Hücre

Seçici geçirgen bir diyaliz zarı kullanılarak hazırlanan deney düzeneğinde; diyaliz torbasının içine $\%8$ glikoz ve $\%12$ sükroz içeren bir çözelti, diyaliz torbasının bırakıldığı beherglasa ise $\%4$ glikoz ve $\%6$ sükroz içeren bir çözelti konuluyor. Sıvı seviyeleri başlangıçta eşit olan bu düzenek, yeterli bir süre bekletiliyor (Diyaliz zarı su ve glikoza geçirgen olup, sükroza geçirgen değildir).

Buna göre, deneyin başlangıcından itibaren sistem dengeye ulaşıncaya kadar geçen süreçte gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ökaryotik hücrelerde ��ekirdeğin yapısını oluşturan kısımlardan biri olan çekirdek zarı ile bazı canlılarda gözlenen hücre çeperinin (duvarının) yapısal ve işlevsel özellikleri hakkında aşağıdaki ifadeler verilmiştir:

I. Çekirdek zarı, çekirdek sıvısını sitoplazmadan ayıran ve üzerindeki büyük porlar sayesinde RNA gibi makromoleküllerin kontrollü geçişine izin veren çift zarlı bir yapıdır.
II. Hücre çeperi, hücre zarının dış kısmında bulunan, cansız ve üzerinde yer alan geçitler nedeniyle tam geçirgen özellikte olan koruyucu bir tabakadır.
III. Prokaryotik hücrelerde çekirdek zarı bulunmazken; ökaryotik organizmaların tamamında hem çekirdek zarı hem de selüloz yapılı hücre çeperi bulunur.

Buna göre, bu ifadelerden hangileri doğrudur?

Ökaryotik bir hücrede çekirdek zarı üzerindeki porlar (gözenekler), çekirdek içi ile sitoplazma arasındaki madde geçişini düzenler. Bu porlardan geçebilen aşağıdaki molekül ve yapıları, moleküler büyüklüklerine göre en küçükten en büyüğe doğru sıralayınız.

Ökaryotik bir hücrede çekirdeğin yapısını oluşturan çekirdek zarı ile bitki ve mantar gibi canlılarda gözlenen hücre çeperinin geçirgenlik özellikleri karşılaştırıldığında;

I. Çekirdek zarı çift katlı olup seçici geçirgen özellik gösterirken; hücre çeperi cansızdır ve tam geçirgendir.
II. Çekirdek zarında bulunan porlar, hücre zarındaki porlardan daha geniş olup RNA ve protein gibi makromoleküllerin çekirdek içine veya dışına geçişine izin verir.
III. Hücre çeperinde bulunan geçitler, komşu hücreler arasında madde iletimini kolaylaştırırken, seçici geçirgenlik özelliği sayesinde sadece inorganik maddelerin geçişine izin verir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir amibin, bulunduğu ortamdan aktif taşıma ile mineral alması sürecinde gerçekleşen bazı olaylar aşağıda verilmiştir. Buna göre, bu olayların gerçekleşme sırasını ilk olaydan son olaya doğru sıralayınız.

Hücresel yapılarına göre canlılar prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki grupta incelenir. Bakteriler alemine ait bir canlı ile tek hücreli yeşil bir alg hücresi karşılaştırıldığında, birçok hücresel yapının ve yaşamsal faaliyetin gerçekleştiği bölümlerin farklılık gösterdiği tespit edilir. Buna göre, bu iki farklı hücrede gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisinin meydana geldiği hücresel kısım her iki canlıda da aynıdır?

Aşağıda verilen hücresel özellikler ile bu özelliklerin ait olduğu canlı grupları ve hücresel yapılar arasındaki eşleştirmeleri doğru olacak şekilde tamamlayınız.

Bir bitki hücresinin sitoplazmasındaki potasyum ($K^+$) iyonu derişimi, bulunduğu dış ortama göre daha yüksektir. Bu hücrenin dış ortamdan potasyum almaya devam edebilmesi sürecinde gerçekleşen olaylarla ilgili,

I. Taşıma sırasında hücre zarındaki taşıyıcı proteinler görev alır ve ATP harcanır.
II. Hücrenin oksijensiz solunum yapması durumunda aktif taşıma tamamen durur çünkü aktif taşıma için gerekli ATP yalnızca oksijenli solunumla üretilebilir.
III. Mitokondri organeli işlevsiz hale getirilirse, sitoplazmada aktif taşıma için kloroplastta üretilen ATP molekülleri doğrudan kullanılabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir araştırmacı, yeni keşfedilen tek hücreli bir organizmanın prokaryot mu yoksa ökaryot mu olduğunu tespit etmek amacıyla bazı incelemeler yapmaktadır.

Buna göre araştırmacı, bu hücrede gözlemlediği aşağıdaki özelliklerden hangisini hücre tipinin (prokaryot veya ökaryot) belirlenmesinde tek başına bir kanıt olarak kullanamaz?

Hücre zarının yapısını açıklayan akıcı mozaik zar modeline göre, zarın yapısında lipit, protein ve karbonhidrat molekülleri bulunur. Bu moleküllerin zardaki oranları, dizilişleri ve işlevleri hücreden hücreye değişiklik gösterir. Buna göre, hücre zarının yapısı, bileşenleri ve bu bileşenlerin işlevleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bilim insanları, bir hücreden izole ettikleri hücre zarının lipit çift tabakasındaki moleküler hareketliliği ve zarın dışa bakan yüzeyi ile sitoplazmaya bakan yüzeyi arasındaki molekül dağılım farklılıklarını incelemişlerdir. Bu inceleme sonucunda elde edilen verilere dayanarak hücre zarı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kış aylarında çevre sıcaklığının belirgin şekilde düştüğü ortamlarda yaşayan canlıların hücre zarlarında, zarın aşırı katılaşmasını önlemek ve madde geçişlerinin devamlılığını sağlamak adına bazı homeostatik düzenlemeler gerçekleşir. Hücre zarının yapısını ve özelliklerini oluşturan moleküller düşünüldüğünde, bu adaptasyon süreci ve zarın genel işleyişiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücre zarının yapısını açıklayan akıcı mozaik zar modeline göre, zar dinamik bir yapıya sahiptir ve üzerinde farklı işlevleri gerçekleştiren moleküller bulundurur.

Hücre zarının yapısı ve bu yapıyı oluşturan moleküllerin özellikleri ile ilgili,

I. Glikoprotein ve glikolipitler zarın sadece dış yüzeyinde yer alarak hücrelerin birbirini tanımasını sağlar ve hücreye özgüllük kazandırır.
II. Hücre çeperine sahip olan bitki ve mantar hücrelerinde, çeperin sert yapısı nedeniyle hücre zarından dışarıya büyük moleküllerin salgılanması (ekzositoz) gerçekleştirilemez.
III. Çift katlı fosfolipit tabakasının iç kısmında yer alan hidrofobik (su sevmeyen) kuyruklar, polar (kutuplu) moleküllerin zardan doğrudan (basit difüzyonla) geçişini sınırlandırır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Sitoplazmasındaki çözünmüş sükroz yoğunluğu $\%4$ olan üç özdeş bitki hücresi, yoğunlukları aşağıda verilen sükroz çözeltilerine ayrı ayrı bırakılarak denge durumuna ulaşana kadar bekletiliyor:

* Hücre 1: $\%1$'lik sükroz çözeltisi içeren ortam
* Hücre 2: $\%4$'lük sükroz çözeltisi içeren ortam
* Hücre 3: $\%10$'luk sükroz çözeltisi içeren ortam

Buna göre, dengeye ulaşmış hücrelerin son turgor basınçlarının en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralanışını belirleyiniz.

U şeklinde bir borunun yarı geçirgen bir zarla ayrılmış A ve B kollarına başlangıçta eşit hacimde aşağıdaki çözeltiler konulmuştur:

* A kolu: $\%5$ glikoz ve $\%5$ nişasta çözeltisi
* B kolu: $\%10$ glikoz çözeltisi

(Yarı geçirgen zar glikoza ve suya geçirgen olup nişastaya geçirgen değildir.)

Buna göre, bu deney düzeneğinde gerçekleşen olaylar ve zamanla oluşacak değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Aşağıda verilen pasif taşıma yöntemlerini, bu yöntemlerin gerçekleşme şeklini ve özelliklerini açıklayan ifadelerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda hücre zarından madde geçişlerine ait bazı taşıma senaryoları ve bu senaryoları gerçekleştiren taşıma mekanizmaları verilmiştir. Buna göre, solda verilen taşıma senaryolarını sağda verilen uygun taşıma mekanizmaları ile eşleştiriniz.