Soru

Zorluk: OrtaKarşıt (Zıt) Anlamlı Sözcükler

Sözcüklerin karşıt (zıt) anlamlı olabilmesi için her ikisinin de cümle içinde aynı anlam boyutunda (gerçek veya mecaz) bulunması gerekir. Biri gerçek, diğeri mecaz anlamda kullanılan sözcükler arasında karşıtlık ilişkisi kurulamaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşıt anlamlı sözcükler bir arada kullanılmıştır?

  1. A
    Yıllardır içinde sakladığı o karanlık sırları, nihayet aydınlık bir sabahta dostuna anlatmaya karar verdi.
  2. B
    Toplantıdaki soğuk tavırlarıyla herkesi kendinden uzaklaştıran yönetici, odasındaki sıcak çaydan bir yudum aldı.
  3. Onun bu soğuk ve ilgisiz tavırlarına karşın, çalışma arkadaşlarının sıcak ve samimi yaklaşımları işe alışmasını kolaylaştırdı.Cevap
  4. D
    Hayata karşı her zaman geniş bir hoşgörüyle yaklaşan yazar, son yıllarını oldukça dar bir çalışma odasında geçirdi.
  5. E
    Olayları her zaman derin bir bakış açısıyla ele alan sosyolog, bugün televizyonda oldukça sığ bir gölün kuruma sürecini anlattı.

Cevap

Onun bu soğuk ve ilgisiz tavırlarına karşın, çalışma arkadaşlarının sıcak ve samimi yaklaşımları işe alışmasını kolaylaştırdı.
Doğru seçenekte geçen 'soğuk ve ilgisiz tavırlar' ifadesindeki 'soğuk' sözcüğü ile 'sıcak ve samimi yaklaşımlar' ifadesindeki 'sıcak' sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır. Her iki sözcük de aynı anlam boyutunda karşıtlık oluşturduğu için zıt anlamlılık ilişkisi doğru şekilde kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki karşıtlık oluşturabilecek sözcük çiftlerini (soğuk-sıcak, karanlık-aydınlık, geniş-dar, derin-sığ) belirlemek.
Bütün seçeneklerde ilk bakışta zıt anlamlı gibi görünen sözcük çiftleri yer almaktadır.
Zıt anlamlılığın kurulabilmesi için sözcüklerin cümledeki anlam özelliklerinin incelenmesi gerekir.
2
Sözcüklerin cümle içindeki anlamlarını (gerçek mi mecaz mı) analiz etmek.
Seçeneklerin dördünde sözcüklerden biri mecaz, diğeri gerçek anlamda kullanılmıştır. Yalnızca bir seçenekte her iki sözcük de mecaz anlamda kullanılmıştır.
Zıt anlamlılığın gerçekleşmesi için iki sözcüğün de aynı anlam boyutunda (gerçek-gerçek veya mecaz-mecaz) yer alması şarttır.
3
Hem 'soğuk' hem de 'sıcak' sözcüklerinin mecaz anlamda kullanılarak karşıtlık kurduğu seçeneği tespit etmek.
'soğuk ve ilgisiz tavır' ifadesindeki 'soğuk' ile 'sıcak ve samimi yaklaşım' ifadesindeki 'sıcak' sözcüklerinin her ikisi de mecaz anlamda kullanılarak karşıtlık ilişkisi kurmuştur.
Bu durum, iki sözcüğün de aynı anlam dünyasında karşıtlık oluşturmasını sağlayarak zıt anlamlılığı geçerli kılar.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin karşıt (zıt) anlamlı olabilmesi için her ikisinin de cümle içinde aynı anlam boyutunda (gerçek-gerçek ya da mecaz-mecaz) bulunması gerekir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla