Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEdatlar (İlgeçler)

Edatlar (ilgeçler), tek başlarına anlamları olmayan, cümle içinde diğer sözcüklerle öbekleşerek farklı anlam ilgileri kuran sözcüklerdir. Türkçede "için" ve "üzere" edatları kuruldukları öbeklerle cümlelere sıklıkla "neden-sonuç" ya da "amaç-sonuç" ilişkisi kazandırır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat öbeği, cümleye diğerlerinden farklı bir anlam ilgisi katmıştır?

  1. Yoğun kar yağışı yüzünden yollar kapandığı için tören alanına zamanında ulaşamadık.Cevap
  2. B
    Yazar, yeni romanının taslağını yayınevine teslim etmek üzere dün akşam yola çıktı.
  3. C
    Genç araştırmacı, arşivdeki eski belgeleri incelemek için kütüphanede saatlerce çalıştı.
  4. D
    Gelecek nesillere daha temiz bir dünya bırakmak üzere çevre projelerini desteklemeliyiz.
  5. E
    Özgün fikirlerini daha geniş kitlelere duyurmak için sosyal medyayı aktif kullanıyor.

Cevap

Yoğun kar yağışı yüzünden yollar kapandığı için tören alanına zamanında ulaşamadık.
Doğru seçenek olan yolların kapalı olmasından ötürü tören alanına ulaşılamadığını belirten cümlede, edat öbeği cümleye neden-sonuç anlam ilgisi katmıştır. Buradaki eylem (ulaşamamak) gerçekleşmiş ve bu durumun gerekçesi (yolların kapanması) ortaya konmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki edat öbeklerini tespit etmek
Cümlelerde "için" ve "üzere" edatları kullanılarak edat öbekleri oluşturulmuştur: "kapandığı için", "teslim etmek üzere", "incelemek için", "bırakmak üzere", "duyurmak için".
Soruda edat öbeklerinin cümleye kattığı anlam ilgilerinin karşılaştırılması istenmektedir.
2
Edat öbeklerinin kurduğu anlam ilgilerini incelemek
Yazarın yola çıkma amacı roman teslim etmektir (amaç-sonuç). Araştırmacının çalışmasındaki amaç belgeleri incelemektir (amaç-sonuç). Projeleri desteklemekteki amaç temiz bir dünya bırakmaktır (amaç-sonuç). Sosyal medyayı kullanmaktaki amaç fikirleri duyurmaktır (amaç-sonuç). Ancak tören alanına ulaşamama durumu yolların kapalı olmasının bir sonucudur, yani bir neden-sonuç ilişkisidir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylemin hangi hedefe yönelik yapıldığı belirtilirken, neden-sonuç cümlelerinde eylemin gerçekleşme gerekçesi belirtilir.
3
Farklı olan anlam ilgisine sahip cümleyi belirlemek
Diğer seçeneklerde amaç-sonuç anlam ilgisi kurulurken, yolların kapandığı için ulaşılamadığını belirten cümlede neden-sonuç (gerekçe) anlam ilgisi kurulmuştur.
Sorunun doğru yanıtına ulaşmak için farklı olan anlam ilgisini seçmek gerekir.

Anahtar Kavram

Edatların Cümleye Kattığı Anlam İlgileri (Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç Ayrımı)
Bu soruyu puanla

Konular

Edatlar (İlgeçler)

Bu konudan daha fazla soru