Soru

Zorluk: OrtaKarşıt (Zıt) Anlamlı Sözcükler

Aşağıdaki cümlelerde geçen koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki anlamlarını dikkate alarak sağ sütundaki karşıt (zıt) anlamlılarıyla eşleştiriniz.

  • Yönetimin aldığı gevşek tedbirler, asayişin bozulmasına neden oldu.sıkı
  • Toplantıda oldukça soğuk bir tavırla karşılanmamız bizi şaşırttı.sıcak
  • Yazarın son kitabında son derece ağır bir üslup kullanması okuru yoruyor.yalın

Cevap

'gevşek' sözcüğü 'sıkı' ile, 'soğuk' sözcüğü 'sıcak' ile, 'ağır' sözcüğü ise 'yalın' ile eşleşir; 'sığ' sözcüğünün karşıt�� olan 'derin' ve 'ağır'ın temel anlamdaki karşıtı olan 'hafif' sözcükleri açıkta kalır.
Cümlelerde geçen sözcükler bağlamsal olarak incelendiğinde; 'gevşek tedbirler' ifadesindeki 'gevşek' sözcüğünün zıttı 'sıkı'; 'soğuk tavır' ifadesindeki 'soğuk' sözcüğünün zıttı 'sıcak'; 'ağır üslup' ifadesindeki 'ağır' sözcüğünün zıttı ise 'yalın' olur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen hedef sözcüklerin bağlamsal anlamlarının belirlenmesi
'gevşek' yetersiz/disiplinsiz, 'soğuk' ilgisiz/mesafeli, 'ağır' süslü/anlaşılması zor, 'sığ' ise derinliği olmayan anlamında kullanılmıştır.
Sözcüklerin zıt anlamlılarını bulmak için öncelikle cümle içindeki anlamlarını doğru saptamak gerekir.
2
Sözcüklerin bağlamsal anlamlarına uygun zıt anlamlılarının belirlenmesi ve eşleştirilmesi
'gevşek tedbir' ifadesinin karşıtı 'sıkı tedbir' (sağda mevcuttur), 'soğuk tavır' ifadesinin karşıtı 'sıcak tavır' (sağda mevcuttur), 'ağır üslup' ifadesinin karşıtı ise 'yalın üslup' (sağda mevcuttur) olur.
Her sözcüğün karşıt anlamı, kullanıldığı cümlenin bağlamına uygun olmalıdır.
3
Açıkta kalan ve çeldirici olan sözcüklerin tespiti
'sığ' (yüzeysel) sözcüğünün zıt anlamlısı olan 'derin' sözcüğü sağ sütunda yer almadığı için bu sözcük eşleşmez. Sağ sütundaki 'hafif' sözcüğü ise 'ağır' sözcüğünün temel/gerçek anlamdaki zıttı olsa da bu cümledeki mecaz anlamıyla eşleşemeyeceğinden çeldirici olarak açıkta kalır.
Sözcüklerin temel anlamdaki zıtları, mecaz anlamda kullanıldıklarında zıtlık ilişkisi kuramaz.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin karşıt (zıt) anlamlılığının cümle içindeki bağlama göre belirlenmesi
Bu soruyu puanla