(I) Klasik Türk edebiyatı metinlerinin doğru anlaşılması adına hazırlanan şerh çalışmaları, geçmiş ile gelecek arasında köprü kurmaktadır. (II) Dönemin zihniyet dünyasını bütünüyle kavramak amacıyla kaleme alınan bu eserlerin dili oldukça ağırdır. (III) Söz dağarcığının zengin ve soyut ögelerden oluşması sebebiyle günümüz okuru bu metinleri anlamakta zorlanmaktadır. (IV) Edebiyat araştırmacıları, kelimelerin satır aralarında gizlenen yan anlamlarını gün yüzüne çıkarmak üzere yeni yöntemler geliştirmektedir. (V) Şairlerin estetik mükemmelliğe ulaşma kaygısını derinden paylaştıkları için çalışmalarını büyük bir titizlikle yürütürler.
Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- AI. cümlede, bir eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir.
- BII. cümlede, yargılardan biri diğerinin amacı durumundadır.
- CIII. cümlede, ortaya çıkan durumun gerekçesi açıklanmıştır.
- DIV. cümlede, eylemin bir hedef doğrultusunda yapıldığı sezdirilmiştir.
- V. cümlede, araştırmacıların titizlikle çalışmasının amacı ortaya konmuştur.Cevap
Cevap
Beşinci cümleyle ilgili araştırmacıların titizlikle çalışmasının amacının ortaya konduğunu savunan seçenek söylenemez. Çünkü bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi değil, gerekçe bildiren bir neden-sonuç ilişkisi bulunmaktadır.
Doğru yanıt, beşinci cümleyle ilgili seçenektir. Bu cümlede kullanılan 'paylaştıkları için' ifadesi araştırmacıların çalışmalarını titizlikle yürütme gerekçesini (nedenini) açıklamaktadır. Cümlede araştırmacıların titizlikle çalışmasının hangi amaca yönelik olduğu belirtilmemiş, bu davranışın arkasındaki neden ortaya konmuştur. Dolayısıyla bu cümleyle ilgili yapılan tespit yanlıştır ve söylenemez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Cümlede Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkileri