Soru

Zorluk: KolayEş Sesli (Sesteş) Sözcükler

Cümle içinde kullanılan bir kelimenin, yazılış ve telaffuz bakımından özdeş olmasına rağmen hiçbir anlam bağı taşımayan başka bir kelime eşinin bulunması sesteşlik (eş seslilik) olarak adlandırılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün sesteşi vardır?

  1. A
    Duvarları kaplayan bu eski boya, nemden dolayı dökülmeye başlamıştı.
  2. B
    Toplantıda alınan kararların hepsi tamamen boş vaatlerden ibaretti.
  3. Ağacın üzerindeki kalın dal, rüzgarın şiddetiyle hafifçe eğildi.Cevap
  4. D
    İki arkadaş arasındaki sarsılmaz güven, ortaklığın temelini oluşturuyordu.
  5. E
    Tavandan süzülen her damla, yerdeki kovayı yavaşça dolduruyordu.

Cevap

Ağacın üzerindeki kalın dal, rüzgarın şiddetiyle hafifçe eğildi. (dal sözcüğü sesteştir)
Neden doğru cevap 'dal' içeren seçenektir: Ağacın dalı anlamındaki 'dal' ismi ile suya girmek anlamındaki 'dal-' fiili arasında hiçbir anlam ilişkisi yoktur. Yazılışları aynı, anlamları tamamen farklı olduğu için bu sözcük sesteştir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili olan sözcükleri tek tek inceleyin ve sesteş (eş sesli) olup olmadıklarını belirleyin.
Sözcüklerin hem isim hem de fiil hallerini ve aralarındaki anlam ilişkisini tespit edin.
Eş sesli sözcükler arasında hiçbir anlam bağı bulunmaması gerekir.
2
Ortak (kökteş) kökleri eleyin.
'Boya' (boyamak), 'güven' (güvenmek) ve 'damla' (damlamak) kelimeleri arasında anlam ilişkisi olduğu için ortak köktür, elenir.
Ortak kökler sesteş kabul edilmez.
3
Mecaz anlamdaki sözcükleri eleyin.
'Boş vaatler' ifadesindeki 'boş' kelimesi mecaz anlamdadır, sesteşlik oluşturmaz.
Sesteşliğin oluşabilmesi için her iki kelimenin de gerçek anlamıyla var olması gerekir.
4
Gerçek sesteş sözcüğü bulun.
'Dal' (ağaç dalı) kelimesinin sesteşi 'dal-' (suya dalmak) fiilidir. Aralarında hiçbir anlam ilişkisi yoktur.
Yazılışları aynı, anlamları tamamen farklı olan 'dal' kelimesi sesteştir.

Anahtar Kavram

Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler
Bu soruyu puanla