fetvasına karşı; Ankara Müftüsü Rıfat Efendi ve 150’den fazla Anadolu müftüsünün imzasıyla karşı bir fetva (Ankara Fetvası) yayımlanmıştır. Bu fetvada, işgal altındaki bir hilafet merkezinden verilen emir ve fetvaların şer’an geçersiz olduğu, vatanı ve hilafeti müdafaa edenlerin dinen haklı bir mücadele yürüttüğü ilan edilmiştir.

Bu tarihsel gelişme ve Ankara Fetvası’nın yayımlanma süreci dikkate alındığında;

I. Birinci TBMM’nin yasama yetkisini kullanarak dini ve toplumsal alanda bağlayıcı kararlar aldığı,
II. Milli Mücadele’nin halk nezdindeki meşruiyetini korumak ve toplumsal desteğin kırılmasını önlemek amacıyla dini referanslara başvurulduğu,
III. İstanbul Hükümeti’nin, elindeki dini otoriteyi milli hareketi yalnızlaştırmak ve halkı isyana teşvik etmek için bir araç olarak kullandığı

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde bağımsızlık hareketinin teşkilatlanması ve hukuki meşruiyet kazanması sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Lozan Barış Antlaşması'nda karara bağlanan aşağıdaki konuları, antlaşmada yer alan çözüm şekilleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

İtilaf Devletleri temsilcisi ile TBMM Hükümeti yetkilisi arasında geçen bir diplomatik görüşmede şu konuşma gerçekleşmiştir:

İtilaf Temsilcisi: "Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin resmi temsilcileri tarafından imzalanmıştır. Bu nedenle Ankara'daki hükümetin de bu antlaşma şartlarına uyması uluslararası hukukun bir gereğidir."

TBMM Yetkilisi: "Uluslararası hukuk, bir antlaşmanın geçerliliğini yalnızca imza atan kişilerin unvanlarına değil, o devletin iç hukukundaki anayasal onay mekanizmalarının tamamlanmış olmasına da bağlar. Ortada millet iradesini yansıtan ve onay veren bir yasama organı yoktur."

Bu diyalogda TBMM yetkilisinin, Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersizliğini savunurken dayandığı temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Misak-ı Millî kararlarının 28 Ocak 1920'de kabul edilmesi, İtilaf Devletleri'nin büyük tepkisine yol açmış; bu süreç Ali Rıza Paşa Hükûmeti'nin düş��rülmesine, ardından 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal eden İtilaf Devletleri'nin meclisi basarak milletvekillerini sürgüne göndermesine neden olmuştur.

Buna göre, Misak-ı Millî'nin kabulü ve sonrasında yaşanan gelişmelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Millî Mücadele Dönemi'nde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Lozan Barış Konferansı'nda taraflar arasında çözüme kavuşturulamayan Irak sınırı (Musul) meselesi, antlaşmanın imzalanmasından sonraki dokuz ay içinde Türkiye ile ��ngiltere arasında yapılacak ikili görüşmelere bırakılmıştır. Bu süre zarfında da bir uzlaşma sağlanamazsa konunun Milletler Cemiyetine götürülmesi kararlaştırılmıştır.

Bu bilgilere göre, Lozan Barış Antlaşması ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Milli Mücadele Dönemi'nde Sevr Antlaşması'nın hazırlanma, imzalanma ve bu antlaşmaya karşı gösterilen tepki süreçlerinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Lozan Barış Konferansı sürecinde Türk heyetinin bağımsızlık ilkelerinden taviz vermemesi nedeniyle görüşmeler kesintiye uğramış ve bu arada geçen sürede diplomatik, iç siyasi ve ekonomik alanlarda önemli gelişmeler yaşanmıştır.

Buna göre, Lozan Barış Konferansı ve bu kesinti sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Kanun-i Esasi'nin 1909 yılındaki anayasa değişiklikleriyle yeniden düzenlenen maddesine göre; Osmanlı Devleti adına akdedilecek barış antlaşmalarının geçerli olabilmesi için Meclis-i Mebusan tarafından onaylanması anayasal bir zorunluluk haline getirilmiştir. İtilaf Devletleri'nin hazırladığı taslağı kabul ettirmek isteyen Osmanlı yönetimi, meclisin kapalı olması nedeniyle Saltanat Şûrası adıyla olağanüstü bir kurul toplamış ve Sevr Antlaşması'nın imzalanmasına karar vermiştir.

Bu gelişmeler doğrultusunda, Osmanlı anayasa hukuku açısından Sevr Antlaşması ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Son Osmanlı Mebusan Meclisinde 28 Ocak 1920'de kabul edilen Misak-ı Millî kararlarının ilan edilmesi, İtilaf Devletleri'nin büyük tepkisini çekmiş ve bu süreç 16 Mart 1920'de İstanbul'un resmen işgaliyle sonuçlanmıştır. İşgalciler meclisi basmış, bazı milletvekillerini tutuklayarak sürgüne göndermiş ve meclisin çalışmalarını fiilen sonlandırmıştır.

Bu tarihsel gelişmeler ve sonuçları dikkate alındığında, İstanbul'un işgal edilerek Mebusan Meclisinin dağıtılmasının Anadolu'daki Millî Mücadele hareketi açısından ortaya çıkardığı en önemli sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Konferansı'nda en çetin tartışmaların yaşandığı konulardan biri de İstanbul'daki Fener Rum Patrikhanesi'nin statüsü olmuştur. Türk heyeti, bu kurumun geçmişte yabancı devletlerin iç işlerimize müdahale etmesine zemin hazırladığı gerekçesiyle sınır dışı edilmesini savunmuştur. Yapılan müzakereler sonucunda Patrikhanenin İstanbul'da kalması kabul edilmiş; ancak dünyevi, siyasi ve hukuki yetkileri kaldırılarak sadece dini bir kurum olarak Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına tabi olması kararlaştırılmıştır.

Bu düzenleme ile Türkiye'nin doğrudan aşağıdakilerden hangisini hedeflediği savunulabilir?