Soru

Zorluk: ZorSayı Problemleri

Bir tekstil atölyesinde A ve B tipi olmak üzere iki farklı maske üretim makinesi bulunmaktadır. A tipi bir makinenin günlük üretim kapasitesi 240 adet, B tipi bir makinenin günlük üretim kapasitesi ise 360 adettir.

Bu atölyedeki toplam makine sayısı 16'dır. Bir gün boyunca;
- A tipi makinelerin 13\frac{1}{3}'ü günün bir kısmında arızalanmış ve her biri o gün için günlük kapasitesinin 14\frac{1}{4}'ü kadar üretim yapabilmiştir. Geriye kalan A tipi makineler ise tam kapasiteyle çalışmıştır.
- B tipi makinelerin 14\frac{1}{4}'ü günün bir kısmında arızalanmış ve her biri o gün için günlük kapasitesinin 13\frac{1}{3}'ü kadar üretim yapabilmiştir. Geriye kalan B tipi makineler ise tam kapasiteyle çalışmıştır.

Gün sonunda bu atölyede üretilen toplam maske sayısı, tüm makineler arızasız ve tam kapasiteyle çalışsaydı üretilecek olan toplam maske sayısının 79\frac{7}{9}'una eşit olmuştur.

Buna göre, bu atölyedeki B tipi makine sayısı kaçtır?

  1. A
    2
  2. 4Cevap
  3. C
    6
  4. D
    8
  5. E
    12

Cevap

B tipi makine sayısı 4'tür.
Denklemler doğru kurulup sadeleştirildiğinde, A tipi makine sayısının B tipi makine sayısının 3 katı olduğu (x=3yx = 3y) görülür. Toplam makine sayısı 16 olduğuna göre, 3y+y=163y + y = 16 eşitliğinden B tipi makine sayısı 4 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
A ve B tipi makine sayıları için değişken tanımlayıp toplam makine sayısı denklemini kurmak.
x+y=16x + y = 16 (Burada xx A tipi makine sayısını, yy ise B tipi makine sayısını temsil etmektedir.)
Makinelerin toplam sayısına bağlı olarak değişkenler arası ilk ilişkiyi belirlemek.
2
Tüm makinelerin tam kapasiteyle çalışması durumunda elde edilecek toplam maske üretim miktarını (TT) ifade etmek.
T=240x+360yT = 240x + 360y
Gerçekleşen üretimin kıyaslanacağı ideal toplam üretim miktarını cebirsel olarak tanımlamak.
3
Arızalı ve sağlam makinelerin ürettiği maske miktarlarını ayrı ayrı hesaplayarak gerçekleşen toplam üretimi (AA) bulmak.
A tipi için: 23x240+13x60=180x\frac{2}{3}x \cdot 240 + \frac{1}{3}x \cdot 60 = 180x. B tipi için: 34y360+14y120=300y\frac{3}{4}y \cdot 360 + \frac{1}{4}y \cdot 120 = 300y. Toplam: A=180x+300yA = 180x + 300y.
Arıza durumunda makinelerin kapasite kayıplarını dikkate alarak o günkü fiili üretimi elde etmek.
4
Fiili üretimin, tam kapasite üretimin 79\frac{7}{9}'una eşit olduğunu belirten denklemi kurmak ve çözmek.
180x+300y=79(240x+360y)    x=3y180x + 300y = \frac{7}{9}(240x + 360y) \implies x = 3y. x+y=16x + y = 16 denkleminde yerine yazıldığında 4y=16    y=44y = 16 \implies y = 4 bulunur.
Verilen oranı kullanarak iki bilinmeyenli denklem sisteminden B tipi makine sayısını çekmek.

Anahtar Kavram

Cebirsel denklem kurma ve oran-orantı problemlerinin modellenmesi.

Alternatif Yöntem

Denklem kurmak yerine seçeneklerden giderek de çözüm kontrol edilebilir. Örneğin B tipi makine sayısı 4 seçildiğinde, A tipi 12 olur. Tam kapasite üretim 12240+4360=432012 \cdot 240 + 4 \cdot 360 = 4320 olur. Gerçekleşen üretim ise 8240+460+3360+1120=2160+1200=33608 \cdot 240 + 4 \cdot 60 + 3 \cdot 360 + 1 \cdot 120 = 2160 + 1200 = 3360 olur. Bu iki değerin oranı 33604320=79\frac{3360}{4320} = \frac{7}{9} eşitliğini sağladığı için cevap doğrulanmış olur.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla