Soru

Zorluk: OrtaSıralı Cümle

Sıralı cümleler; bağımsız yüklemleri olan, birbirine virgül veya noktalı virgülle bağlanan cümlelerdir. Bu cümlelerde ögelerden en az birinin ortak olması durumunda "bağımlı sıralı cümle", hiçbir öge ortaklığının bulunmaması durumunda ise "bağımsız sıralı cümle" oluşur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerden hangisi bağımsız sıralı bir cümledir?

  1. Güneş yavaş yavaş tepelerin arkasında kayboldu, köyün üzerine derin bir sessizlik çöktü.Cevap
  2. B
    Tarihî köprü nihayet tamamlandı, haftaya trafiğe açılacak.
  3. C
    Küçük çocuk cebindeki son parayla bir kutu süt aldı, onu sokaktaki yavru kediye içirdi.
  4. D
    Kütüphanedeki eski el yazması eserleri büyük bir titizlikle inceleyen araştırmacılar, saatlerce not aldılar.
  5. E
    Usta aşçı, hazırladığı özel sosu önce yavaşça tattı; sonra makarnanın üzerine gezdirdi.

Cevap

Güneş yavaş yavaş tepelerin arkasında kayboldu, köyün üzerine derin bir sessizlik çöktü.
Güneş'in kaybolmasını ve sessizliğin çökmesini anlatan cümlede iki ayrı yüklem ("kayboldu" ve "çöktü") bulunmaktadır. İlk cümlenin öznesi "Güneş", zarf tümleci "yavaş yavaş", dolaylı tümleci "tepelerin arkasında"dır. İkinci cümlenin öznesi "derin bir sessizlik", dolaylı tümleci ise "köyün üzerine"dir. Bu iki cümle arasında hiçbir ortak öge bulunmadığı için bağımsız sıralı cümledir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümlelerin yüklem sayılarını ve yapılarını inceleme.
Girişik birleşik yapıda olan tek yüklemli cümle elenir; diğer dört seçeneğin birden fazla yüklemi olduğu ve virgül/noktalı virgülle bağlandığı belirlenir.
Sıralı cümle tespiti için öncelikle birden fazla yüklem içeren yapıların bulunması gerekir.
2
Yüklemlerin ögelerini (özne, nesne, tümleçler) bularak karşılaştırma.
Sıralı cümlelerin yüklemleri arasında herhangi bir öge paylaşımı olup olmadığı kontrol edilir.
Öge ortaklığı bulunan sıralı cümleler bağımlı, bulunmayanlar bağımsız sıralı cümledir.
3
Doğru seçeneği teyit etme.
Yüklemleri arasında hiçbir öge ortaklığı bulunmayan cümle doğru cevap olarak seçilir.
Güneş'in kaybolması ve sessizliğin çökmesiyle ilgili cümlede her iki yüklemin de tüm ögeleri kendine özgüdür.

Anahtar Kavram

Sıralı cümlelerde öge ortaklığına göre bağımlı ve bağımsız sıralı cümle ayrımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla