Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDoğrudan ve Dolaylı Anlatımlı Cümleler

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde başkasından alınan bir söz, aktaran kişinin kendi ifadesiyle biçimlendirilerek yansıtılmıştır?

  1. Ünlü şair, şiirlerinde kelimelerin ses uyumuna dikkat etmeyenlerin kalıcı eserler bırakamayacağını dile getirdi.Cevap
  2. B
    Genç yazar, her yeni hikâyede kendimi aşmak için çabalıyorum, diyerek amacını ortaya koydu.
  3. C
    Yönetmen, son filmi için 'Toplumun aksayan yönlerini ayna tutarak göstermek istedim.' şeklinde bir açıklama yaptı.
  4. D
    Klasik eserlerin günümüz okuru tarafından yeterince anlaşılmadığı görüşü edebiyat çevrelerinde sıkça tartışılıyor.
  5. E
    Babam bana her zaman dürüst olacaksın diye öğüt verirdi.

Cevap

Ünlü şair, şiirlerinde kelimelerin ses uyumuna dikkat etmeyenlerin kalıcı eserler bırakamayacağını dile getirdi.
Doğrudan anlatımda başkasına ait sözler hiçbir değişiklik yapılmadan, genellikle tırnak içinde veya iki virgül arasında aktarılır. Dolaylı anlatımda ise başkasının sözü, aktaran kişinin kendi cümlesine dil bilgisi kurallarıyla (genellikle fiilimsiler yardımıyla) bağlanarak aktarılır. Kelimelerin ses uyumuna dikkat etmeyenlerin kalıcı eserler bırakamayacağını dile getirdiğini belirten cümlede, şairin 'Kelimelerin ses uyumuna dikkat etmeyenler kalıcı eserler bırakamaz.' şeklindeki sözü, aktaran kişinin cümlesine sıfat-fiil eki (-ecek) ve iyelik ekleriyle bağlanarak dolaylı anlatımla aktarılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan cümlelerdeki aktarım biçimlerini ve yüklemlerin yapısını inceleyin.
Cümlelerin bir kısmında başkasının özgün ifadesinin korunduğu, bir kısmında ise sözün değiştirilerek aktarıldığı görülür.
Doğrudan anlatımlı cümlelerde söz sahibinin orijinal ifadesi değiştirilmeden verilir; dolaylı anlatımlı cümlelerde ise aktarılan söz, aktaran kişinin kendi cümlesine ekler yardımıyla (-eceği, -diği) bağlanır.
2
Aktaran kişinin kendi ifadesiyle biçimlendirdiği (dolaylı anlatım yapılan) cümleyi tespit edin.
Dolaylı anlatım özelliğine sahip cümle belirlenir.
Bu yapı, dolaylı anlatımın tipik dil bilgisel göstergesidir.

Anahtar Kavram

Doğrudan ve Dolaylı Anlatımlı Cümleler
Bu soruyu puanla

Konular

Doğrudan ve Dolaylı Anlatımlı Cümleler

Bu konudan daha fazla soru