Soru

Zorluk: OrtaNeden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

(I) Son yıllarda ekolojik dengenin korunması amacıyla yürütülen yeşil dönüşüm projeleri, sanayi kuruluşlarının üretim süreçlerini yeniden yapılandırmasını zorunlu kılmıştır. (II) Birçok firma, karbon ayak izini azaltmak üzere sürdürülebilir enerji kaynaklarına yatırım yapmaya başlamıştır. (III) Bu doğrultuda rüzgâr ve güneş enerjisi tesislerinin kurulumu hız kazanmış, çevre dostu teknolojiler yaygınlaşmıştır. (IV) Yatırımların kısa sürede yüksek maliyetler doğurması ise bazı yerel işletmelerin finansal darboğaza girmesine yol açmıştır. (V) Dönüşüm sürecinde yaşanan bu ekonomik zorluklar nedeniyle devlet, yeşil enerji yatırımlarına yönelik yeni bir hibe ve teşvik paketi açıklamı��tır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. I. ve II. cümlede yargı amacıyla birlikte, IV. ve V. cümlede ise gerekçesiyle birlikte verilmiştir.Cevap
  2. B
    I. ve IV. cümlede eylemin gerçekleşme nedeni belirtilmiş, II. ve V. cümlede ise bir hedefe yönelik yatırım yapıldığı açıklanmıştır.
  3. C
    II. ve III. cümlede amaç-sonuç ilişkisine yer verilirken IV. cümlede koşula bağlı bir durumdan bahsedilmiştir.
  4. D
    I. ve V. cümlede amaç-sonuç ilişkisi hâkimken II. ve IV. cümlede eylemin gerekçesi üzerinde durulmuştur.
  5. E
    III. ve V. cümlede bir durumun ortaya çıkma nedeni verilirken I. ve II. cümlede eylemin gerçekleşmesi koşula bağlanmıştır.

Cevap

Birinci ve ikinci cümlede yargıların amacıyla birlikte (amaç-sonuç), dördüncü ve beşinci cümlede ise gerekçesiyle birlikte (neden-sonuç) verildiğini belirten seçenek doğrudur.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, birinci cümlede 'ekolojik dengenin korunması amacıyla' ve ikinci cümlede 'karbon ayak izini azaltmak üzere (-mak amacıyla)' ifadeleriyle yargılar amaç-sonuç ilişkisi barındırır. Dördüncü cümlede 'maliyetlerin doğması' işletmelerin darboğaza girmesine yol açmıştır (neden-sonuç). Beşinci cümlede ise 'ekonomik zorluklar nedeniyle' teşvik paketi açıklanmıştır (neden-sonuç). Bu durum yargıların kendi gerekçeleriyle birlikte verildiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki birinci ve ikinci cümlelerin anlam ilişkilerini belirleme
Birinci cümledeki 'ekolojik dengenin korunması amacıyla' ifadesi bir hedefe yöneliktir (amaç-sonuç). İkinci cümledeki 'karbon ayak izini azaltmak üzere' ifadesi de 'azaltmak amacıyla' anlamına geldiği için amaç-sonuç ilişkisi kurmaktadır.
Yargıların hangi hedeflere yönelik gerçekleştirildiğini tespit etmek amacıyla yapılır.
2
Parçadaki dördüncü ve beşinci cümlelerin anlam ilişkilerini belirleme
Dördüncü cümledeki yüksek maliyetlerin doğması yerel işletmelerin darboğaza girmesine neden olmuştur. Beşinci cümledeki ekonomik zorluklar ise devletin teşvik paketi açıklamasına gerekçe teşkil etmiştir. Her iki durumda da gerçekleşmiş nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan sonuçlar söz konusudur (neden-sonuç).
Yargıların hangi gerçekleşmiş sebeplere veya gerekçelere dayandığını saptamak amacıyla yapılır.
3
Belirlenen anlam ilişkilerini seçeneklerle karşılaştırma
Birinci ve ikinci cümlelerin amaç-sonuç (yargının amacıyla verilmesi), dördüncü ve beşinci cümlelerin ise neden-sonuç (yargının gerekçesiyle verilmesi) olduğunu doğru biçimde eşleştiren seçeneğe ulaşılır.
Elde edilen verileri analiz ederek doğru cevabı saptamak amacıyla yapılır.

Anahtar Kavram

Neden-sonuç cümlelerinde yargı gerçekleşmiş bir gerekçeye dayanırken, amaç-sonuç cümlelerinde henüz gerçekleşmemiş, ulaşılmak istenen bir hedefe dayanır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla