Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKarbonhidratlar

Bir araştırmacı, bir bitki hücresinde sentezlenen üç farklı karbonhidrat türünün (X, Y ve Z) sentezi ve yapısıyla ilgili şu bilgileri elde etmiştir:

- X, bitki hücresinde sentezlenen ve yapısında tek çeşit monomer bulunduran bir disakkarittir.
- Y, bitki hücre çeperinin temel bileşeni olan ve dallanma göstermeyen doğrusal zincirlerden oluşan yapısal bir polisakkarittir.
- Z, yapısında iki farklı heksoz monomeri bulunduran ve bitkilerde organik madde taşınmasında rol oynayan bir disakkarittir.

Buna göre X, Y ve Z molekülleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Y molekülünün nn sayıda monomer kullanılarak sentezlenmesi sürecinde kurulan glikozit bağı sayısı ile açığa çıkan su sayısı nn olup birbirine eşittir.
  2. B
    Z molekülünün sentezi bir dehidrasyon tepkimesi olup, bu süreçte tüketilen ATP molekülleri bitki hücresinin kloroplastında fotosentez reaksiyonları ile üretilen ATP'lerden karşılanır.
  3. X ve Z moleküllerinin birer molekülünün sentezi sırasında birer adet glikozit bağı kurulur ve birer molekül su açığa çıkar.Cevap
  4. D
    X ve Z molekülleri, bitki hücresinde enerji ihtiyacı oluştu��unda hidroliz edilmeden doğrudan mitokondriye geçerek oksijenli solunum reaksiyonlarında enerji verici olarak kullanılır.
  5. E
    Y molekülünden oluşan hücre çeperi, bitki hücresinin dış ortamdaki büyük polimer besinleri endositoz yoluyla hücre içine almasını kolaylaştırır.

Cevap

X ve Z moleküllerinin birer molekülünün sentezi sırasında birer adet glikozit bağı kurulur ve birer molekül su açığa çıkar.
Maltoz ve sükroz disakkarittir. Bir disakkarit molekülünün dehidrasyon sentezi sırasında iki adet monosakkarit arasında bir adet glikozit bağı kurulur ve bir molekül su açığa çıkar. Bu durum tüm disakkarit çeşitlerinin sentezi için geçerli olan temel bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen ipuçlarından yararlanarak X, Y ve Z karbonhidrat moleküllerinin kimliğini belirleme.
X maltoz, Y selüloz, Z ise sükrozdur.
Bitkisel kaynaklı ve tek çeşit monomer (glikoz) içeren disakkarit maltozdur. Bitki hücre çeperini oluşturan dallanmamış doğrusal polisakkarit selülozdur. İki farklı monomer (glikoz ve fruktoz) içeren ve bitkide taşıma formu olan disakkarit ise sükrozdur.
2
Polisakkarit sentezindeki dehidrasyon hesaplamasını kontrol etme.
Y (selüloz) molekülü sentezlenirken nn monomer için n−1n-1 su ve n−1n-1 glikozit bağı oluşur.
Polisakkarit gibi doğrusal polimerlerin sentezinde su ve bağ sayısı monomer sayısının bir eksiğidir (n−1n-1). Monomer sayısı (nn) kadar bağ ve su oluşumu yanlıştır.
3
Hücre organelleri ile enerji metabolizması arasındaki ilişkiyi inceleme.
Disakkarit sentezinde harcanan ATP sitoplazma ve mitokondri kaynaklıdır, kloroplast ATP'si hücre dışı veya sitoplazmik reaksiyonlara aktarılamaz.
Kloroplastta fotofosforilasyon ile üretilen ATP, kloroplastın stroma sıvısında organik besin üretimi için tüketilir ve kloroplast zarını geçerek sitoplazmaya aktarılamaz.
4
Büyük moleküllerin taşınma kurallarını hücre çeperi varlığına göre değerlendirme.
Bitki hücre çeperi endositozu kolaylaştırmaz, aksine çeper varlığı nedeniyle bitki hücresi endositoz gerçekleştiremez.
Bitki hücre çeperi tam geçirgen olup küçük moleküllerin geçişine izin verir ancak hücre zarının hareketini kısıtladığı için endositoza (fagositoz/pinositoz) engel teşkil eder.
5
Disakkaritlerin sentez denklemindeki bağ ve su sayılarını hesaplama.
Maltoz ve sükroz dehidrasyonunda 11 glikozit bağı kurulur ve 11 su açığa çıkar.
Disakkaritlerin sentezinde iki adet monosakkarit bir araya geldiği için monomer sayısının bir eksiği olan 2−1=12-1 = 1 adet glikozit bağı oluşur ve dehidrasyon gereği 11 molekül su açığa çıkar.

Anahtar Kavram

Karbonhidratların sınıflandırılması, yapısal özellikleri, sentez ve yıkım tepkimeleri
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Karbonhidratlar

Bu konudan daha fazla soru