Soru

Zorluk: ZorEş Sesli (Sesteş) Sözcükler

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, bu sözcüklerin sesteşlik (eş seslilik) veya ortak köklülük özelliklerine göre sağdaki tanımlarla eşleştiriniz.

  • Bu mevsimde dağ eteklerindeki kır çiçekleri etrafa huzur veren bir koku yayıyordu.İsim kökü olup sesteşi fiil kökü olan ve aralarında anlam bağı bulunmayan sözcük
  • Çocuğun elindeki balondan sızan yaş boya ellerini kirletmişti.İsim kökü olup sesteşi de isim kökü olan ve aralarında anlam bağı bulunmayan sözcük
  • Bahçedeki ağacın kuru dalları rüzgarın etkisiyle yere düştü.Fiil kökü olup sesteşi isim kökü olan ve aralarında anlam bağı bulunmayan sözcük
  • Çatıdaki sızıntıyı önlemek amacıyla kalın bir tabaka halinde sıva hazırladı.Hem isim hem fiil biçimi bulunup aralar��nda anlam ilişkisi olduğu için sesteş sayılmayan (ortak köklü) sözcük

Cevap

Sol sütundaki k��r (isim-fiil sesteşi), yaş (isim-isim sesteşi), düştü (fiil-isim sesteşi) ve sıva (ortak kök) sözcükleri sağ sütundaki uygun dil bilgisi özellikleri ve tanımlarla doğru şekilde eşleştirilmiştir.
Eşleştirme, sözcüklerin kök türleri ve sesteşlik durumlarına göre yapılmıştır. Kır sözcüğü isim kökü olup sesteşi fiildir; yaş sözcüğü isim kökü olup sesteşi isimdir; düş- fiil kökü olup sesteşi isimdir; sıva ise sıvamak eylemiyle anlam ilişkisi kurduğu için ortak köktür.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki ilk cümlede geçen 'kır' sözcüğünün kök türü ve sesteşi belirlenir.
'Kır' sözcüğü isimdir (kırlık alan). Sesteşi ise 'kırmak' fiilidir. Aralarında anlam ilişkisi yoktur. Bu durum 'İsim kökü olup sesteşi fiil kökü olan' tanımına uyar.
Sözcüğün kendi türü ile sesteşinin türü arasındaki ilişkiyi tespit etmek için.
2
İkinci cümledeki 'yaş' sözcüğü incelenir.
'Yaş' sözcüğü 'ıslak' anlamında isimdir. Sesteşi olan 'yaş' (ömür) da isimdir. Aralarında anlam bağı yoktur. Bu durum 'İsim kökü olup sesteşi de isim kökü olan' tanımına uyar.
İsim-isim sesteşliğini ayırt etmek için.
3
Üçüncü cümledeki 'düştü' sözcüğünün kökü incelenir.
Sözcüğün kökü 'düş-' (düşmek) fiilidir. Sesteşi olan 'düş' (rüya) ise isimdir. Bu durum 'Fiil kökü olup sesteşi isim kökü olan' tanımına uyar.
Fiil kökenli sesteş sözcüklerin özelliklerini belirlemek için.
4
Dördüncü cümledeki 'sıva' sözcüğü ortak kök yönüyle değerlendirilir.
'Sıva' (isim) ile 'sıvamak' (fiil) arasında anlam ilişkisi vardır. Bu nedenle bu sözcük sesteş değil, ortak (kökteş) köktür. Bu durum son tanıma uyar.
Ortak kök ile sesteş kök arasındaki farkı ortaya koymak için.

Anahtar Kavram

Eş sesli (sesteş) sözcükler ile ortak (kökteş) köklü sözcüklerin dil bilgisel farkları ve kök türleri bakımından sınıflandırılması.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla