Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNeden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilmesindeki temel amaç belirtilmiştir?

  1. Genç araştırmacı, tezinde kullanacağı verilerin güvenilirliğini denetlemek üzere bölgedeki farklı meteoroloji istasyonlarından gelen raporları karşılaştırdı.Cevap
  2. B
    Kutup ışıklarının gökyüzünde oluşturduğu görsel şöleni zamanında fotoğraflayamadı��ı için kutup bölgesindeki araştırma süresini iki hafta daha uzattı.
  3. C
    Gökbilimciler tarafından gözlemlenen kuyruklu yıldızın Dünya'ya en yakın konumdan geçmek üzere olması, rasathanelerdeki bilimsel hareketliliği son derece artırdı.
  4. D
    Antik kentteki kazı çalışmalarında toprak altından çıkarılan seramiklerin üzerindeki motifler, dönemin sosyo-kültürel yapısını yansıttığından tarihçilerce büyük bir özenle inceleniyor.
  5. E
    Bölgede aniden başlayan yoğun ya��ışların heyelan riskini tetiklemesinden dolayı dağcılık kulübü üyeleri zirve tırmanışını ileri bir tarihe erteledi.

Cevap

Genç araştırmacı, tezinde kullanacağı verilerin güvenilirliğini denetlemek üzere bölgedeki farklı meteoroloji istasyonlarından gelen raporları karşılaştırdı.
Genç araştırmacı ile başlayan cümlede yer alan 'denetlemek üzere' ifadesi, 'denetlemek amacıyla' anlamı taşımaktadır. Araştırmacının raporları karşılaştırma eylemi, geleceğe yönelik henüz gerçekleşmemiş bir hedefi (verilerin güvenilirliğini denetleme amacı) gerçekleştirmek için yapılmıştır. Dolayısıyla bu cümle amaç-sonuç ilişkisine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin temel eylemlerini (yüklemlerini) ve bu eylemlere bağlanan yan yargıları tespit etmek.
Seçeneklerdeki temel eylemler (karşılaşt��rdı, uzattı, artırdı, inceleniyor, erteledi) belirlendi.
Anlam ilişkisinin (neden-sonuç veya amaç-sonuç) hangi eylem üzerinden kurulduğunu netleştirmek gerekir.
2
Eylemlerin gerçekleşme gerekçelerini sorgulamak amacıyla yüklemlere 'hangi amaçla' ve 'hangi gerekçeyle (neden)' sorularını yöneltmek.
Doğru seçenekteki eyleme 'hangi amaçla' sorusunun, diğer seçeneklerdeki eylemlere ise 'hangi gerekçeyle' sorusunun yanıt verdiği görüldü.
Neden-sonuç cümlelerinde gerekçe gerçekleşmiş bir olguya dayanırken, amaç-sonuç cümlelerinde henüz gerçekleşmemiş, ulaşılmak istenen bir hedef söz konusudur.
3
Doğru seçenekte yer alan '-mak üzere' edat yapısının yerine '-mak amacıyla' ifadesini koyarak anlamı test etmek.
'denetlemek üzere' ifadesinin 'denetlemek amacıyla' anlamına geldiği ve eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yönelik olduğu teyit edildi.
Türkçede '-mak üzere' edatı hem amaç-sonuç hem de zaman/koşul ilişkisi kurabildiğinden, işlevinin netleştirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Neden-sonuç cümlelerinde yargının gerekçesi gerçekleşmiş bir nedene dayanırken, amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş olan bir hedefe (amaca) yöneliktir.
Bu soruyu puanla

Konular

Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler

Bu konudan daha fazla soru