Soru

Zorluk: Ortaİsim Çekim Ekleri (Çoğul, Hal, İyelik, İlgi ve Eşitlik Ekleri)

Yaz akşamları, denizin kokusu (I) sokağa yayılırken çocukların neşesi (II) etrafı (III) sarardı. Herkes evinin önünde oturur, sokağın sesi (IV) eşliğinde çayını yudumlardı. Bu küçük kasabanın huzuru (V) her şeye değerdi.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin hangisinde "-ı, -i, -u, -ü" eki, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

numaralanmış sözcüklerden 'etrafı' sözcüğü (yani III numaralı sözcük)
Numaralanmış sözcüklerden 'etrafı' sözcüğündeki '-ı' eki, belirtme durumu (hâl) eki olarak kullanılmıştır çünkü aitlik bildirmemekte ve 'neyi sarardı?' sorusuna cevap veren belirtili nesne görevinde kullanılmıştır. Diğer tüm numaralanmış sözcüklerdeki ekler ise iyelik eki işlevindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış sözcükleri ve bu sözcüklerin dahil olduğu tamlama veya cümle öbeklerini incelemek.
I numaralı 'kokusu' (denizin kokusu), II numaralı 'neşesi' (çocukların neşesi), IV numaralı 'sesi' (sokağın sesi) ve V numaralı 'huzuru' (kasabanın huzuru) ifadelerinde belirtilen kelimeler birer belirtili isim tamlamasının tamlananı durumundadır.
İsim tamlamalarında tamlanan ögesi, aitlik bildiren iyelik ekini alır.
2
III numaralı 'etrafı' sözcüğünün cümledeki işlevini belirlemek.
'çocukların neşesi etrafı sarardı' cümlesinde 'etrafı' sözcüğü belirtme durum (hâl) eki almıştır ve yüklemin etkilediği ögeyi belirterek cümlede belirtili nesne görevindedir.
Kelimeye gelen ek aitlik bildirmemekte, nesne yapma görevi üstlenmektedir.
3
Belirlenen ek işlevlerini karşılaştırarak farklı olan seçeneği belirlemek.
I, II, IV ve V numaralı sözcükler iyelik eki alırken, III numaralı sözcük belirtme durum eki almıştır.
Sorunun kökünde bizden farklı işlevdeki ek sorulmuştur.

Anahtar Kavram

Üçüncü tekil şahıs iyelik eki ile belirtme durum ekinin ayırt edilmesi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla