Examkin

Soru

Zorluk: ZorÜnlemler

Ah (I) ne güzel günlerdi o çocukluk yılları! Arkadaşlar (II), şimdi geriye dönüp baktığımızda sadece o günlerin özlemini duyuyoruz. Hani o sokaklarda koştururken birbirimize 'Hey (III)!' diye seslendiğimiz anlar? Şimdi ise her birimizin içinden kopan o sessiz ahlar (IV) kalıyor geriye. Fakat heyhat (V), zamanı geri döndürmek mümkün olmuyor.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin türleri ve cümledeki işlevleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. sözcük, özlem duygusunu dile getiren bir asıl ünlemdir.
  2. B
    II. sözcük, asıl ünlem olmadığı hâlde cümledeki kullanımıyla ünlem değeri kazanmış bir isimdir.
  3. C
    III. sözcük, hitap ve seslenme amacıyla kullanılan bir asıl ünlemdir.
  4. D
    IV. sözcük, ad çekim eki alarak adlaşmış ve ünlem görevini yitirmiştir.
  5. V. sözcük, aslen ünlem olmadığı hâlde cümledeki kullanımıyla ünlem değeri kazanmıştır.Cevap

Cevap

V. sözcüğün aslen ünlem olmadığı hâlde sonradan ünlem değeri kazandığını belirten seçenek yanlıştır. 'Heyhat' sözcüğü doğrudan asıl ünlemdir.
V. sözcük olan 'heyhat' Arapça kökenli bir asıl ünlemdir ve cümledeki kullanımdan bağımsız olarak doğrudan ünlem görevindedir. Bu sözcüğün sonradan ünlem değeri kazandığını iddia eden yargı yanlıştır, bu nedenle doğru seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış sözcükleri tek tek tespit etmek.
I numaralı sözcük 'Ah', II numaralı sözcük 'Arkadaşlar', III numaralı sözcük 'Hey', IV numaralı sözcük 'ahlar', V numaralı sözcük 'heyhat' olarak belirlenmiştir.
Her seçenekteki yargının doğruluk değerini bu sözcüklerin dil bilgisel özelliklerine göre değerlendirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ilk dört yargıyı kontrol etmek.
'Ah' (I) bir duygu bildiren asıl ünlemdir; 'Arkadaşlar' (II) ünlemleşmiş bir isimdir; 'Hey' (III) seslenme bildiren asıl ünlemdir; 'ahlar' (IV) çoğul eki alarak adlaşmış ünlemdir.
Bu yargıların dil bilgisi kurallarına uygunluğunu teyit etmek amacıyla sözcüklerin kökenleri ve ekleri incelenmiştir.
3
Beşinci yargıyı inceleyip yanlışlığı tespit etmek.
'Heyhat' (V) sözcüğü, sonradan ünlem değeri kazanan bir isim veya fiil değil; doğrudan asıl ünlemler (doğal ünlemler) sınıfına giren bir sözcüktür.
Türkçede 'heyhat' gibi sözcükler başka bir sözcük türünden dönüşmemiş, doğrudan ünlem olarak dilimizde yer almıştır. Dolayısıyla bu yargı yanlıştır.

Anahtar Kavram

Asıl ünlemler ile sonradan ünlem değeri kazanan sözcüklerin ayrımı ve ünlemlerin adlaşması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ünlemler

Bu konudan daha fazla soru