Soru

Zorluk: OrtaNeden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

(I) Klasik ebru sanatında, suyun yoğunluğunu artırıp boyaların yüzeyde kalmasını sağlamak amacıyla kitre adı verilen bitkisel bir zamk kullanılır. (II) Kitre, doğada kendiliğinden yetişen geven otunun gövdesinden süzülen bir öz su olduğundan tamamen organik ve sürdürülebilir bir yapıya sahiptir. (III) Hazırlanan kitreli suyun üzerine damlatılan boyaların dibe çökmeden homojen bir biçimde yayılması amacıyla karışıma öd sıvısı eklenir. (IV) Öd sıvısı, boyaların birbirine karışmasını engellemek üzere renklerin arasına görünmez bir gerilim duvarı örer. (V) Ebru yapımında yüzyıllardır bu doğal ve geleneksel formüllerden yararlanıldığından, günümüze kadar ulaşan eserler renklerinin canlılığını korumayı başarmıştır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde amaç-sonuç ilişkisi kurulmuştur?

  1. A
    I, II ve III
  2. I, III ve IVCevap
  3. C
    II, III ve V
  4. D
    II, IV ve V
  5. E
    III, IV ve V

Cevap

I, III ve IV
Metindeki birinci cümlede yer alan 'boyaların yüzeyde kalmasını sağlamak amacıyla', üçüncü cümlede yer alan 'boyaların dibe çökmeden homojen bir biçimde yayılması amacıyla' ve dördüncü cümlede yer alan 'boyaların birbirine karışmasını engellemek üzere' ifadeleri, kendilerinden sonra gelen eylemlerin hangi amaç doğrultusunda yapıldığını göstermektedir. Bu doğrultuda birinci, üçüncü ve dördüncü cümleler amaç-sonuç ilişkisi taşımaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi amaç-sonuç yönünden incelemek.
Birinci cümledeki 'sağlamak amacıyla' ifadesi, kitre kullanılmasının amacını ortaya koymaktadır. Bu nedenle amaç-sonuç ilişkisi mevcuttur.
Eylemin hangi hedefe yönelik yapıldığını belirlemek.
2
İkinci cümleyi neden-sonuç yönünden incelemek.
İkinci cümledeki '-duğundan' eki, kitrenin organik yapıya sahip olmasının nedenini (geben otunun gövdesinden süzülen bir öz su olması) açıklamaktadır. Dolayısıyla neden-sonuç ilişkisi vardır.
Yargının gerekçesini saptamak.
3
Üçüncü cümleyi amaç-sonuç yönünden incelemek.
Üçüncü cümledeki 'yayılması amacıyla' ifadesi, öd sıvısı eklenmesinin amacını belirtmektedir. Bu nedenle amaç-sonuç ilişkisi mevcuttur.
Eylemin gerçekleştirilme amacını teyit etmek.
4
Dördüncü cümleyi amaç-sonuç yönünden incelemek.
Dördüncü cümledeki '-mek üzere' edat grubu, öd sıvısının renklerin arasına gerilim duvarı örmesinin amacını (karışmasını engellemek) bildirmektedir. Dolayısıyla amaç-sonuç ilişkisi vardır.
Amaç anlamı katan edat yapılarını analiz etmek.
5
Beşinci cümleyi neden-sonuç yönünden incelemek.
Beşinci cümledeki 'yararlanıldığından' ifadesi, günümüze ulaşan eserlerin renklerini korumasının nedenini/gerekçesini belirtmektedir. Dolayısıyla neden-sonuç ilişkisi vardır.
Neden bildiren fiilimsi yapılarını ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Cümlede Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkisi
Bu soruyu puanla