Soru

Zorluk: OrtaEdatlar (İlgeçler)

Eklendiği sözcükle birlikte sıfat ya da zarf görevli öbekler oluşturan edatlar (ilgeçler), cümleye farklı anlam ilgileri de kazandırır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat öbeği, kendisinden sonra gelen bir adı niteleme göreviyle (sıfat olarak) kullanılmıştır?

  1. A
    Dışarıdaki dondurucu soğuğa rağmen salondaki dinleyiciler büyük bir dikkatle konseri takip ediyordu.
  2. B
    Yeni taşındıkları ev, konum ve sunduğu imkânlar yönünden beklentilerini fazlasıyla karşıladı.
  3. Şair, son kitabında memleketine duyduğu derin sevgiyi pamuk gibi bulutlara benzeterek dile getirmiş.Cevap
  4. D
    Yıllardır hayalini kurduğu projeyi hayata geçirmek üzere dün akşam yetkililerle bir araya geldi.
  5. E
    Müze müdürü, tarihî eserlerin korunması konusunda sabaha kadar nöbet tutan görevlileri ödüllendirdi.

Cevap

Şairin sevgisini pamuk gibi bulutlara benzettiğini belirten cümle doğru cevaptır. Bu cümledeki 'pamuk gibi' edat öbeği 'bulutlar' ismini niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır.
Şairin sevgisini pamuk gibi bulutlara benzettiğini belirten cümlede geçen 'pamuk gibi' edat öbeği, kendisinden sonra gelen 'bulutlar' ismini niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır. Diğer seçeneklerdeki edat öbekleri ise eylemleri veya eylemsileri niteleyip/belirterek zarf görevinde kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki edatları (ilgeçleri) ve bu edatların oluşturduğu edat öbeklerini (ilgeç gruplarını) tespit etmek.
Birinci seçenekte 'soğuğa rağmen' ve 'dikkatle'; ikinci seçenekte 'yönünden' ve 'fazlasıyla'; üçüncü seçenekte 'pamuk gibi'; dördüncü seçenekte 'geçirmek üzere' ve 'yetkililerle'; beşinci seçenekte ise 'sabaha kadar' edat öbekleri belirlenmiştir.
Edat öbeklerinin cümle içindeki görevini doğru belirleyebilmek için öncelikle öbeklerin sınırlarını çizmek gerekir.
2
Tespit edilen edat öbeklerinin hangi sözcüklerle ilişki kurduğunu ve cümledeki görevlerini (sıfat veya zarf) incelemek.
Üçüncü seçenekteki 'pamuk gibi' öbeği dışındaki tüm edat öbeklerinin eylemleri ya da eylemsileri etkileyerek zarf görevi üstlendiği görülmüştür.
Edat öbekleri bir ismi nitelediğinde veya belirttiğinde sıfat; eylem, eylemsi, sıfat ya da zarfı etkilediğinde zarf görevinde olur.
3
Üçüncü seçenekte yer alan 'pamuk gibi' edat öbeğinin ilişkili olduğu sözcüğü ve görevini netleştirmek.
'Pamuk gibi' edat öbeğinin kendisinden sonra gelen 'bulutlar' ismini nitelediği ve sıfat görevinde kullanıldığı teyit edilmiştir.
Soruda edat öbeğinin bir adı niteleme göreviyle (sıfat olarak) kullanıldığı cümle istendiği için bu analizin yapılması gerekir.

Anahtar Kavram

Edat Öbeklerinin Cümledeki Görevi (Sıfat ve Zarf Ayrımı)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla