Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDoğrudan ve Dolaylı Anlatımlı Cümleler

(I) Tanpınar, edebiyat üzerine yazdığı denemelerde, geçmişle bağını koparan bir yazarın geleceğe seslenemeyeceğini belirtir. (II) Sanatçının bu görüşü, geleneksel değerlerin modern formlarla harmanlanması gerektiği düşüncesine dayanmaktadır. (III) Ancak günümüzün bazı genç romancıları, "Bizim geçmişin gölgesine de��il, bugünün ışığına ihtiyacımız var," diyerek bu yaklaşıma karşı çıkmaktadır. (IV) Bu durum, edebiyatta kuşaklar arası bir anlayış farkının ve estetik çatışmanın yaşandığını açıkça göstermektedir. (V) Sonuçta her kuşak, kendi gerçeğini ve kendi dilini oluşturarak edebiyat tarihindeki yerini almaya çalışacaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde sırasıyla dolaylı ve doğrudan anlatıma yer verilmiştir?

  1. A
    I ve II
  2. B
    II ve III
  3. I ve IIICevap
  4. D
    III ve IV
  5. E
    IV ve V

Cevap

I ve III
Doğru seçenekte yer alan birinci cümlede Tanpınar'ın görüşü, kendi sözcüklerimizle değiştirilerek ve '-eceğini belirtir' yapısı kullanılarak dolaylı olarak aktarılmıştır. Üçüncü cümlede ise genç romancıların sözü, hiçbir değişiklik yapılmadan, tırnak içinde ve 'diyerek' sözcüğü eşliğinde doğrudan aktarılmıştır. Bu durum sırasıyla dolaylı ve doğrudan anlatım kuralına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümleleri tek tek inceleyerek bir başkasına ait söz ya da düşünce aktarıp aktarmadıklarını belirlemek.
I. cümlede Tanpınar'ın bir görüşünün aktarıldığı, III. cümlede ise genç romancıların bir sözünün paylaşıldığı saptanır. Diğer cümlelerde ise bir söz aktarımı yoktur.
Doğrudan veya dolaylı anlatımın varlığı için öncelikle cümlede bir aktarılan ileti bulunmalıdır.
2
Aktarılan sözlerin biçimsel özelliklerini inceleyerek anlatım türünü saptamak.
I. cümlede Tanpınar'ın sözünün '-eceğini belirtir' yapısıyla yani dolaylı anlatımla aktarıldığı görülür. III. cümlede ise genç romancıların sözünün hiç değiştirilmeden tırnak içinde ve 'diyerek' ifadesiyle yani doğrudan anlatımla aktarıldığı belirlenir.
Sözün aktarılma biçimi (olduğu gibi veya biçimi değiştirilerek) anlatımın doğrudan mı dolaylı mı olduğunu belirler.
3
Soru kökündeki 'sırasıyla' ifadesine dikkat ederek doğru seçeneği belirlemek.
I. cümlede dolaylı anlatım, III. cümlede doğrudan anlatım yapıldığı için 'I ve III' ifadesi doğru cevaptır.
Soru bizden önce dolaylı, ardından doğrudan anlatım içeren cümleleri sırasıyla bulmamızı istemektedir.

Anahtar Kavram

Doğrudan ve Dolaylı Anlatım
Bu soruyu puanla

Konular

Doğrudan ve Dolaylı Anlatımlı Cümleler

Bu konudan daha fazla soru