Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSolstisler ve Ekinokslar (Özel Günler)

Türkiye'de yer alan K, L, M ve N merkezlerinin coğrafi özellikleri ile ilgili şu bilgiler verilmiştir:

* K merkezi: Yıl boyunca gece ile gündüz süreleri arasındaki farkın en az olduğu ilimizin enlemindedir.
* L merkezi: Yıl boyunca gurup ve şafak (alacakaranlık) sürelerinin en uzun yaşandığı ilimizin enlemindedir.
* M merkezi: Ekinoks tarihlerinde yerel saeti başlangıç boylamından 120120 dakika ileri olan ve çizgisel hızı L merkezinden fazla, K merkezinden az olan bir merkezdir.
* N merkezi: 21 Haziran günü güneş ışınlarını M merkezine göre daha büyük açıyla almakta, ancak K merkezine göre yatay düzlemde daha uzun gölge oluşturmaktadır.

Buna göre, bu merkezlerin 21 Aralık günü yaşayacakları gündüz sürelerinin en uzundan en kısaya doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

  1. K - N - M - LCevap
  2. B
    L - M - N - K
  3. C
    K - M - N - L
  4. D
    L - N - M - K
  5. E
    M - N - K - L

Cevap

K - N - M - L
Merkezlerin enlem dereceleri güneyden kuzeye doğru K (36∘36^\circ K) < N < M < L (42∘42^\circ K) şeklinde sıralanır. 21 Aralık kış solstisinde Türkiye'de güneye gidildikçe gündüz süresi uzadığı için en güneydeki K merkezinde gündüz süresi en uzun, en kuzeydeki L merkezinde ise en kısadır. Bu durum gündüz sürelerinin en uzundan en kısaya doğru sıralamasının K - N - M - L olmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
K merkezinin enlemini belirleme
K merkezi 36∘36^\circ Kuzey enlemindedir (Hatay enlemi).
Gece ile gündüz arasındaki süre farkı Ekvator'dan kutuplara gidildikçe artar. Türkiye'de bu farkın en az olduğu yer Ekvator'a en yakın olan en güney noktadır.
2
L merkezinin enlemini belirleme
L merkezi 42∘42^\circ Kuzey enlemindedir (Sinop enlemi).
Çizgisel hız kutuplara doğru azaldığı için gurup ve şafak (alacakaranlık) süreleri kutuplara doğru uzar. Türkiye sınırları içinde bu sürenin en uzun olduğu yer en kuzey enlemdir.
3
M merkezinin enlem aralığını belirleme
M merkezinin enlemi K (36∘36^\circ K) ile L (42∘42^\circ K) arasındadır.
Çizgisel hız Ekvator'dan kutuplara gidildikçe azalır. M'nin çizgisel hızının L'den fazla olması onun daha güneyde, K'den az olması ise daha kuzeyde olduğunu gösterir.
4
N merkezinin konumunu belirleme ve enlem sıralamasını yapma
N merkezinin enlemi K ile M arasındadır. Güneyden kuzeye doğru enlem sıralaması: K < N < M < L.
21 Haziran günü Türkiye'de güneye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı büyür ve gölge boyu kısalır. N'nin güneş ışınlarını M'den büyük açıyla alması M'den güneyde olduğunu; K'ye göre daha uzun gölge oluşturması ise K'den kuzeyde olduğunu gösterir.
5
21 Aralık tarihindeki gündüz süresi değişimini uygulama
Gündüz sürelerinin en uzundan en kısaya sıralanışı K - N - M - L şeklindedir.
21 Aralık tarihinde Kuzey Yarım Küre'de (ve Türkiye'de) güneye gidildikçe gündüz süresi uzar, kuzeye gidildikçe kısalır. Bu nedenle en güneydeki K'de gündüz en uzun, en kuzeydeki L'de en kısadır.

Anahtar Kavram

Solstislerde enleme göre gece-gündüz süre değişimi ve güneş ışınlarının geliş açısı ilişkisi
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Solstisler ve Ekinokslar (Özel Günler)

Bu konudan daha fazla soru