Soru

Zorluk: OrtaSolstisler ve Ekinokslar (Özel Günler)

2121 Aralık tarihinde Dünya genelinde ve Türkiye'de gece ile gündüz sürelerinde belirgin değişimler yaşanır. Türkiye'de güneyden kuzeye doğru gidildikçe bu tarihte gündüz sürelerinin kısaldığı, gece sürelerinin ise uzadığı bilinmektedir.

Aşağıdaki tabloda, Türkiye sınırları içerisinde yer alan K, L, M ve N merkezlerinin 2121 Aralık günü ölçülen gündüz süreleri verilmiştir:

MerkezGündüz Süresi
K99 saat 3535 dakika
L99 saat 1414 dakika
M99 saat 2727 dakika
N99 saat 2121 dakika

Bu bilgilere göre, K, L, M ve N merkezlerinin Ekvator'a en yakın olandan en uzak olana doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

  1. K - M - N - LCevap
  2. B
    L - N - M - K
  3. C
    K - N - M - L
  4. D
    L - M - N - K
  5. E
    M - K - N - L

Cevap

K - M - N - L
Türkiye, Kuzey Yarım Küre'nin orta kuşağında yer almaktadır. 21 Aralık tarihinde (kış solstisi) Kuzey Yarım Küre'de güneyden kuzeye doğru gidildikçe gündüz süreleri kısalır, gece süreleri ise uzar. Bu durum, Ekvator'a yakın olan (güneydeki) merkezlerin gündüz süresinin daha uzun, Ekvator'a uzak olan (kuzeydeki) merkezlerin gündüz süresinin ise daha kısa olmasına neden olur. Tablodaki gündüz süreleri incelendiğinde; gündüz süresi en uzun olan K merkezi (99 saat 3535 dakika) en güneyde (Ekvator'a en yakın), gündüz süresi en kısa olan L merkezi (99 saat 1414 dakika) ise en kuzeydedir (Ekvator'a en uzak). Bu doğrultuda merkezler gündüz sürelerinin uzunluğuna göre büyükten küçüğe doğru sıralandığında Ekvator'a en yakın olandan en uzak olana doğru 'K - M - N - L' sırası elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
21 Aralık tarihinde Türkiye'de enlemlere göre gündüz süresi değişim kuralı hatırlanır.
21 Aralık'ta Kuzey Yarım Küre'de (dolayısıyla Türkiye'de) güneyden kuzeye gidildikçe gündüz süreleri kısalır.
Verilen gündüz sürelerini coğrafi konumla (enlem) doğru şekilde ilişkilendirmek için temel coğrafi kuralın belirlenmesi gerekir.
2
Verilen merkezlerin gündüz süreleri uzunluklarına göre büyükten küçüğe doğru sıralanır.
K (99 saat 3535 dakika) > M (99 saat 2727 dakika) > N (99 saat 2121 dakika) > L (99 saat 1414 dakika) şeklinde bir sıralama elde edilir.
Gündüz süresi en uzun olan merkezin en güneyde (Ekvator'a en yakın), en kısa olan merkezin ise en kuzeyde (Ekvator'a en uzak) olduğunu tespit etmek amacıyla süreler karşılaştırılır.
3
Sıralama Ekvator'a en yakın olandan en uzak olana doğru düzenlenir.
Ekvator'a en yakın olan merkez K, ardından sırasıyla M, N ve en uzak olan L merkezidir. Sıralama K - M - N - L şeklindedir.
Soru kökündeki yönelim talebine (yakından uzağa) uygun olarak doğru dizilim tamamlanır.

Anahtar Kavram

Solstislerde (gün dönümlerinde) enlem derecesine göre gece ve gündüz sürelerinin değişimi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla