Examkin

Noktalama İşaretleri

121 soru

Tüm türler121Çoktan seçmeli86Eşleştirme6Boşluk doldurma29
Soru 41Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak işareti, yay ayraç veya köşeli ayracın kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tevfik Fikret (Servetifünun Dönemi'nin (1896-1901) en önemli temsilcisi) şiirlerinde aruz ölçüsünü başarıyla uygulamıştır.

Cevap

Tevfik Fikret ile başlayan cümlede iç içe iki açıklama yer almaktadır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda dışta köşeli ayraç [ ], içte ise yay ayraç ( ) kullanılmalıdır. Bu c��mlede dıştaki ayraç da yay ayraç olarak kullanıldığı için noktalama yanlışı yapılmıştır.
Tevfik Fikret ile başlayan cümlede, sanatçının edebi dönemi ve bu dönemin yılları iç içe iki ayraçla verilmiştir. TDK kurallarına göre, ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır. Bu cümlede dıştaki ayracın köşeli ayraç [ ] olması gerekirken yay ayraç ( ) yapılması noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ayraç ve tırnak işaretlerinin kullanım amaçlarını belirlemek.
Tevfik Fikret ile başlayan cümlede bir açıklamanın içine tarihsel bir ek bilgi (1896-1901) yerleştirilerek iç içe ayraç ihtiyacı doğduğu görülür.
İç içe ayraç kullanımının kuralını test etmek.
2
İç içe ayraç kullanımına ilişkin TDK kuralını uygulamak.
Kural gereği dıştaki ayraç köşeli ayraç [ ] olmalıdır: Tevfik Fikret [Servetifünun Dönemi'nin (1896-1901) en önemli temsilcisi].
Hatalı kullanımı tespit edip düzeltmek.

Anahtar Kavram

Ayraç içinde ayraç kullanılması durumunda dıştaki ayracın köşeli ayraç, içteki ayracın ise yay ayraç olması kuralı.
Soru 42Soru →

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri, parantez içinde verilen sözcüklere belirtilen ekleri getirerek kesme işaretinin kullanımı ve yazım kurallarına uygun şekilde doldurunuz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Son yapılan düzenlemelerle birlikte (Kültür ve Turizm Bakanlığı - ilgi eki almış biçimi) bütçesi artırılmış; tarihi yapıların restorasyon süreci hızlandırılmıştır. Bu kapsamda yayımlanan (Yönetmelik - ilgi eki almış biçimi) ilgili maddelerine göre, sit alanlarında yapılacak her türlü kazı faaliyeti sıkı denetime tabi tutulacaktır. Bu kararlar, ülkemizdeki tarihi ve kültürel mirasın korunarak gelecek nesillere aktarılmasında ve (Avrupalılaşma - ilgi eki almış biçimi) getirdiği evrensel koruma standartlarının yakalanmasında büyük önem taşımaktadır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Boşluklar sırasıyla "Kültür ve Turizm Bakanlığının", "Yönetmelik'in" ve "Avrupalılaşmanın" şeklinde doldurulmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım ve noktalama kurallarına göre: 1. Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz; bu nedenle 'Kültür ve Turizm Bakanlığının' yazımı doğrudur. 2. Belli bir kanun, tüzük veya yönetmelik kastedildiğinde büyük yazılan bu sözcüklere gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır; bu nedenle 'Yönetmelik'in' yazımı doğrudur. 3. Özel adlara gelen yapım eklerinden sonra eklenen çekim ekleri kesmeyle ayrılmaz; bu nedenle 'Avrupalılaşmanın' yazımı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun analiz edilmesi
Kültür ve Turizm Bakanlığının
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Kültür ve Turizm Bakanlığı bir kurum/kuruluş adı olduğu için gelen ilgi eki (-nın) ayrılmadan ve ünsüz yumuşaması kuralına uyularak 'Kültür ve Turizm Bakanlığının' şeklinde yazılmalıdır.
2
İkinci boşluğun analiz edilmesi
Yönetmelik'in
Belli bir kanun, tüzük veya yönetmelik kastedildiğinde büyük harfle yazılan kanun, tüzük, yönetmelik sözleri ek aldığında kesme işaretiyle ayrılır. Bu kural gereği 'Yönetmelik' sözcüğü gelen ilgi ekini kesme işaretiyle ayırarak 'Yönetmelik'in' şeklinde yazılmalıdır.
3
Üçüncü boşluğun analiz edilmesi
Avrupalılaşmanın
Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz. 'Avrupa' özel adına getirilen '-lı', '-laş' ve '-ma' yapım eklerinden sonra gelen ilgi eki (-nın) kesme işareti kullanılmadan bitişik olarak 'Avrupalılaşmanın' şeklinde yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Kesme işaretinin kurum/kuruluş adlarında, kanun/tüzük/yönetmelik sözcüklerinde ve yapım eki almış özel adlarda kullanımı
Soru 43Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (′') kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekolojik dengesi bozulan Van Gölü'müzün korunması amacıyla hazırlanan eylem planı uygulamaya konuldu.

Cevap

Ekolojik dengesi bozulan Van Gölü'müzün korunması amacıyla hazırlanan eylem planı uygulamaya konuldu.
Van Gölü özel adına birinci çoğul şahıs iyelik eki getirildiğinde sözcük 'Van Gölümüz' halini alır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sonunda üçüncü teki şahıs iyelik eki olan özel ada bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz. Bu nedenle sözcüğün 'Van Gölümüzün' şeklinde kesme işareti kullanılmadan yazılması gerekir. Seçenekteki cümlede 'Van Gölü'müzün' şeklinde yazılarak kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki özel adlara ve kısaltmalara gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılma durumlarını inceleyin.
Tüm cümlelerde kesme işaretiyle ayrılan veya ayrılmayan ekler belirlendi.
Yazım ve noktalama kurallarına uygunluğu denetlemek.
2
Türkçenin, TBMM'nin, Batı'daki ve Yakup Kadri'nin (Karaosmanoğlu) ifadelerindeki kuralları kontrol edin.
Bu ifadelerin tamamının ilgili TDK kurallarına uygun olarak doğru yazıldığı tespit edildi.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru cevaba ulaşmak.
3
Van Gölü'müzün ifadesindeki ek yapısını ve kuralını değerlendirin.
Van Gölü adı üçüncü tekil şahıs iyelik ekiyle (-ü) kurulmuştur. Bu ekin yerine birinci çoğul şahıs iyelik eki (-müz) getirildiğinde kesme işareti kullanılmamalıdır. 'Van Gölü'müzün' yazımının yanlış olduğu, doğrusunun 'Van Gölümüzün' olması gerektiği belirlendi.
Hatalı kullanımı tespit edip doğru cevabı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Kesme işaretinin özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme eklerini ayırırken uyulması gereken kuralları ve istisnaları (özellikle iyelik eki değişimi).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 44Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayracın kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebiyat eleştirmeni, son makalesinde şunları dile getirir: "Yazarın bu romanında kullandığı dil (bazı dönem arkadaşları bunu 'aşırı süslü' (yapay) bulsa da) aslında onun üslup arayışının bir sonucudur."

Cevap

Edebiyat eleştirmeninin sözünün aktarıldığı cümlede, yay ayraç içinde başka bir yay ayraç kullanılmıştır. Türk Dil Kurumunun kurallarına göre ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda dıştaki ayracın köşeli ayraç olması gerekir.
Edebiyat eleştirmeninin sözünün aktarıldığı cümlede, yay ayraç içinde başka bir yay ayraç kullanılmıştır. Türk Dil Kurumunun kurallarına göre ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda dıştaki ayracın köşeli ayraç olması gerekir. Dolayısıyla cümlenin doğrusu '... dil [bazı dönem arkadaşları bunu 'aşırı süslü' (yapay) bulsa da] aslında ...' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ayraç ve tırnak işareti kullanımlarını tek tek incelemek.
Edebiyat eleştirmeninin sözünün aktarıldığı cümlede iç içe geçmiş iki ayraç kullanımı tespit edilmiştir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre ayraç hiyerarşisinin doğru kurulup kurulmadığını kontrol etmek gerekir.
2
İç içe geçen ayraçların türlerini kontrol etmek.
İç içe geçmiş her iki ayracın da yay ayraç şeklinde kullanıldığı görülmüştür.
TDK kurallarına göre ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılması zorunludur.
3
Hatalı kısmı tespit ederek cümlenin doğru halini belirlemek.
Cümlenin doğru biçimi '... dil [bazı dönem arkadaşları bunu 'aşırı süslü' (yapay) bulsa da] aslında ...' şeklinde olmalıdır.
Hatalı kullanımın tespit edilmesiyle doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ayraç içinde ayraç kullanılması durumunda dışta köşeli ayraç, içte yay ayraç kullanılması kuralı ve tırnak işaretinden sonra gelen eklere kesme işareti getirilmemesi kuralı.
Soru 45Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) noktalama kurallarına uygun kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni aldığı ev için salon takımı, mutfak masası ve şık perdeler seçti.

Cevap

Eş görevli kelime gruplarını ayırmak amacıyla 'Yeni aldığı ev için salon takımı, mutfak masası ve şık perdeler seçti.' cümlesinde kullanılan virgülün kullanımı doğrudur.
Eş görevli kelime gruplarını ayırmak amacıyla 'Yeni aldığı ev için salon takımı, mutfak masası ve şık perdeler seçti.' cümlesinde kullanılan virgül, Türkçe noktalama kurallarına tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgüllerin çevrelerindeki dil bilgisel ögeleri incelemek.
Cümlelerde şart eki, ikileme, zarf-fiil, tekrarlı bağlaç ve eş görevli kelimeler tespit edilmiştir.
Virgülün doğru ya da yanl��ş kullanıldığı durumları tespit edebilmek için cümlenin dil bilgisel yapısını anlamak gerekir.
2
Virgülün kullanılamayacağı özel durumları (zarf-fiil sonrası, şart eki sonrası, ikileme arası ve bağlaç çevreleri) seçeneklerde aramak.
Şart ekinden (-sen), ikilemeden (koşa, koşa), zarf-fiilden (çekilince) ve tekrarlı bağlaçtan (hem... hem...) sonra veya aralarında virgül kullanıldığı görülmüştür.
Bu kuralları ihlal eden cümleleri elemek için bu analiz yapılır.
3
Doğru seçenekteki virgülün işlevini kontrol etmek.
Eş görevli kelime gruplarının ('salon takımı' ve 'mutfak masası') arasında kullanılan virgülün doğru olduğu belirlenmiştir.
Noktalama kurallarına tamamen uygun olan doğru seçeneği onaylamak için bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Virgülün eş görevli sözcükleri ayırma işlevi ve virgülün kullanılamayacağı dil bilgisi durumları (zarf-fiil, şart eki, ikileme, tekrarlı bağlaçlar).
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 46Soru →

Tanzimat Dönemi yazarlarından Şemsettin Sami (I) Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (II) 1872 (III) (IV) adlı eserinde görücü usulü evliliğin zararlarını ele alır.

Bu cümlede numaralanmış yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: [ , ( , ) ]

Cevap

Köşeli ayraç ve yay ayraç hiyerarşisine uygun olarak doğru sıralama '[ , ( , ) ]' şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce, yani dışta köşeli ayraç kullanılır. Cümlede Şemsettin Sami'nin eseri olan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat ile eserin yayımlandığı yıl olan 1872 bilgisi iç içe verilmiştir. Bu durumda dışta köşeli ayraç, içte ise yay ayraç kullanılmalıdır. Dolayısıyla doğru sıralama '[ , ( , ) ]' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ek açıklamaları ve bunların birbiriyle ilişkisini analiz etmek.
Şemsettin Sami'nin eserinin adı ve bu eserin basım yılı ana cümleye eklenmiş iç içe iki açıklamadır.
Noktalama işaretlerinin hangi kurallara göre yerleştirileceğini belirlemek için açıklama hiyerarşisini kurmak gerekir.
2
Ayraç içinde ayraç kullanım kuralını uygulamak.
Dışarıdaki açıklama için köşeli ayraç, bu açıklamanın içindeki basım yılı gibi daha özel bir açıklama için yay ayraç kullanılır.
Türkçe imla kurallarına göre ayraç içinde ayraç gerektiğinde dışta köşeli ayraç, içte yay ayraç kullanılır.
3
İşaretleri sırasıyla boşluklara yerleştirmek.
I numaralı yere köşeli ayraç açma, II numaralı yere yay ayraç açma, III numaralı yere yay ayraç kapama ve IV numaralı yere köşeli ayraç kapama işaretleri gelir.
Hiyerarşik sıralamaya göre doğru düzenleme elde edilir.

Anahtar Kavram

Ayraç içinde ayraç kullanımında köşeli ayraç ve yay ayraç hiyerarşisi
Soru 47Soru →

Aşağıdaki metinde numaralandırılmış boşlukları uygun şekilde doldurunuz. Virgül gelmesi gereken yerler için ',' (virgül) sembolünü, herhangi bir noktalama işareti gelmemesi gereken yerler için 'boş' kelimesini yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Tarihçiler geçmişin tozlu sayfalarını aralarken belgelere sadık kalmalı olayları kendi döneminin şartlarına göre değerlendirmelidir. Çünkü bugünün değer yargılarıyla dünü yargılamaya kalkışmak bizi sadece tarihsel yanılgılara götürür. Geçmişi tarafsızca inceleyip yazan araştırmacılar; belgelerin izini sürerken belgeleri, günlükleri mektupları titizlikle inceler.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

1. boşluk: ',', 2. boşluk: ',', 3. boşluk: 'boş', 4. boşluk: ','
Metindeki 1. boşluk sıralı cümleleri ayırmak, 2. boşluk yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek, 4. boşluk ise eş görevli ögeleri sıralamak amacıyla virgül gerektirir. 3. boşluk ise tekil bir zarf-fiilin ardında yer aldığı için boş bırakılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun bağlı olduğu cümlelerin yapısını belirleme.
'sadık kalmalı' ve 'değerlendirmelidir' yüklemleriyle kurulan sıralı cümleler virgülle (,) ayrılmalıdır.
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül kullanılır.
2
İkinci boşluğun öge düzeyindeki görevini belirleme.
'yargılamaya kalkışmak' ifadesi özne grubunun son kelimesidir. Yüklemden uzak kalan özneyi belirtmek için özne grubundan sonra virgül (,) konur.
Yüklemden uzak düşmüş özneyi ayırmak için virgül kullanılır.
3
Üçüncü boşluktan önceki kelimenin türünü inceleme.
'inceleyip' sözcüğü zarf-fiildir. Metin içinde peş peşe sıralanmayan tekil zarf-fiillerden sonra virgül kullanılmaz.
Zarf-fiil ekinden sonra virgül gelmez kuralı gereği burası boş bırakılmalıdır.
4
Dördüncü boşluktaki ögelerin görevini inceleme.
'belgeleri', 'günlükleri' ve 'mektupları' sözcükleri eş görevlidir ve aralarına virgül (,) konmalıdır.
Eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Virgülün sıralı cümleleri, özneyi ve eş görevli sözcükleri ayırma işlevleri ile zarf-fiillerden sonra kullanılmama kuralı
Soru 48Soru →

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere, parantez içinde verilen özel isim ve ifadelere belirtilen ekleri getirerek kesme işaretinin kullanımı kurallarına uygun biçimde yazınız. Numaralanmış boşlukları nasıl doldurmalısınız?

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Cumhuriyetimizin ilanının 100. yılı olan (2023 - bulunma hâli eki) düzenlenen bilimsel kongrede, (Türk Tarih Kurumu - ilgi hâli eki) yürüttüğü arkeolojik kazıların raporları sunuldu. Kongreye (Avrupa Birliği - yönelme hâli eki) üye ülkelerden de temsilciler katıldı. Hazırlanan ortak projelerin (TÜBİTAK - yönelme hâli eki) sunulmasına karar verildi.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Metindeki boşluklar sırasıyla '2023'te', 'Türk Tarih Kurumunun', 'Avrupa Birliği'ne' ve 'TÜBİTAK'a' şeklinde doldurulmalıdır.
Metindeki boşluklar sırasıyla '2023'te', 'Türk Tarih Kurumunun', 'Avrupa Birliği'ne' ve 'TÜBİTAK'a' şeklinde doldurulmalıdır. Sayılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır ve ünsüz benzeşmesine uyar (2023'te). Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz (Türk Tarih Kurumunun). Ancak Avrupa Birliği bu kuralın istisnasıdır ve ek kesmeyle ayrılır (Avrupa Birliği'ne). Büyük harfli kısaltmalara gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılır (TÜBİTAK'a).

Adım Adım Çözüm

1
2023 sayısına getirilecek bulunma hâli ekini belirleme ve biçimlendirme.
2023'te
Sayılara gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması gerekir. Ayrıca, '2023' sayısı sert ünsüz olan 'ç' (üç) sesiyle bittiği için bulunma hâli eki ünsüz benzeşmesine uğrayarak '-te' şeklini almalıdır.
2
Türk Tarih Kurumu özel adına getirilecek ilgi hâli ekini belirleme.
Türk Tarih Kurumunun
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Avrupa Birliği özel adına getirilecek yönelme hâli ekini belirleme.
Avrupa Birliği'ne
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmaması kuralının resmi istisnası Avrupa Birliği'dir. Dolayısıyla bu ifadeye gelen ek kesme işaretiyle ayrılmalıdır.
4
TÜBİTAK kısaltmasına getirilecek yönelme hâli ekini belirleme.
TÜBİTAK'a
Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılır.

Anahtar Kavram

Özel adlara, kurumlara, kısaltmalara ve sayılara getirilen eklerde kesme işaretinin kullanım kuralları ile istisnaları
Soru 49Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) bulunması noktalama yönünden kusurludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebî metinlerin çözümlenmesi sürecinde yazarın biyografisinden yola çıkıp, eserin yazıldığı dönemin şartlarını göz ardı etmek bizi yanlış sonuçlara ulaştırabilir.

Cevap

Edebî metinlerin çözümlenmesi sürecinde yazarın biyografisinden yola çıkıp, eserin yazıldığı dönemin şartlarını göz ardı etmek bizi yanlış sonuçlara ulaştırabilir.
Kusurlu olan cümlede geçen 'yola çıkıp' ifadesindeki 'çıkıp' kelimesi zarf-fiildir. Türk Dil Kurumu yazım ve noktalama kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulmaz. Cümlede bu zarf-fiile eşlik eden art arda sıralanmış başka bir zarf-fiil de bulunmadığı için buradaki virgül kullanımı noktalama yönünden kusurludur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki tüm cümleleri okuyarak virgüllerin hangi kelime türlerinden veya söz öbeklerinden sonra geldiğini belirlemek.
Dört cümlede virgüllerin özneyi ayırma, ara sözleri belirtme, sıralı cümleleri ayırma veya art arda gelen zarf-fiilleri ayırma kurallarına göre kullanıldığı saptanır.
YKS Türkçe sorularında noktalama hatalarını saptamak için her bir virgülün Türk Dil Kurumu kuralları çerçevesindeki işlevi incelenmelidir.
2
Kusurlu kullanımı barındıran cümledeki zarf-fiil ekini ve çevresindeki noktalama işaretlerini analiz etmek.
'yola çıkıp, eserin...' kısmındaki 'çıkıp' sözcüğünün '-ip' zarf-fiil eki aldığı belirlenir.
Türk Dil Kurumu'nun en önemli noktalama kurallarından biri, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulmamasıdır.
3
Zarf-fiilin cümledeki diğer ögelerle olan ilişkisini ve art arda sıralanma durumunu kontrol etmek.
Cümlede 'çıkıp' dışında başka bir zarf-fiil bulunmadığı için eş görevli zarf-fiillerin sıralanması gibi bir durumun söz konusu olmadığı kesinleştirilir.
Zarf-fiilden sonra virgül ancak cümlede art arda gelen birden fazla zarf-fiil varsa ve bunlar eş görevli ögeler olarak sıralanıyorsa kullanılabilir. Tek zarf-fiil durumunda kullanımı kesin bir noktalama hatasıdır.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanılmadığı Yerler ve Zarf-Fiil Kuralı
Soru 50Soru →

Yeni aldığı evde birçok eksik vardı ( ) musluklar, kapı kolları, mutfak dolapları... Oysa o ( ) huzurlu, sessiz ve konforlu bir yaşam hayal etmişti.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (:) ve (;)

Cevap

(:) ve (;)
Doğru seçenekte belirtilen iki nokta (:) ve noktalı virgül (;) sırası parçadaki boşluklara tam olarak uymaktadır. İlk kısımda eksiklerin örneklendirilmesi yapıldığı için iki nokta; ikinci kısımda ise cümlenin öznesi olan 'o' zamirini, arkasından gelen virgüllü niteleme sıfatlarından ayırmak için noktalı virgül kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluktan sonraki ifadeyi incelemek
İlk boşluğun ardından 'musluklar, kapı kolları, mutfak dolapları...' şeklinde evdeki eksiklere dair örnekler sıralanmıştır. Türkçede kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta (:) konur.
Örneklendirme yapılacak yerlerde kullanılması gereken doğru noktalama işaretini belirlemek.
2
İkinci boşluktan sonraki ifadeyi incelemek
İkinci boşluktan sonra 'huzurlu, sessiz ve konforlu' şeklinde virgüllerle ayrılmış sıfatlar yer almaktadır. Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ya da ögeleri bulunan cümlelerde özneyi belirtmek için noktalı virgül (;) kullanılır.
Özneden sonra virgülle ayrılmış eş görevli sözcükler bulunduğunda özneyi vurgulamak için noktalı virgül kullanılması gerektiğini uygulamak.

Anahtar Kavram

Örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konurken; içinde virgül bulunan cümlelerde ögeler arasındaki karışıklığı önlemek ve özneyi belirgin kılmak amacıyla noktalı virgül kullanılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 51Soru →

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerlere gelmesi gereken noktalama işaretlerinin adlarını yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Türkçede satır sonuna sığmayan kelimeleri bölerken hecelerin sonuna konur. Karşılıklı konuşmalarda, konuşanın değiştiğini göstermek için satır başına yerleştirilir. Gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için ise kullanılır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Boşluklara sırasıyla 'kısa çizgi', 'uzun çizgi' ve 'eğik çizgi' adları gelmelidir.
Verilen cümledeki birinci boşluk, satır sonuna sığmayan sözcüklerin bölünmesini ifade ettiğinden buraya 'kısa çizgi' getirilmelidir. İkinci boşluk, konuşma metinlerinde satır başında konuşmaları göstermeyi ifade ettiğinden 'uzun çizgi' getirilmelidir. Üçüncü boşluk ise tarihlerin yazımında gün, ay, yıl ayrımını ifade ettiğinden 'eğik çizgi' getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluktaki 'satır sonuna sığmayan kelimeleri bölme' işlevi incelenir.
Bu işlev için kullanılan noktalama işareti kısa çizgidir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre satır sonuna sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna kısa çizgi konur.
2
İkinci boşluktaki 'karşılıklı konuşmalarda konuşanın değiştiğini gösterme' işlevi incelenir.
Bu işlev için kullanılan noktalama işareti uzun çizgidir.
Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için uzun çizgi (konuşma çizgisi) kullanılır.
3
Üçüncü boşluktaki 'gün, ay ve yılı gösteren sayıları ayırma' işlevi incelenir.
Bu işlev için kullanılan noktalama işareti eğik çizgidir.
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için eğik çizgi kullanılır.

Anahtar Kavram

Kısa çizgi, uzun çizgi ve eğik çizginin Türkçedeki temel işlevleri
Soru 52Soru →

Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül (,) konmaz; ancak metinde art arda sıralanmış zarf-fiil eki almış kelimeler varsa aralarına virgül konur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmadığı için bir noktalama hatası yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphanenin sessiz ve loş koridorlarında saatlerce dolaşıp, aradığı eski elyazması kitabı nihayet bulmuştu.

Cevap

Kütüphanenin sessiz ve loş koridorlarında saatlerce dolaşıp, aradığı eski elyazması kitabı nihayet bulmuştu.
Türkçede zarf-fiil eki almış sözcüklerden sonra virgül kullanılmaz. Ancak cümlede art arda gelen zarf-fiiller varsa bu kelimeleri ayırmak için aralarına virgül konur. 'Kütüphanenin sessiz ve loş koridorlarında saatlerce dolaşıp, aradığı eski elyazması kitabı nihayet bulmuştu.' cümlesinde 'dolaşıp' kelimesinden başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır. Bu nedenle 'dolaşıp' kelimesinden sonra virgül konulması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan virgül ve noktalı virgül kullanımlarını tek tek incelemek.
Dört seçenekte virgülün doğru kullanıldığı, bir seçenekte ise zarf-fiil ekinden sonra gereksiz yere virgül konduğu görülmüştür.
Soruda bizden virgülün yanlış kullanıldığı cümleyi bulmamız istenmektedir.
2
Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanılmasına dair noktalama kuralını kontrol etmek.
Tek bir zarf-fiil bulunan cümlede zarf-fiilden sonra virgül kullanılamaz ancak birden fazla zarf-fiil art arda sıralanıyorsa aralarına virgül konur.
Hatalı cümlede yer alan 'dolaşıp' sözcüğü zarf-fiildir ve cümlede başka bir zarf-fiil bulunmadığı halde kendisinden sonra virgül kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgülün kullanılmadığı durumlar ve sıralı zarf-fiillerin kullanımındaki istisna.
Soru 53Soru →

Edebiyat eleştirmeni ve yazar arasındaki ilişkiyi ele alan aşağıdaki metinde boş bırakılan yerlere ({{blank_1}}, {{blank_2}}, {{blank_3}}) virgül getirilmesi gerekiyorsa ',' (virgül) işareti, virgül getirilmesi noktalama kuralları gereği yanlış ise 'X' harfi koyunuz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Edebî metinlerde kurmaca ile gerçeklik arasındaki sınırın belirsizleştiği anlarda yazar, anlatıcıyı devreye sokarak okuru kurmaca dünyanın labirentlerine davet eder. Bu labirentte yolunu bulmak isteyen okur; sabırla dikkatle ve sezgiyle hareket etmelidir. Çünkü yazar, kahramanının zihninden geçenleri okura sezdirirken ne kadar titiz davranırsa ortaya çıkan eser de o derece derinlik kazanır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluk için 'X', ikinci boşluk için ',' ve üçüncü boşluk için 'X' yazılmalıdır.
Metindeki birinci boşlukta tek bir zarf-fiil olan 'sokarak' sözcüğünden sonra, üçüncü boşlukta ise şart eki almış 'davranırsa' sözcüğünden sonra virgül getirilmesi noktalama kurallarına aykırı olduğundan bu boşluklar 'X' ile doldurulmalıdır. İkinci boşlukta ise eş görevli kelimeler sıralandığı için araya ',' (virgül) getirilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun ({{blank_1}}) dil bilgisi yapısını incelemek
Boşluktan önce 'sokarak' kelimesi yer almaktadır ve bu kelime bir zarf-fiildir.
Cümle içinde tek başına kullanılan zarf-fiil eklerinden (-arak/-erek) sonra virgül kullanılamaz.
2
İkinci boşluğun ({{blank_2}}) dil bilgisi yapıs��nı incelemek
Boşluk, eş görevli olan 'sabırla' ve 'dikkatle' zarf gruplarının arasında yer almaktadır.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.
3
Üçüncü boşluğun ({{blank_3}}) dil bilgisi yapısını incelemek
Boşluktan önce 'davranırsa' kelimesi gelmektedir ve bu kelime şart eki (-sa/-se) almıştır.
Türkçe noktalama kurallarına göre şart ekinden sonra virgül kullanılması yanlıştır.

Anahtar Kavram

Virgülün işlevleri ile cümlede virgül konulmaması gereken durumlar (zarf-fiil ve şart ekinden sonra virgül kullanılamaması)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 54Soru →

Yazarın çalışma odasında iki grup eşya vardı ( ) kalemler, silgiler ( ) defterler, kitaplar.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (:) ve (;)

Cevap

İki nokta (:) ve noktalı virgül (;)
Cümlede 'iki grup eşya vardı' ifadesinden sonra bu gruplara örnek verileceği için ilk boşluğa iki nokta (:) getirilmelidir. Örnek verilen gruplar kendi içlerinde virgülle ayrılmış türler (kalemler, silgiler ve defterler, kitaplar) olduğundan, bu iki grubu birbirinden ayırmak için ikinci boşluğa noktalı virgül (;) getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğa gelecek işareti belirlemek.
İki nokta (:)
Cümlenin ilk kısmında 'iki grup eşya vardı' denilerek bu grupların neler olduğu açıklanacak ve bunlara örnek verilecektir. Türkçede açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerden önce iki nokta (:) kullanılır.
2
İkinci boşluğa gelecek işareti belirlemek.
Noktalı virgül (;)
Örnek olarak verilen gruplar (kalemler, silgiler ile defterler, kitaplar) kendi içlerinde virgüllerle ayrılmıştır. Virgülle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül ( sanctuaries ) kullanılır.

Anahtar Kavram

İki nokta açıklama ve örneklerden önce kullanılır; noktalı virgül ise virgülle ayrılmış tür veya grupları birbirinden ayırmak için kullanılır.
Soru 55Soru →

Özel adlara getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılırken yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz. Ayrıca kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmaması kuralı geçerlidir.

Bu bilgilere göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (′') kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanzimat Dönemi'nin siyasi ve toplumsal koşulları, sanatçıların eserlerine doğrudan yansımıştır.

Cevap

Tanzimat Dönemi'nin ifadesinde kesme işaretinin kullanımı doğrudur; çünkü çağ ve dönem adlarına getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
Tanzimat Dönemi ifadesi bir tarihî dönem adı olduğu için gelen çekim ekinin kesme işaretiyle ayrılması doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem ve çağ adlarına gelen eklerin kuralını kontrol etme.
Tanzimat Dönemi ifadesi dönem adı olduğundan gelen çekim ekinin kesme işaretiyle ayrılması doğrudur.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre tarihî dönem, çağ ve olay adlarına getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin durumunu inceleme.
Türk Dil Kurumunun ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır.
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Yapım eki almış özel adlara gelen eklerin durumunu inceleme.
İstanbulluların ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır.
Özel adlara getirilen yapım ekleri ve bunlardan sonra gelen çekim ekleri kesmeyle ayrılmaz.
4
Türetilmiş sözcüklere gelen eklerin durumunu inceleme.
Türkçeleşmekten ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır.
Yapım eki alarak gövde durumuna gelmiş sözcüklere gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
5
İş yeri adlarına gelen eklerin durumunu inceleme.
Mavi Köşe Bakkaliyesinden ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır.
İş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Anahtar Kavram

Kesme işaretinin özel adlar, dönem adlar, kurum/kuruluş adları ve yapım eki almış kelimelerle kullanımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 56Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısa çizgi (-) ötekilerden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Son kitabını -kimsenin beklemediği bir anda- yayımlayarak herkesi şaşırttı.

Cevap

Son kitabını -kimsenin beklemediği bir anda- yayımlayarak herkesi şaşırttı.
Ara söz veya ara cümlelerin başında ve sonunda kısa çizgi (-) kullanılır. 'Son kitabını -kimsenin beklemediği bir anda- yayımlayarak herkesi şaşırttı.' cümlesinde 'kimsenin beklemediği bir anda' ifadesi bir ara sözdür ve bu işlevle kısa çizgi arasında verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen kısa çizgilerin (-) kullanım amaçlarını tek tek analiz edin.
Dört cümlede kısa çizginin kelimeler veya sayılar arasında 've, ile, ila, ...-den ...-e' anlamlarını kattığını, bir cümlede ise farklı bir amaçla kullanıldığını tespit ederiz.
Kısa çizginin TDK kurallarına göre birden fazla işlevi vardır ve soruda farklı olan işlev sorulmaktadır.
2
Kelimeler ve sayılar arasında kullanılan kısa çizgileri gruplandırın.
'Beşiktaş-Fenerbahçe', '15-25 Ekim', 'Ankara-İstanbul' ve 'Türkçe-Fransızca' kullanımlarında kısa çizgi; kelimeler/sayılar arasında ilişki kurmak, 've, ile, ila, ...-den ...-e' anlamları vermek amacıyla kullanılmıştır.
Bu dört seçenekteki kısa çizgi kullanımı aynı dil bilgisel işleve sahiptir.
3
Geriye kalan seçenekteki kullanımı inceleyerek farklı işlevi belirleyin.
'Son kitabını -kimsenin beklemediği bir anda- yayımlayarak...' cümlesinde kısa çizgi, 'kimsenin beklemediği bir anda' ara sözünün başında ve sonunda yer almaktadır.
Ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak kısa çizginin tamamen farklı bir işlevidir.

Anahtar Kavram

Kısa çizginin ara sözleri ayırma işlevi ile kelimeler/sayılar arasında ilişki (ve, ile, ila, ...-den ...-e) kurma işlevlerinin ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 57Soru →

Türkçede kesme işaretinin (′') kullanımıyla ilgili birçok kural ve bu kuralların kendine özgü istisnaları bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (′') kullanımından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yabancı turistlerin İstanbul’da en çok ilgi gösterdiği tarihî mekânların başında, restorasyonu yeni tamamlanan Kız Kulemiz'deki o eşsiz manzara geliyor.

Cevap

Yabancı turistlerin İstanbul’da en çok ilgi gösterdiği tarihî mekânların başında, restorasyonu yeni tamamlanan Kız Kulemiz'deki o eşsiz manzara geliyor.
Doğru cevap, içinde 'Kız Kulemiz'deki' ifadesi geçen cümledir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sonunda 3. teklik şahıs iyelik eki (Kız Kulesi'ndeki -i eki) bulunan özel adlara bu ek dışında başka bir iyelik eki (birinci çoğul şahıs iyelik eki olan -miz) getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. Bu nedenle ifadenin 'Kız Kulemizdeki' şeklinde kesmesiz yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncelikle 'Hisar'ın' sözcüğündeki kesme işareti kullanımını incelemek.
Yer adlarında kısaltmalı söyleyiş kullanıldığında ilk harf büyük yazılır ve ek kesme işaretiyle ayrılır. Dolayısıyla bu kullanım doğrudur.
TDK kurallarına göre yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda ek kesmeyle ayrılır.
2
'Yönetmelik'in' sözcüğündeki kesme işareti kullanımını incelemek.
Belirli bir kanun, tüzük, yönetmelik kastedildiğinde bu sözcükler büyük harfle başlar ve gelen ekler kesme i��aretiyle ayrılır. Bu kullanım da doğrudur.
TDK kuralları uyarınca belirli bir yönetmelik kastediliyorsa kesme işareti kullanılır ve ünsüz yumuşaması yazıda gösterilmez.
3
'Türk Tarih Kurumunun' ifadesindeki kesme işareti kullanımını kontrol etmek.
Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı gereğince bu kullanım doğrudur.
Kurum adlarına gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmadığı için ek doğrudan kelimeye bitişik yazılmıştır.
4
'Kız Kulemiz'deki' ifadesindeki kesme işareti kullanımını incelemek.
Kız Kulesi özel adı sonunda 3. teklik şahıs iyelik eki (-i) barındırır. Bu ek yerine birinci çoğul şahıs iyelik eki (-miz) getirildiğinde kesme işareti kullanılmamalıdır.
TDK kurallarına göre sonunda 3. teklik şahıs iyelik eki olan özel ada, bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz. Bu yüzden 'Kız Kulemiz'deki' yazımı yanlıştır, doğrusu 'Kız Kulemizdeki' olmalıdır.
5
'Avrupa Birliği'ne' ifadesindeki kesme işareti kullanımını kontrol etmek.
Avrupa Birliği kurum adı olmasına rağmen TDK tarafından kesme işaretiyle ayrılacağı özel olarak belirtilmiş bir istisnadır. Bu kullanım da doğrudur.
Avrupa Birliği kuruluşu, kurum/kuruluş adlarına getirilen eklerin ayrılmaması kuralının resmi istisnasıdır.

Anahtar Kavram

Özel adlara getirilen iyelik eklerinin değişmesi durumunda ve kurum/kuruluş adlarında kesme işareti kullanım kuralları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 58Soru →

Noktalama işaretlerinin işlevlerini araştıran bir öğrenci, yaptığı çalışmada tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayracın kullanım alanlarını incelemiştir.

Buna göre, bu öğrencinin incelediği aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu noktalama işaretlerinden herhangi birinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Araştırmacının Türk Dili dergisindeki “Eski Türkçe Dönemi Eserleri”’nde yer alan tahlilleri, dil tarihimize ışık tutacak niteliktedir.

Cevap

Araştırmacının Türk Dili dergisindeki “Eski Türkçe Dönemi Eserleri”nde şeklinde yazılması gereken cümlede, tırnak işaretinden sonra kesme işaretinin kullanılması hatalıdır.
Türk Dil Kurumu kuralları gereği, tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz. Bu kurala göre tırnak işareti zaten bir ayırma işlevi gördüğü için kesme işareti mükerrer (gereksiz) olur. Eski Türkçe Dönemi Eserleri ifadesinin ardından gelen ekin kesme işaretiyle ayrılarak yazılması bu kuralı ihlal ettiği için noktalama hatası barındırır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayracın kullanımlarını tek tek analiz edin.
Her seçenekteki ilgili noktalama işaretlerinin kullanım kuralları belirlenir.
Hatalı kullanımı tespit edebilmek için her bir noktalama işaretinin bağlam içindeki görevini anlamak gerekir.
2
İkinci dereceden açıklamaların (ayraç içinde ayraç) doğru hiyerarşide kullanılıp kullanılmadığını denetleyin.
Dışta köşeli ayraç [ ], içte yay ayraç ( ) hiyerarşisinin doğru uygulandığı doğrulanır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre ayraç içinde ayraç kullanılması gerektiğinde dıştaki köşeli ayraç olmalıdır.
3
Tırnak işaretine getirilen eklerin yazımını kontrol edin.
Tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaması gerektiği kuralı hatırlanır.
Tırnak işareti zaten bir ayırma işlevi gördüğünden ekstradan kesme işareti kullanılması mükerrerlik yaratır ve yazım/noktalama hatası oluşturur.
4
Hatalı ifadenin yer aldığı cümleyi belirleyin.
“Eski Türkçe Dönemi Eserleri”’nde ifadesinin hatalı olduğu, doğrusunun “Eski Türkçe Dönemi Eserleri”nde şeklinde yazılması gerektiği tespit edilir.
Tırnak işaretinden sonra kullanılan kesme işareti yazım kurallarına aykırıdır.

Anahtar Kavram

Tırnak işaretinden sonra gelen eklerin kesme işareti kullanılmadan doğrudan eklenmesi kuralı ve ayraç içi ayraç hiyerarşisi.
Soru 59Soru →

Bizim yörenin en sevilen lezzetleri şunlardır ( ) mantı, keşkek, gözleme ( ) komşu yörede ise sebze yemekleri ön plandadır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: : – ;

Cevap

İki nokta ve noktalı virgül (: – ;)
İlk boşluktan sonra örnekler sıralandığı için buraya iki nokta (:) getirilmelidir. İkinci boşluk ise ögeleri arasında virgül bulunan iki sıralı cümleyi birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır; bu nedenle buraya noktalı virgül (;) getirilmelidir. Dolayısıyla doğru sıralama iki nokta ve noktalı virgül şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluktan sonra gelen ifadenin işlevini belirleme.
İlk boşluktan sonra 'mantı, keşkek, gözleme' şeklinde örnekler sıralanmıştır.
Türkçede kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Bu nedenle ilk boşluğa iki nokta gelmelidir.
2
İkinci bo��luktan sonra gelen kısmın yapısını inceleme ve iki cümleyi bağlama.
İkinci boşluktan sonra 'komşu yörede ise sebze yemekleri ön plandadır' şeklinde yeni bir cümle gelmektedir ve bu cümlenin baş harfi küçüktür.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) konur. İlk cümlede 'mantı, keşkek, gözleme' arasında virgül kullanıldığı için, bu iki sıralı cümleyi ayırmak üzere ikinci boşluğa noktalı virgül gelmelidir.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül ile iki noktanın işlevsel farkları ve cümle içindeki doğru kullanımları.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 60Soru →

Aşağıdaki parçada numaralanmış boşluklara virgül getirilmesi gerekiyorsa ',' (virgül) işaretini, virgül getirilmemesi gerekiyorsa 'X' işaretini yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Okyanus bilimciler derin deniz ekosistemlerini araşt��rdıkça sıra dışı canlı türleriyle karşılaşırlar bu canlıların zorlu koşullara nasıl uyum sağladığını anlamaya çalışırlar. Ancak derin denizlerdeki yaşamı belgelerken aceleci davranıp ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınmalıdırlar. Çünkü bir araştırmacı ne kadar hassas davranırsa elde edeceği veriler de o kadar gerçeği yansıtacak ve bilim dünyasına katkı sunacaktır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk boşluğa virgül (,), ikinci ve üçüncü boşluklara ise herhangi bir noktalama işareti konmamalıdır (X ile belirtilmiştir).
İlk boşluğun yer aldığı kısım, öznesi ortak iki bağımsız cümleden oluşan sıralı bir cümledir; dolayısıyla buraya virgül (,) konmalıdır. İkinci boşluktaki 'belgelerken' sözcüğü zarf-fiil eki, üçüncü boşluktaki 'davranırsa' sözcüğü ise şart eki almıştır. Türkçede zarf-fiil ve şart eklerinden sonra virgül kullanılması noktalama hatası kabul edildiği için bu boşluklar boş bırakılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki ilk boşluğu ve bağl�� olduğu cümlelerin yapısını analiz edin.
İlk boşluğun iki yüklemli ('karşılaşırlar' ve 'çalışırlar') bağımsız cümleyi birbirine bağladığı görülür.
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül (,) kullanılması gerektiğinden bu boşluğa virgül konmalıdır.
2
İkinci boşluktan önceki sözcüğün türünü ve aldığı eki inceleyin.
'belgelerken' sözcüğünün zarf-fiil eki (-ken) aldığı ve cümlede bu ekten sonra gelen başka bir zarf-fiil bulunmadığı belirlenir.
Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmayacağı için bu boşluk boş bırakılmalı (X) işaretlenmelidir.
3
Üçüncü boşluktan önceki sözcüğü ve aldığı eki inceleyin.
'davranırsa' sözcüğünün şart eki (-sa) aldığı görülür.
Metin içinde şart ekinden (-se/-sa) sonra virgül konmayacağı için bu boşluk boş bırakılmalı (X) işaretlenmelidir.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanım İşlevleri ve Kullanılmayacağı Yerler
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 3 / 7Sonraki