Paragrafta Akışı Bozan Cümle

78 soru

Soru 41Soru

(I) Şehirler, sadece betondan ve taştan oluşan yerleşim yerleri değil, içinde yaşayan toplumların kültürel belleklerinin somutlaştığı canlı alanlardır. (II) Sokakların yapısı, meydanların genişliği ve binaların mimari tarzı, o toplumun geçmişiyle kurduğu bağı ve estetik anlayışını yansıtır. (III) Mimaride kullanılan malzemelerin dayanıklılığı, binaların ömrünü uzatarak kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasında önemli rol oynar. (IV) Dolayısıyla bir şehrin tarihi dokusuna yapılan her müdahale, toplumsal hafızanın da tahrif edilmesine yol açma riski taşır. (V) Nitekim eski mahallelerin yıkılıp yerine modern dikey mimarinin inşa edilmesi, bireylerin aidiyet duygusunu sarsarak geçmişle bağlarını koparır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Mimaride kullanılan malzemelerin dayanıklılığından ve binaların ömründen bahseden üçüncü cümle
Üçüncü cümle, şehirlerin toplumsal hafıza ve kültürel bellek üzerindeki etkisini anlatan diğer cümlelerin aksine, mimaride kullanılan malzemelerin fiziksel dayanıklılığı ve binaların ömrü gibi teknik bir konuya değinmektedir. İkinci cümlede belirtilen 'şehir estetiği ve geçmişle kurulan bağ' konusu, dördüncü cümledeki 'Dolayısıyla bir şehrin tarihi dokusuna yapılan her müdahale...' ifadesiyle doğrudan devam etmektedir. Bu nedenle üçüncü cümle akışı bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ana konusunu ve her bir cümlenin bu konudaki işlevini belirleme
Metin genel olarak şehir mimarisi ile toplumsal hafıza/kültürel bellek arasındaki ilişkiyi ele almaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin bütününde işlenen ana konunun tespit edilmesi gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları inceleme
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin birbirini mantıksal olarak takip ettiği; ikinci cümleden doğrudan dördüncü cümleye ('Dolayısıyla...' ifadesiyle) geçilebildiği görülmüştür.
Gereksiz yere araya giren veya konuya farklı bir bakış açısından (örneğin teknik boyutuyla) yaklaşan cümleyi saptamak için geçiş ifadelerine dikkat edilir.
3
Akışı bozan cümleyi tespit etme
Üçüncü cümlenin, konunun toplumsal hafıza boyutundan uzaklaşıp binaların ömrü ve malzeme dayanıklılığı gibi teknik/fiziksel bir konuya geçtiği belirlenmiştir.
Bu cümle metnin genel izleğinden saparak düşünce zincirini kopardığı için akışı bozmaktadır.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, konunun dışına çıkan veya konuya farklı bir bakış açısıyla yaklaşan cümleyi tespit etmek gerekir.
Soru 42Soru

(I) Porselen, kil ve diğer mineral hammaddelerin yüksek sıcaklıktaki fırınlarda pişirilmesiyle elde edilen beyaz, dayanıklı ve yarı saydam bir seramik türüdür. (II) İlk olarak Çin'de üretilen bu değerli malzeme, zamanla İpek Yolu aracılığıyla tüm dünyaya yayılmıştır. (III) Türkiye'de ise porselen üretimi modern tesislerde yüksek kalite standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmektedir. (IV) Özellikle Avrupa saraylarında Çin porselenleri, zarafeti ve özgün tasarımları nedeniyle zenginliğin simgesi olarak kabul görmüştür. (V) Avrupalı ustalar da bu porselenlerin yapım sırrını çözebilmek için uzun süre çeşitli kimyasal formüller üzerinde çalışmışlardır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü cümle, porselenin tarihsel gelişimi ve dünyaya yayılışı sürecini anlatan paragrafta, günümüz Türkiye'sindeki üretime geçerek düşüncenin akışını bozmaktadır.
Paragrafta porselenin tanımından başlanarak tarihsel gelişim süreci ve Avrupa saraylarına yayılışı anlatılmıştır. Üçüncü cümlede ise konu birdenbire Türkiye'deki modern porselen üretimine kaymıştır. Bu cümle paragraftan çıkarıldığında anlam akışı tamamen düzelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve ana düşünce hattını belirlemek.
Paragrafın genelinde porselenin tanımı, Çin'de ortaya çıkışı ve Avrupa saraylarına yayılması gibi tarihsel bir süreç ele alınmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin hangi ortak tema etrafında örüldüğünü anlamak gerekir.
2
Her bir cümleyi kendinden önceki ve sonraki cümlelerle anlam ve yapı bakımından karşılaştırmak.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin porselenin tarihsel yayılımı ve Avrupalıların buna ilgisi ekseninde birbirine bağlandığı görülür. Üçüncü cümle ise Türkiye'deki modern porselen üretimine değinerek bu bütünlüğü kesintiye uğratmaktadır.
Cümleler arası geçişlerdeki mantıksal veya konusal sapmaları tespit etmek, akışı bozan ögeyi bulmanın temel yoludur.
3
Düşüncenin akışını bozan cümleyi nihai olarak saptamak ve doğruluğunu test etmek.
Üçüncü cümle metinden çıkarıldığında, ikinci cümledeki 'tüm dünyaya yayılmıştır' ifadesi ile dördüncü cümledeki 'Avrupa saraylarında Çin porselenleri' ifadesi arasında pürüzsüz bir geçiş sağlanmaktadır.
Akışı bozduğundan şüphelenilen cümle çıkarıldığında metnin anlamca bütünleşmesi, doğru cevabı teyit eder.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam bütünlüğü ve düşüncenin akışını bozan cümleyi belirleme
Soru 43Soru

(I) Haritalar, yeryüzünün nesnel birer kopyası olmaktan ziyade, üretildikleri dönemin siyasi ve kült��rel önceliklerini yansıtan ideolojik araçlardır. (II) Her harita çizer, coğrafi verileri seçerken, elerken ya da ön plana çıkarırken aslında belirli bir dünya görüşünü kartografik dile tercüme eder. (III) Kartografyada kullanılan projeksiyon sistemleri de küre biçimindeki yerküreyi iki boyutlu düzleme aktarırken kaçınılmaz olarak bazı bölgeleri gerçek boyutlarından daha büyük göstererek bu öznel temsili pekiştirir. (IV) Coğrafi Keşifler döneminden bu yana denizcilikte yön bulma amacıyla kullanılan pusulalar, haritacılık tekniklerinin gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. (V) Dolayısıyla harita üzerinde yapılan her görsel tercih, bilimsel bir zorunluluğun ötesinde, merkezde kimin durduğunu belirleyen politik bir beyandır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

IV numaralı cümle metnin düşünce akışını bozmaktadır.
Dördüncü cümlede haritaların ideolojik veya öznel yapısı yerine pusulanın tarihsel gelişimi ve haritacılığa teknik katkısı anlatılmıştır. Bu cümle konunun yönünü değiştirerek düşüncenin akışını bozmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ana konusunu ve yazarın bakış açısını belirlemek için cümleleri incelemek.
Metnin haritaların nesnel olmadığı, ideolojik ve öznel temsil araçları olduğu konusunu ele aldığı saptanır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin genelinde savunulan tezi anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları incelemek.
I, II, III ve V numaralı cümlelerin haritaların öznelliği, veri seçimi, projeksiyon sistemlerinin etkileri ve bunun politik yansımaları üzerine kurulu olduğu; IV numaralı cümlenin ise yön bulma aracı olan pusulaların haritacılığa teknik katkısını ele aldığı görülür.
Konunun dışına çıkan veya farklı bir yönüne değinen cümleyi tespit etmek için cümleler arası geçişler kontrol edilir.
3
Konu dışı kalan cümleyi belirleyerek doğru seçeneği işaretlemek.
Pusulalardan bahseden IV numaralı cümlenin akışı bozduğu kesinleşir.
IV numaralı cümle çıkarıldığında metnin anlam bütünlüğünün ve akışının kusursuz bir şekilde devam ettiği görülür.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulma
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 44Soru

(I) Kokular, insan zihninde geçmişe dair anıların en canlı ve hızlı şekilde canlanmasını sağlayan duyusal uyarıcılardır. (II) Bir kokunun bizi yıllar öncesine götürmesi, beynimizin koku soğancığı ile hafıza merkezleri arasındaki doğrudan bağdan kaynaklanır. (III) Nitekim insan beyni, diğer duyulardan gelen uyarıları önce talamusta işlerken koku duyusu bu istasyona uğramadan doğrudan amigdala ve hipokampusa ulaşır. (IV) Günümüzde yapay zekâ teknolojileriyle kokuların dijital olarak aktarılması ve arşivlenmesi üzerine kapsamlı araştırmalar yapılmaktadır. (V) Bilimsel yazında "Proust Etkisi" olarak adlandırılan bu doğrudan bağlantı sayesinde, kokularla çağrılan anılar diğer duyulara oranla çok daha güçlü bir duygusal yoğunluk taşır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle (IV)
Dördüncü cümle, paragrafın genelinde işlenen 'kokuların duygusal bellek üzerindeki nörolojik etkisi' konusundan saparak 'kokuların yapay zekâ teknolojileriyle dijitalleştirilmesi ve arşivlenmesi' gibi farklı bir konuya değinmiştir. Beşinci cümledeki 'bu doğrudan bağlantı sayesinde' ifadesi doğrudan üçüncü cümleye bağlandığından, dördüncü cümle araya girerek düşüncenin akışını bozmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana konusunu ve cümleler arasındaki anlamsal köprüleri belirleyin.
Metnin genelinde kokuların insan belleğindeki anıları canlandırma gücü ve bunun nörolojik temelleri (koku soğancığı, talamusun devre dışı kalıp doğrudan amigdala ve hipokampusa ulaşma durumları) açıklanmaktadır.
Paragrafın sınırlarını ve düşünce zincirini anlamak için ana konuyu belirlemek gerekir.
2
Her bir cümlenin kendinden önceki ve sonraki cümleyle olan anlamsal ve dilsel bağlantılarını inceleyin.
Birinci, ikinci ve üçüncü cümleler birbirini takip eden bir açıklama zinciri oluşturur. Beşinci cümledeki "bu doğrudan bağlantı sayesinde" ifadesi, üçüncü cümledeki talamusa uğramadan doğrudan amigdala ve hipokampusa ulaşma durumuna doğrudan gönderme yapmaktadır. Ancak dördüncü cümlede konu birdenbire yapay zekâ teknolojileriyle kokuların dijitalleşmesine kaymıştır.
Akışı bozan cümleler genellikle aynı anahtar kelimeleri (örneğin koku) barındırsalar da konuya tamamen farklı bir bakış açısından yaklaşırlar.
3
Akışı bozduğu düşünülen cümle çıkarıldığında paragrafın anlamlı bir bütün oluşturup oluşturmadığını kontrol edin.
Dördüncü cümle metinden çıkarıldığında, üçüncü cümleden beşinci cümleye geçiş son derece pürüzsüz ve anlamlı olmaktadır. Dolayısıyla dördüncü cümle akışı bozmaktadır.
Akışı bozan cümlenin tespiti bu çıkarma yöntemiyle doğrulanır.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, konunun dışına çıkan veya konuya farklı bir bakış açısıyla yaklaşan cümleyi tespit etmek gerekir. Cümleler arasındaki dilsel bağlayıcılara (bu durum, nitekim, oysa vb.) dikkat edilmelidir.
Soru 45Soru

(I) Kil tabletler, insanlık tarihinin ilk yazılı belgelerini taşımaları bakımından uygarlık tarihi için büyük bir öneme sahiptir. (II) Mezopotamya’da yaşayan Sümerler, tapınaklardaki ürünlerin kaydını tutmak amacıyla bu kilden üretilen levhaları kullanmışlardır. (III) Günümüzde üretilen kâğıtların kalitesi ve dayanıklılığı ise selüloz oranına ve üretim teknolojisine göre değişiklik göstermektedir. (IV) Yumuşak kil üzerine ucu sivri kamışlarla kazınan bu yazılar, tabletlerin fırınlanmasıyla kalıcı hâle getirilmiştir. (V) Bu sayede binlerce yıl öncesine ait ticaret antlaşmaları, kanunlar ve edebi metinler günüm��ze kadar ulaşabilmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü cümle (III)
Üçüncü cümlede modern kâğıt üretimi ve kalitesinden bahsedilmektedir. Oysa parçanın genelinde antik dönemdeki kil tabletlerin tarihi önemi, Sümerler tarafından kullanımı ve nasıl yazılıp günümüze ulaştığı anlatılmaktadır. Bu nedenle üçüncü cümle parçanın anlam bütünlüğünü bozmakta ve akışı kesmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genelinde üzerinde durulan konuyu ve ana düşünceyi belirlemek.
Paragrafın genelinde kil tabletlerin tarihi önemi, kimler tarafından kullanıldığı, nasıl üretildiği ve günümüze nasıl ulaştığı (kil tabletlerin serüveni) anlatılmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin ortak konusunu tespit etmek gerekir.
2
Her bir cümleyi bu ortak konu çerçevesinde incelemek ve bağlantılarını kontrol etmek.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler kil tabletler konusunu ardışık ve mantıklı bir sırayla işlerken, üçüncü cümle konuyu birdenbire modern kâğıt kalitesi ve selüloz oranına kaydırmaktadır.
Cümleler arası geçişlerdeki anlam sapmalarını tespit etmek akışı bozan cümleyi ortaya çıkarır.
3
Akışı bozduğu düşünülen cümle çıkarıldığında parçanın anlamlı bir bütün oluşturup oluşturmadığını test etmek.
Üçüncü cümle çıkarıldığında ikinci cümledeki 'kilden üretilen levhalar' ifadesi doğrudan dördüncü cümledeki 'Yumuşak kil üzerine...' ifadesine bağlanmakta ve anlam akışı pürüzsüz hale gelmektedir.
Çıkarma testi, doğru cevabın sağlamasını yapmak için en güvenilir yöntemdir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümle, konunun dışına çıkan veya konuya farklı bir bakış açısıyla yaklaşarak anlam bütünlüğünü zedeleyen cümledir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 46Soru

(I) Anadolu'nun geleneksel konut mimarisinde ahşap ve taşın birlikteliği, iklimsel koşullara uyum sağlamanın en doğal yolu olmuştur. (II) Bu yapılarda zemin katlar genellikle taş malzemeyle örülerek kış soğuklarına karşı korunaklı bir kalkan oluşturur. (III) Üst katlarda tercih edilen ahşap karkas sistem ise hem hafifliği hem de nefes alabilen yapısıyla iç mekânda sağlıklı bir yaşam alanı sunar. (IV) Türkiye'de son yıllarda betonarme konut üretimi, artan nüfusun barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla hız kazanmıştır. (V) Ahşap malzemenin esnekliği de deprem gibi sarsıntılarda bu geleneksel yapıların ayakta kalmasını kolaylaştırır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

IV. cümle (Dördüncü cümle)
Düşüncenin akışını bozan cümle dördüncü cümledir. Paragrafın genelinde Anadolu'nun geleneksel konut mimarisinde kullanılan ahşap ve taş malzemelerin işlevleri, iklimsel uyumları ve depreme karşı dayanıklılıkları anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede, konudan tamamen sapılarak Türkiye'de son yıllardaki modern betonarme konut üretimi ve artan nüfusun barınma ihtiyacından bahsedilmiştir. Bu cümle, geleneksel yapıların anlatıldığı bütünlüğü bölmekte ve akışı bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genelinde ele alınan konunun ve bu konuya bakış açısının belirlenmesi.
Metnin genelinde geleneksel Anadolu mimarisinde ahşap ve taş kullanımının özellikleri, iklim ve deprem gibi doğa olaylarına karşı sağladığı avantajlar ele alınmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için öncelikle metnin ana konusunun tespit edilmesi gerekir.
2
Numaralanmış cümlelerin birbiriyle olan anlamsal ve yapısal bağlantılarının incelenmesi.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin geleneksel ahşap-taş yapılar ve bu malzemelerin işlevleri hakkında olduğu, dördüncü cümlenin ise aniden modern dönemdeki betonarme konut üretimine ve nüfus ihtiyacına geçiş yaptığı belirlenir.
Her bir cümlenin kendinden önceki ve sonraki cümleyle konu ortaklığı taşıyıp taşımadığı kontrol edilmelidir.
3
Akışı bozan cümlenin metinden çıkarılarak kontrol edilmesi.
Dördüncü cümle metinden çıkarıldığında, üçüncü cümledeki ahşap karkas sistemin özellikleri ile beşinci cümledeki ahşap esnekliğinin sağladığı fayda birbirine doğrudan bağlanmaktadır.
Akışı bozduğu düşünülen cümle çıkarıldığında anlamın ve dilsel bağlantıların pürüzsüz hale gelmesi, doğru cevabı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulma
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 47Soru

(I) Paleolitik ve Neolitik çağlardan kalan kaya resimleri, insanlığın yerleşik hayata geçiş öncesindeki zihinsel evrimini ve çevreyle kurduğu ilişkiyi anlamamızı sağlayan en önemli arkeolojik belgelerdir. (II) Dünyanın farklı coğrafyalarındaki mağara duvarlarında karşımıza çıkan bu çizimler; av sahnelerinden kozmolojik simgelere kadar geniş bir tasvir yelpazesi sunar. (III) Bu resimlerin keşfedilmesinde ve tarihlendirilmesinde kullanılan radyokarbon yöntemi, arkeologların tarih öncesi dönemlere ait kronolojik verileri daha sağlıklı analiz etmesini sağlamıştır. (IV) İnanç sistemlerini ve toplumsal yapıları yansıtan bu ilkel figürler, avcı-toplayıcı toplulukların doğayla girdikleri mücadeleyi günümüze taşır. (V) Dolayısıyla bu ilk sanatsal üretimler, sadece estetik bir arayışın ürünü değil, aynı zamanda kolektif hafızayı gelecek nesillere aktarma ihtiyacının da ilk somut kanıtlarıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü cümle (kaya resimlerinin tarihlendirilmesinde radyokarbon yönteminin kullanılmasından bahseden ifade)
Üçüncü cümlede, kaya resimlerinin sosyo-kültürel ve zihinsel işlevlerinden bahsedilirken araya girilerek bu eserlerin yaşını tespit etmede kullanılan radyokarbon yönteminin arkeologlara sağladığı faydalardan söz edilmiştir. Bu durum, parçadaki genel konudan (sanatsal ve toplumsal anlam) uzaklaşılmasına ve düşünce akışının bölünmesine neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana konusunu ve sınırlarını belirlemek.
Paragrafın genelinde kaya resimlerinin insanlığın zihinsel evrimini, doğayla ilişkisini ve toplumsal inançlarını günümüze taşıyan kültürel belgeler olduğu anlatılmaktadır.
Anlam akışını bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle parçanın hangi ortak düşünce etrafında örüldüğünü tespit etmek gerekir.
2
Cümleler arası anlamsal ve yapısal geçişleri incelemek.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin 'sanatsal üretim/figür/tarihsel belge' bağlamında birbirine bağlandığı, ancak üçüncü cümlenin radyokarbon yöntemi gibi teknik bir detaya değinerek bu konudan saptığı görülür.
Konunun dışına çıkan veya konuya yakın olsa da farklı bir yönünü (örneğin teknik/yöntemsel boyutu) işleyen cümleler akışı bozmaktadır.
3
Şüpheli cümle çıkarıldığında anlam bütünlüğünün sağlanıp sağlanmadığını test etmek.
Üçüncü cümle çıkarıldığında ikinci cümledeki 'tasvir yelpazesi' ifadesinden dördüncü cümledeki 'bu ilkel figürler' ifadesine pürüzsüz ve mantıklı bir geçiş sağlanmaktadır.
Seçilen şıkkın doğruluğunu teyit etmek için cümlesiz okuma yapılarak anlam boşluğu oluşup oluşmadığı kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümleyi Bulma
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 48Soru

(I) İnsanlık tarihinin en erken dönemlerinden itibaren tuz, yalnızca gıdaları koruyan bir madde değil, toplumsal yapıları şekillendiren stratejik bir güç unsuru olmuştur. (II) Antik Çağ'da tuz havzalarının kontrolü, devletlerin sınırlarını belirleyen ve askeri seferlerin yönünü çizen en önemli etkenler arasında yer almıştır. (III) Hatta Roma İmparatorluğu'nda askerlerin maaşlarının bir kısmının tuzla ödenmesi, bu değerli maddenin ekonomik hiyerarşideki yerini açıkça göstermektedir. (IV) Nitekim günümüzde gelişen teknolojiyle birlikte tuz, kimya sanayisinden deri işlemeciliğine kadar pek çok farklı sektörde ham madde olarak kullanılmaktadır. (V) Dolayısıyla bu kaynağı elinde bulunduran topluluklar, ticaret yollarını da denetleyerek komşu uygarlıklar üzerinde belirgin bir siyasi üstünlük kurmuşlardır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle parçanın anlam akışını bozmaktadır.
Dördüncü cümlede konunun odağı aniden değiştirilerek tuzun günümüz teknolojisindeki ve kimya sanayisindeki kullanım alanlarına değinilmiştir. Metnin diğer tüm cümlelerinde ise tuzun tarih boyunca devletlerin egemenlik ve askeri güç unsuru olarak taşıdığı siyasi ve ekonomik değer anlatılmaktadır. Bu sebeple bu cümle akışı bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu belirlemek.
Metnin geneli, tuzun tarih boyunca taşıdığı stratejik, ekonomik ve siyasi önem üzerine kuruludur.
Düşüncenin akışını bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin bütününde işlenen ana konunun tespit edilmesi gerekir.
2
Numaralanmış cümlelerin birbiriyle olan anlamsal ve yapısal ilişkisini incelemek.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin tamamen tarihsel süreçteki siyasi/ekonomik güç dengelerine odaklandığı, dördüncü cümlenin ise günümüz sanayi kullanımına geçtiği görülmüştür.
Cümleler arasındaki geçiş unsurlarını (bağlaçlar, işaret sıfatları, konu ortaklığı) inceleyerek odak kaymasını saptamak.
3
Akışı bozduğu düşünülen cümle çıkarıldığında metnin anlamlı bir bütün oluşturup oluşturmadığını kontrol etmek.
Dördüncü cümle metinden çıkarıldığında, üçüncü cümledeki Roma İmparatorluğu örneği ile beşinci cümledeki 'Dolayısıyla bu kaynağı...' ifadesi doğrudan bağlanmaktadır.
Seçilen cümlenin doğru olduğunu sağlamlaştırmak için metnin yapısal bütünlüğünü test etmek.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, konunun dışına çıkılan veya konuya farklı bir bakış açısıyla (örneğin tarihsel süreçten günümüze ani geçiş) yaklaşılan cümleyi tespit etmek gerekir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 49Soru

(I) 19. yüzyılın ortalarında fotoğraf makinesinin icat edilmesi, görsel sanatlar dünyasında adeta bir deprem etkisi yaratmıştır. (II) O güne kadar dış dünyayı olduğu gibi tuvale aktarma görevini üstlenen ressamlar, bu yeni teknolojinin sunduğu mutlak gerçeklik karşısında kendi rollerini sorgulamaya başlamışlardır. (III) Fotoğrafın icadı, kimyasal süreçlerin ve optik merceklerin bir araya gelmesiyle elde edilen teknik bir başarı olarak tarihe geçmiştir. (IV) Nitekim bu arayışlar, resmin doğayı taklit etmekten kurtulup izlenimcilik ve kübizm gibi özgür, öznel ve soyut akımlara yönelmesini tetiklemiştir. (V) Böylece resim sanatı, gerçekliği birebir kopyalamak yerine, sanatçının iç dünyasını ve duygu durumunu ifade ettiği yeni bir varoluş alanı kazanmıştır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü cümle
Üçüncü cümle metnin genel konusundan sapmaktadır. Paragrafın genelinde fotoğrafın icadının resim sanatı ve ressamlar üzerindeki dönüştürücü etkisinden bahsedilirken, üçüncü cümlede fotoğrafın icadının teknik, optik ve kimyasal boyutlarına değinilmiştir. Bu durum paragrafın ana konusundan farklı bir yöne kayılmasına neden olarak düşüncenin akışını bozmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve ana düşüncesini belirlemek amacıyla tüm cümleleri okuyun.
Metnin genelinde fotoğraf makinesinin icadının resim sanatı, ressamlar ve sanatsal akımlar üzerindeki dönüştürücü etkisinin işlendiği belirlenir.
Düşüncenin akışını bozan cümleyi tespit edebilmek için öncelikle metnin ana konusunun ne olduğunu anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağları inceleyin.
İkinci cümledeki 'kendi rollerini sorgulamaya başlamışlardır' ifadesinin, dördüncü cümledeki 'bu arayışlar' ifadesiyle doğrudan yapısal ve anlamsal bir bağ kurduğu görülür. Ancak üçüncü cümlenin teknik detaylara girdiği tespit edilir.
Akışı bozan cümleler genellikle aradaki anlamsal bağlantıyı kesen ve kendinden sonraki cümlenin kendinden önceki cümleyle doğrudan bağlanmasını engelleyen cümlelerdir.
3
Konunun dışına sapan veya konuyu farklı bir bakış açısından ele alan cümleyi belirleyip doğruluğunu kontrol edin.
Üçüncü cümlenin fotoğrafın kimyasal ve optik süreçlerinden bahsederek sanatsal etkileşim odağından tamamen saptığı ve akışı bozduğu kesinleştirilir.
Emin olmak için akışı bozduğu düşünülen cümle metinden çıkarılarak okunduğunda metnin daha tutarlı bir bütün haline geldiği gözlemlenir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümleyi Bulma
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 50Soru

(I) Sakin Şehir (Cittaslow) hareketi, 1999 yılında İtalya'da küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye karşı yerel kimliği ve yaşam kalitesini korumak amacıyla başlatılmıştır. (II) Kentlerin kendi ritimlerinde kalkınmasını savunan bu felsefe, hızlı tüketim kültürünün dayatmalarına karşı alternatif bir yaşam modeli sunar. (III) Bir kentin bu birliğe üye olabilmesi için çevre politikaları, altyapı, sosyal uyum ve yerel üretimin desteklenmesi gibi yetmişten fazla kritere uyması gerekir. (IV) Küresel ölçekte turizm sektörü, son yıllarda çevre dostu ve sürdürülebilir seyahat alternatiflerine olan yatırımlarını hızla artırmaktadır. (V) Bu kriterlerin temel amacı ise tarihî dokuyu korumak, el sanatlarını yaşatmak ve kent sakinlerinin yaşam standartlarını yükseltmektir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle (IV numaralı cümle)
Dördüncü cümlede, genel olarak turizm sektörünün küresel düzeydeki sürdürülebilir seyahat yatırımlarından bahsedilmiştir. Oysa parçanın diğer tüm cümlelerinde Sakin Şehir (Cittaslow) hareketinin ne olduğu, felsefesi ve bu harekete üye olabilmek için gereken kriterler üzerinde durulmaktadır. Beşinci cümle, doğrudan üçüncü cümlede geçen kriterlere gönderme yaparak akışı devam ettirdiğinden, dördüncü cümle iki bağlantılı ifade arasına girerek düşüncenin akışını bozmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin ortak konusunu ve bu konunun sınırlarını belirleme
Parçada Cittaslow (Sakin Şehir) hareketinin felsefesi, üyelik süreci ve bu süreçteki kriterlerin amacı anlatılmaktadır.
Cümleler arası anlam ve yapı ilişkisini kurabilmek için ortak konunun sınırlarını çizmek gerekir.
2
Cümlelerin birbirine bağlayıcı ögelerle nasıl bağlandığını analiz etme
Üçüncü cümlede geçen 'yetmişten fazla kritere uyması gerekir' ifadesi ile beşinci cümledeki 'Bu kriterlerin temel amacı' ifadesinin anlamsal ve yapısal olarak birbirine bağlı olduğu görülür.
Paragraftaki düşünce zincirini koparan cümleyi tespit etmek için anahtar kelimeler ve gönderme ifadeleri incelenmelidir.
3
Bağlantıyı koparan cümleyi belirleme
Üçüncü ve beşinci cümle arasına giren dördüncü cümle, konuyu 'küresel turizm yatırımlarına' kaydırarak bu zinciri koparmaktadır.
Akışı bozan cümleyi aradan çıkardığımızda parçanın anlamca bütünlük kazandığını teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, konudan sapan ya da iki bağlantılı cümle arasına girerek düşünce zincirini koparan cümleyi tespit etmek gerekir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 51Soru

(I) Yazılı kültürün henüz gelişmediği dönemlerde toplumsal belleğin korunması ve aktarımı, bütünüyle sözlü gelenek mekanizmaları üzerinden yürütülmekteydi. (II) Bu gelenek içinde yetişen destan anlatıc��ları, binlerce mısralık anlatıları zihinlerinde tutabilmek için uyak, ritim ve kalıp ifadeler gibi birtakım bellek destekleyici yöntemlere başvuruyorlardı. (III) Anlatı esnasında icra edilen ezgiler de ritmik yapıyı destekleyerek anlatıcının hafızasını taze tutmasına katkı sağlayan önemli birer yardımcıydı. (IV) Sözlü ürünlerin kâğıda geçirilme aşamasında ise anlatıcıların dilsel tercihlerinde ve üslubunda bazı zorunlu değişiklikler yapılmıştır. (V) Nitekim anlatıcı, bu ritmik kalıplar ve formüller sayesinde metni harfiyen ezberlemek zorunda kalmıyor, ana çatıya sadık kalarak doğaçlama yapabiliyordu.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle, parçanın genelinde ele alınan sözlü anlatıcıların hafıza teknikleri konusundan saparak ürünlerin yazıya geçirilme sürecindeki üslup değişikliklerine odaklandığı için düşüncenin akışını bozmaktadır.
Dördüncü cümle, parçanın odağında yer alan 'sözlü gelenek anlatıcılarının hafıza teknikleri ve doğaçlama yetenekleri' konusundan uzaklaşarak 'sözlü ürünlerin yazıya aktarılma sürecindeki dilsel ve üslupsal değişimler' gibi farklı bir konudan bahsetmektedir. Bu durum düşüncenin akışını kesintiye uğratmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın genel konusunu ve ana düşünce yönünü belirleme
Parçada, sözlü kültür dönemindeki destan anlatıcılarının binlerce dizeyi akıllarında tutmak için kullandıkları hafıza yöntemleri (uyak, ritim, kalıplar, müzik) ele alınmaktadır.
Paragraftaki cümlelerin ortak bir düşünce etrafında birleşip birleşmediğini anlamak için konunun sınırlarını çizmek gerekir.
2
Her bir cümlenin bir önceki ve bir sonraki cümleyle olan anlamsal ve yapısal bağlantısını inceleme
Birinci, ikinci ve üçüncü cümleler sırasıyla sözlü gelenek, anlatıcıların hafıza teknikleri ve ezgilerin bu belleğe katkısını anlatır. Beşinci cümle ise 'Nitekim' bağlayıcısıyla başlayarak bu tekniklerin (ritmik kalıplar ve formüller) doğaçlamaya nasıl imkan tanıdığını açıklar. Ancak dördüncü cümle, konuyu 'sözlü ürünlerin yazıya geçirilmesi sırasındaki dil ve üslup değişikliklerine' kaydırır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için cümleler arasındaki geçişlerin ve anahtar kelimelerin uyumunu kontrol etmek şarttır.
3
Akışı bozan cümleyi paragraftan çıkarıp sağlamasını yapma
Dördüncü cümle çıkarıldığında üçüncü cümledeki 'ezgilerin ritmik yapıyı desteklemesi' ifadesi, beşinci cümledeki 'bu ritmik kalıplar ve formüller sayesinde...' açıklamasına doğrudan bağlanmakta ve anlam bütünlüğü kusursuz bir şekilde sağlanmaktadır.
Parçadan çıkarılan cümlenin ardından akışın düzelmesi, doğru cevabın dördüncü cümle olduğunu kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, konunun dışına çıkan veya konuya farklı bir bakış açısından yaklaşan cümleyi tespit etmek gerekir. Genellikle akışı bozan cümleden sonra gelen cümle, akışı bozan cümleden önceki cümleye anlamsal ve yapısal (bağlayıcı unsurlarla) olarak bağlanır.
Soru 52Soru

(I) Sanayi Devrimi öncesinde insanlığın uyku düzeni, günümüzdeki gibi kesintisiz sekiz saatlik tek bir bloktan oluşmuyor; "bifazik" yani iki aşamalı bir yapı sergiliyordu. (II) İnsanlar hava karardıktan kısa süre sonra ilk uykularına yatar, gece yarısı uyanıp birkaç saat uyanık kalır, ardından gün ağarana dek ikinci uykularına çekilirlerdi. (III) Bu iki uyku arasındaki uyanıklık dönemi; dua etmek, kitap okumak, komşularla sohbet etmek veya ev işlerini tamamlamak için en verimli zaman dilimi olarak görülürdü. (IV) Günümüzde uyku bozukluklarının tedavisi için geliştirilen modern tıbbi yöntemler ve uyku laboratuvarları, bireylerin yaşam kalitesini artırmayı hedeflemektedir. (V) Ancak yapay ışıklandırma teknolojisinin yaygınlaşması ve fabrikalarda vardiyalı çalışma sistemine geçilmesi, bu geleneksel iki aşamalı uyku alışkanlığını tamamen ortadan kaldırarak insan biyolojisini tek aşamalı uykuya zorladı.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle düşüncenin akışını bozmaktadır.
Dördüncü cümle parçanın anlam bütünlüğünü bozmaktadır. Parçanın genelinde Sanayi Devrimi öncesindeki geleneksel iki aşamalı (bifazik) uyku düzeni ve bu düzenin Sanayi Devrimi ile nasıl tek aşamalı hâle geldiği anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede konu dışına çıkılarak günümüzdeki uyku bozukluklarının tıbbi tedavilerinden ve uyku laboratuvarlarından bahsedilmiştir. Bu durum paragrafın genel akışıyla ve tarihsel anlatımıyla uyuşmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin konusunu ve ana düşüncesini belirlemek.
Paragrafta Sanayi Devrimi öncesindeki geleneksel iki aşamalı (bifazik) uyku düzeninin yapısı ve bu düzenin Sanayi Devrimi ile uğradığı değişim ele alınmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin genel sınırlarını ve yazarın odaklandığı konuyu netleştirmek gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları incelemek.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin tarihsel bir gelişim sırasıyla birbirine bağlandığı görülür. Birinci cümlede kavram tanıtılır; ikinci cümlede nasıl uygulandığı açıklanır; üçüncü cümlede aradaki uyanıklık süresi detaylandırılır; beşinci cümlede ise 'Ancak' bağlacıyla bu yapının nasıl sona erdiği anlatılır.
Düşüncenin akışını boğan cümle, genellikle bu zincirleme anlamsal bağın dışına çıkan ve konuya farklı bir bakış açısı getiren cümledir.
3
Konunun dışına çıkan veya farklı bir yöne kayan cümleyi tespit etmek.
Dördüncü cümlede, geçmişteki uyku düzeninin tarihsel gelişiminden tamamen uzaklaşılarak günümüzdeki uyku bozukluklarının tedavisi ve uyku laboratuvarlarının hedeflerine değinilmiştir.
Bu cümle, metnin genelindeki tarihsel ve sosyolojik perspektifle uyum sağlamamakta, konuyu klinik ve modern bir boyuta taşıyarak akışı bozmaktadır.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, metnin genelinde işlenen konunun sınırlarının dışına çıkan, konuya farklı bir bakış açısıyla yaklaşan ya da anlamsal bütünlük zincirini kıran cümleyi tespit etmek gerekir.
Soru 53Soru

(I) Botanik illüstrasyon, bitki türlerinin morfolojik özelliklerini bilimsel bir doğrulukla kâğıda aktarma sanatıdır. (II) Bu çizimlerde amaç, bitkinin estetik güzelliğini vurgulamaktan ziyade onun ayırıcı özelliklerini bilim dünyasına tanıtmaktır. (III) Botanik ressamları, bitkiyi resmederken mevsimsel değişimleri, çiçeklenme dönemlerini ve meyve yapısını titizlikle incelerler. (IV) Son yıllarda çevre kirliliği ve küresel ısınma nedeniyle pek çok endemik bitki türünün nesli tehlike altına girmiştir. (V) Dolayısıyla bu illüstrasyonlar, fotoğrafın aksine, bitkinin tüm gelişim aşamalarını ve mikroskobik detaylarını tek bir yüzeyde birleştirme avantajına sahiptir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Düşüncenin akışını bozan cümle dördüncü cümledir.
Doğru yanıt dördüncü cümledir. Paragrafta genel olarak botanik illüstrasyonunun tanımı, amacı ve fotoğraf karşısındaki avantajları anlatılmaktadır. Birinci cümlede tanım yapılmış, ikinci cümlede amaç belirtilmiş, üçüncü cümlede ressamların çalışma yöntemi açıklanmış ve beşinci cümlede 'Dolayısıyla bu illüstrasyonlar...' denilerek ressamların bu gözlemlerinin çizime katkısına dönülmüştür. Ancak dördüncü cümlede, botanik illüstrasyonundan bağımsız olarak çevre kirliliği ve küresel ısınmanın endemik bitki türlerine etkisinden bahsedilmiştir. Bu cümle parçanın anlam bütünlüğünü ve düşünce akışını bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genelinde neyden bahsedildiğini belirlemek için tüm cümleler okunur ve ana konu tespit edilir.
Paragrafın botanik illüstrasyonun (bitki resmetme sanatının) tanımı, amacı ve özelliklerini ele aldığı belirlenir.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle parçanın ana konusunu ve sınırlarını doğru çizmek gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantılar (dolayısıyla, bu nedenle gibi bağlayıcı ögeler) incelenir.
Üçüncü cümlede ressamların bitkiyi resmederken mevsimsel değişimleri incelediği söylenmiş, beşinci cümlede ise 'Dolayısıyla bu illüstrasyonlar...' ifadesiyle bu gelişim aşamalarının tek bir yüzeyde birleştirildiği belirtilmiştir. Bu durum, üçüncü cümle ile beşinci cümle arasında doğrudan bir bağ olduğunu gösterir.
Araya giren ve akışı bölen cümleyi tespit etmek için ardışık cümlelerin birbirini takip edip etmediğini kontrol etmek şarttır.
3
Bağlantıyı koparan cümle belirlenir ve elenir.
Dördüncü cümlede endemik bitki türlerinin neslinin tehlike altında olduğundan bahsedilerek konu tamamen farklı bir yöne (çevre sorunları ve koruma) kaydırılmıştır. Bu cümle akışı bozmaktadır.
Dördüncü cümle hem kendinden önceki hem de sonraki cümlelerin odağından saptığı için akışı bozan cümledir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulma
Soru 54Soru

(I) Nadirat kabineleri, Coğrafi Keşifler’in ardından Avrupalı soylular ve bilim meraklıları tarafından oluşturulan, egzotik nesnelerin sergilendiği ilk özel koleksiyonlardır. (II) Bu kabineler; doğa tarihi örnekleri, arkeolojik buluntular, tuhaf sanat eserleri ve dünyanın dört bir yanından getirilen sıradışı eşyalarla doldurulurdu. (III) Merak duygusunu tetikleyen bu koleksiyonlar, sadece birer sergileme alanı olmanın ötesinde, sahiplerinin toplumsal statüsünü ve entelektüel gücünü de simgelerdi. (IV) Günümüzde modern müzelerin kuruluş amaçlarının başında, kültürel mirası geniş kitlelere ulaştırmak ve eğitici programlar düzenlemek gelmektedir. (V) Zamanla bu dağınık ve kişisel koleksiyonlar, sınıflandırma sistemlerinin gelişmesiyle birlikte 18. yüzyıldan itibaren bugünkü modern müzelerin çekirdeğini oluşturmuştur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle parçanın anlam bütünlüğünü ve düşünce akışını bozmaktadır. Parçada genel olarak nadirat kabinelerinin ne olduğu, içeriği ve tarihsel süreçte modern müzelerin kökenini nasıl oluşturduğu anlatılmaktadır. Ancak d��rdüncü cümlede, günümüz modern müzelerinin işlevsel amaçları ele alınarak konunun yönü ve zaman boyutu değiştirilmiştir. Beşinci cümlede ise yeniden nadirat kabinelerinin tarihsel geli��imine dönülerek modern müzelerin çekirdeğini nasıl oluşturduğu açıklanmış ve üçüncü cümledeki 'bu koleksiyonlar' ifadesiyle doğrudan bağ kurulmuştur.
Dördüncü cümle parçanın akışını bozmaktadır. Parçanın genelinde 'nadirat kabineleri' olarak adlandırılan tarihi koleksiyonların özellikleri ve modern müzeciliğe nasıl evrildiği anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede, günümüz modern müzelerinin toplumsal işlevlerine ve eğitim amaçlarına değinilmiştir. Beşinci cümlede geçen 'Zamanla bu dağınık ve kişisel koleksiyonlar...' ifadesi, üçüncü cümledeki nadirat kabinelerine gönderme yapmakta ve dördüncü cümle çıkarıldığında akışın kesintisiz devam ettiğini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın genel konusunu belirlemek.
Parçanın konusunun 'nadirat kabineleri' adlı tarihi koleksiyonların özellikleri ve modern müzelerin doğuşundaki rolü olduğu saptanır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle parçanın hangi ana fikir ve konu etrafında şekillendiğini anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları incelemek.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin birbirini tamamlayan tarihi bir gelişim çizgisine sahip olduğu görülür. Beşinci cümledeki 'bu dağınık ve kişisel koleksiyonlar' ifadesinin, üçüncü cümledeki 'bu koleksiyonlar' ve ikinci cümledeki içerik açıklamasıyla doğrudan bağlantılı olduğu anlaşılır.
Paragraftaki düşünce zincirinin halkalarını belirlemek ve kopukluk olan noktayı tespit etmek.
3
Konudan sapan veya yön değiştiren cümleyi tespit etmek.
Dördüncü cümlenin, tarihsel gelişimden aniden saparak günümüz modern müzelerinin toplumsal ve eğitsel işlevlerine odaklandığı belirlenir.
Paragrafın genel akışından farklı bir zaman dilimine ve amaca yönelen, düşünce akışını kesintiye uğratan cümleyi doğrulamak.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümle sorularında, parçanın genelinde işlenen konudan farklı bir yöne sapan, konuyu çok genel ya da çok özel bir boyuta taşıyan veya tarihsel sıralamayı/mantık sırasını bozan cümle tespit edilir. Bu cümleden sonra gelen cümle, akışı bozan cümleden önceki cümleyle anlamsal ve biçimsel olarak (anahtar kelimeler, işaret sıfatları veya bağlayıcı ögeler yardımıyla) uyum sağlamalıdır.
Soru 55Soru

(I) Klasik Osmanlı minyatür sanatında, Batı resmindeki gibi üç boyutlu derinlik kazandıran tek noktalı perspektif kullanılmaz. (II) Sanatçı, figürleri önem derecelerine göre boyutlandırır ve mekânı üst üste binen düzlemler hâlinde kurgular. (III) Bu anlatım tarzında, arka planda kalması gereken ögeler yukarıda, ön plandakiler ise aşağıda gösterilerek bir hiyerarşi oluşturulur. (IV) Minyatürlerin yapımında kullanılan doğal pigmentlerin elde edilme süreçleri oldukça zahmetli aşamalardan oluşur. (V) Böylece izleyici, sahnedeki her unsuru herhangi bir geometrik kısalmaya uğramadan, kendi özgün biçimiyle algılar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle parçanın anlam akışını bozmaktadır.
Paragrafta genel olarak klasik Osmanlı minyatür sanatında perspektif anlayışının olmayışı, figürlerin önem derecesine göre boyutlandırılması ve mekânın düzlemsel hiyerarşisi üzerinde durulmaktadır. Dördüncü cümle ise bu çizgiden saparak minyatürlerde kullanılan doğal pigmentlerin (boyaların) elde edilme aşamalarının zahmetli olmasından söz etmektedir. Konunun farklı bir yönüne değinen dördüncü cümle paragrafın akışını bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve ana düşüncesini belirlemek.
Metinde klasik Osmanlı minyatür sanatında üç boyutlu derinliğin (perspektifin) kullanılmayışı, bunun yerine figürlerin önemine göre yerleştirildiği düzlemsel bir hiyerarşinin esas alındığı anlatılmaktadır.
Akışı bozan cümleyi doğru tespit edebilmek için öncelikle metnin odak noktasını saptamak gerekir.
2
Cümlelerin birbirleriyle olan anlamsal ve yapısal ilişkilerini incelemek.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin minyatürdeki mekân kurgusunu ve kompozisyon mantığın�� anlattığı görülür. Üçüncü cümledeki mekânsal düzenin sonucu, beşinci cümlede 'Böylece...' bağlacıyla bağlanarak izleyicinin sahneyi geometrik kısalma olmadan algılamasına bağlanır. Dördüncü cümle ise bu bütünlükten tamamen koparak doğal boyaların üretim süreçlerinden bahseder.
Cümleler arasındaki köprü ifadeleri ve konusal sapmaları analiz etmek akış bozulmalarını ortaya çıkarır.
3
Dördüncü cümle metinden çıkarılarak sağlamasını yapmak.
Dördüncü cümle çıkarılıp metin tekrar okunduğunda, üçüncü cümledeki mekân hiyerarşisi ile beşinci cümledeki izleyici algısı arasında doğrudan ve pürüzsüz bir geçiş olduğu teyit edilir.
Şüpheli cümle metinden atıldığında akışın düzelmesi, doğru yanıtı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulmak için metindeki ana düşünce çizgisinden sapan, farklı bir konuya veya aynı konunun tamamen farklı bir boyutuna (örneğin teknik kurgudan üretim aşamasına) geçen cümle belirlenmelidir.
Soru 56Soru

(I) İnsanoğlunun yery��zünü anlama, yön bulma ve egemenlik kurma çabasının bir ürünü olan haritacılık, insanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahiptir. (II) İlk dönemlerde av sahalarını, su kaynaklarını veya kutsal mekânları göstermek amacıyla kaya üzerlerine yapılan basit çizimler, zamanla ticaret ve denizcilik faaliyetlerinin gelişmesiyle daha sistematik bir kimlik kazanmıştır. (III) Coğrafi bilgiyi görselleştirerek aktaran bu belgeler, yalnızca yolları ve sınırları gösteren teknik çizimler değil; aynı zamanda yapıldıkları dönemin güç ilişkilerini, inançlarını ve dünya algısını yansıtan kültürel metinlerdir. (IV) Günümüzde ise coğrafi bilgi sistemleri ve uydu teknolojilerinin sunduğu imkânlar sayesinde yeryüzünün en ücra köşeleri dahi milimetrik bir hassasiyetle haritalandırılabilmektedir. (V) Nitekim tarihî haritalar incelendiğinde, haritayı çizen toplumun kendisini dünyanın merkezine yerleştirme eğiliminde olduğu ve öteki kültürleri sın��rların dışına ittiği açıkça görülür.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle (IV), paragraftaki tarihsel ve kültürel haritacılık odağından saparak günümüzün modern teknolojisine değindiği için düşüncenin akışını bozmaktadır.
Dördüncü cümlede modern haritacılık teknolojilerinden (uydu teknolojileri ve coğrafi bilgi sistemleri) söz edilerek konunun yönü değiştirilmiştir. Paragrafın genelinde haritaların tarihsel süreçteki kültürel, ideolojik ve toplumsal algıyı yansıtan yönü üzerinde durulmaktadır. Beşinci cümledeki 'Nitekim tarihî haritalar incelendiğinde...' ifadesi, üçüncü cümledeki haritaların kültürel metinler olduğu ve yapıldıkları dönemin dünya algısını yansıttığı düşüncesini destekler niteliktedir. Araya giren dördüncü cümle, bu iki düşünce arasındaki anlamsal bağı kopararak akışı bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve ana düşüncesini belirlemek.
Paragrafın, haritaların tarihsel süreçteki gelişimini ve özellikle de yapıldıkları dönemlerin kültürel, ideolojik ve dünya algılarını yansıtan birer kültürel metin olduğunu anlattığı tespit edilmiştir.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin neyden bahsettiğini netleştirmek gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri incelemek.
Üçüncü cümlede haritaların kültürel metinler ve dünya algısı yansıtıcısı olduğu belirtilmiştir. Beşinci cümlede 'Nitekim' ifadesiyle bu iddia desteklenmiş ve tarihî haritalardan örnek verilmiştir. Bu iki cümle arasında güçlü bir bağ vardır.
Birbiri ardına gelen cümlelerin birbirini destekleyip desteklemediğini kontrol etmek, araya sızmış yabancı bir düşünceyi ortaya çıkarır.
3
Anlamsal bağı koparan ve farklı bir konuya/boyuta değinen cümleyi belirlemek.
Dördüncü cümlenin, tarihî ve kültürel bağlamdan tamamen uzaklaşarak günümüzün uydu ve CBS teknolojilerinden bahsettiği görülmüştür. Bu durum, üçüncü cümle ile beşinci cümle arasına girerek akışı bozmuştur.
Konunun genel gidişatından sapan ve başka bir konunun detayına giren cümle düşüncenin akışını bozan cümledir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, cümlelerin anlamca birbirine nasıl bağlandığına bakılır. Bir cümle, kendinden önceki ve sonraki cümlelerden farklı bir konuya veya aynı konunun çok farklı bir yönüne değiniyorsa akışı bozuyor demektir.
Soru 57Soru

(I) Edebiyat sosyolojisi, edebi eserlerin sadece estetik birer nesne olmadığını, üretildikleri dönemin toplumsal koşullarını da yansıttığını ileri sürer. (II) Bu disiplin; yazarın sınıfı, okur kitlesinin beklentileri ve yayıncılık piyasası gibi dışsal faktörlerin edebi yaratım üzerindeki etkisini inceler. (III) Roman veya şiir okurken kurduğumuz bireysel bağ, bizi eserin estetik evrenine çeken en güçlü unsurdur. (IV) Böylece bir metnin çözümlenmesinde, yazarın bireysel dehasından ziyade o dehanın içinde şekillendiği toplumsal zemin ön plana çıkarılır. (V) Dolayısıyla edebiyat sosyolojisi alanında çalışan araştırmacılar, edebi türlerin doğuşunu ve değişimini toplumsal dönüşümlerle ilişkilendirerek ele alırlar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü cümle (III)
Üçüncü cümle (III), parçanın genelinde ele alınan edebiyat sosyolojisinin odak noktası olan 'eserin toplumsal bağlamı' düşüncesinden uzaklaşarak 'okurun esere duyduğu bireysel ve estetik ilgiye' odaklanmaktadır. Diğer tüm cümleler edebiyat sosyolojisinin toplumsal zemin üzerindeki rolünü açıklarken, bu cümle konunun sınırları dışına çıkarak akışı bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki tüm cümleler tek tek okunarak konunun ne olduğu ve nasıl geliştirildiği belirlenir.
Paragrafın genelinde edebiyat sosyolojisinin edebi eserleri toplumsal zeminle ilişkilendirerek incelemesi konusu ele alınmaktadır.
Parçanın ana fikrini ve gidişatını anlamak akışı bozan cümleyi tespit etmek için gereklidir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantılar (bağlaçlar, zamirler, ortak anahtar kelimeler) incelenir.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin birbirini tamamlayan, edebiyat sosyolojisini ve toplumsal koşulları odağa alan bir yapı oluşturduğu görülür.
Akışı bozan cümleyi bulmak için zincirin hangi halkada koptuğu tespit edilmelidir.
3
Diğer cümlelerle bağ kurmayan, konunun yönünü veya bakış açısını değiştiren cümle belirlenir.
Üçüncü cümle (III), okurun eserle kurduğu bireysel ve estetik bağdan bahsederek edebiyat sosyolojisinin nesnel ve toplumsal odaklı yaklaşımından sapmaktadır.
Konunun odağından veya yazarın bakış açısından sapan cümle düşüncenin akışını bozmaktadır.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulma, anlam bütünlüğünü ve düşünce zincirini bozan yargıları tespit etme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 58Soru

(I) Mimarlık ve müzik, ilk bakışta farklı duyu organlarına hitap eden iki ayrı disiplin gibi görünse de tarih boyunca birbirleriyle derin bir etkileşim içinde olmuştur. (II) Her iki sanat dalı da ritim, oran, denge ve armoni gibi ortak kavramsal yapı taşları üzerinden biçimlenir. (III) Nitekim ünlü düşünür Goethe, mimariyi "donmuş müzik" olarak tanımlayarak bu iki alan arasındaki yapısal ve estetik benzerliği çarpıcı bir biçimde dile getirmiştir. (IV) Günümüzde müzik endüstrisi, dijital platformların sunduğu olanaklarla dinleyici alışkanlıklarını hızla değiştirmekte ve yeni tüketim modelleri yaratmaktadır. (V) Bu ortak estetik dil sayesinde, bir mimari yapının mekânsal düzenlemesindeki geçişler ile bir müzik eserindeki tınısal geçişler benzer bir ritmik algı yaratır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Düşüncenin akışını bozan cümle dördüncü cümledir.
Parçanın genelinde mimarlık ve müzik sanatlarının estetik ve yapısal yönden benzerlikleri, ritim ve armoni gibi ortak kavramlar üzerinden anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede konu dışına çıkılarak günümüz müzik endüstrisindeki dijitalleşmeden ve tüketim modellerinden bahsedilmiştir. Bu cümle parçadan çıkarıldığında üçüncü cümle ile beşinci cümle birbirine kusursuz bir şekilde bağlanmakta ve anlam akışı sağlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın ana temasını ve konusunu saptamak.
Parçada mimarlık ile müzik arasındaki yapısal ve estetik ilişkiler, ortak kavramlar (ritim, armoni vb.) üzerinden ele alınmaktadır.
Metindeki ana konuyu belirlemek, konu dışına çıkan cümleleri ayırt etmeyi sağlar.
2
Cümlelerin birbirleriyle olan anlamsal köprülerini incelemek.
Birinci cümle konuyu açar; ikinci cümle ortak kavramları sunar; üçüncü cümle Goethe'nin sözüyle bunu örneklendirir; beşinci cümle ise bu ortak estetik dilin mekânsal ve işitsel yansımasını açıklar. Bu dört cümle bütünlük içindedir.
Cümlelerin mantıksal sırasını ve birbirini nasıl takip ettiğini anlamak gerekir.
3
Anlam akışını kesintiye uğratan farklı konudaki cümleyi bulmak.
Dördüncü cümlede mimarlık ile müzik ilişkisinden tamamen bağımsız olarak, müzik endüstrisinin dijitalleşmesi ve dinleyici alışkanlıklarındaki değişim anlatılmıştır. Bu cümle metnin genel bütünlüğüne uymamaktadır.
Akışı bozan cümle, ana düşünce etrafında gelişen konudan uzaklaşıp farklı bir odağa kayan cümledir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken konu ve bakış açısı sınırlarını belirleme
Soru 59Soru

(I) Orta Çağ Avrupa'sında mekanik saatin icadı, insanın zamanla kurduğu ilişkiyi kökten bir değişime uğratmıştır. (II) Doğal döngülere, güneşin hareketlerine göre şekillenen gündelik yaşam, bu icatla birlikte mekanik ve standart bir düzenin sınırları içine çekilmiştir. (III) Zamanın ölçülebilir ve dilimlenebilir bir kavram hâline gelmesi, manastırlardaki ibadet saatlerinin düzenlenmesinden şehir hayatının örgütlenmesine kadar geniş bir alanda etkili olmuştur. (IV) Saat kuleleri, kent meydanlarında yükselerek bireylere toplumsal düzenin yeni ritmini sürekli hatırlatan birer otorite simgesine dönüşmüştür. (V) Saat ustaları, loncalar çatısı altında birleşerek bu yeni mekanik aletlerin üretim sırlarını ve tamir yöntemlerini titizlikle korumuşlardır. (VI) Sonuçta zaman, doğanın ritminden koparılarak insan kontrolündeki soyut bir ölçü birimi olarak zihinlerde yeniden tanımlanmıştır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

Beşinci cümle (V)
Beşinci cümle, saat ustalarının loncalardaki mesleki örgütlenmelerini ve üretim sırlarını korumalarını ele almaktadır. Parçanın genelinde ise mekanik saatin icadının insanlığın zaman algısı ve toplumsal yaşam üzerindeki sosyolojik etkileri tartışılmaktadır. Dolayısıyla bu cümle, konunun zanaat ve üretim boyutuna geçiş yaparak düşüncenin akışını bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki her bir cümlenin konusunu ve yazarın amacını belirleme.
Parçada mekanik saatin icadı ile zaman kavramının sosyolojik ve kültürel olarak nasıl dönüştüğü, zamanın doğadan koparılıp mekanik bir düzene çekildiği anlatılmaktadır.
Paragrafın ana düşünce eksenini belirleyerek hangi cümlenin bu eksenin dışında kaldığını saptamak.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal geçişleri inceleme.
Birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve altıncı cümleler birbirini destekler nitelikte olup zamanın standartlaşmasını ve bunun toplumsal hayattaki yansımalarını işlerken; beşinci cümle saat ustalarının mesleki sırlarından ve örgütlenmelerinden bahsetmektedir.
Konusal bütünlüğü bozan ve düşüncenin akış yönünü değiştiren cümleyi tespit etmek.
3
Düşüncenin akışını bozan cümleyi belirleme ve teyit etme.
Beşinci cümlenin çıkarılması durumunda, dördüncü cümledeki toplumsal ritim ve otorite vurgusu doğrudan altıncı cümledeki zamanın doğadan koparılıp soyut bir birim olması sonucuyla kusursuz biçimde bağlanmaktadır.
Cümle çıkarıldığında paragrafın bütünlüğünün korunduğunu doğrulayarak doğru cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken, ana düşünce ve konunun sınırlarının dışına çıkan veya konuya farklı bir bakış açısından değinerek bütünü bölen cümleyi tespit etmek gerekir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 60Soru

(I) Akustik ekoloji, çevre ile insan arasındaki ilişkiyi sesler üzerinden anlamlandırmaya çalışan ve son yıllarda önemi giderek artan disiplinlerarası bir alandır. (II) Bu alanda çalışan araştırmacılar; doğal, kentsel ya da endüstriyel çevrelerin ses bileşenlerini kaydederek "ses peyzajı" adı verilen işitsel haritalar oluştururlar. (III) Ses peyzajı kavramı, ilk kez 1960'ların sonlarında Kanadalı besteci ve çevre bilimci R. Murray Schafer tarafından literatüre kazandırılmıştır. (IV) Günümüz metropollerinde kontrolsüz artış gösteren gürültü kirliliğini engellemek adına otoyol kenarlarına inşa edilen devasa ses bariyerleri, kentsel mimarinin önemli bir parçası hâline gelmiştir. (V) Belirli aralıklarla yapılan bu ses kayıtları, bir bölgedeki canlı popülasyonunun zaman içindeki değişimini ve çevre kirliliğinin ekosistem üzerindeki etkilerini izlemek amacıyla da kullanılır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Paragrafta düşüncenin akışını bozan cümle IV numaralı cümledir.
Düşüncenin akışını bozan cümle IV numaralı cümledir. Paragrafta genel olarak 'akustik ekoloji' disiplini, bu disiplinin çalışma yöntemi olan 'ses peyzajı' kavramı ve ekolojik amaçlı yapılan ses kayıtlarının bilimsel araştırmalardaki işlevleri ele alınmaktadır. V numaralı cümlede yer alan 'yapılan bu ses kayıtları' ifadesisi, doğrudan II numaralı cümledeki kayıt işlemine bağlanarak metnin düşünce bütünlüğünü sağlamaktadır. Ancak IV numaralı cümlede konu akustik ekolojinin bilimsel ve ekolojik boyutundan uzaklaşarak, şehir mimarisinde gürültü kirliliğini engellemek için kullanılan ses bariyerlerinin işlevine kaymıştır. Bu durum paragrafın anlam akışını kesintiye uğratmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genelinde işlenen ana konuyu ve bu konuya bakış açısını belirlemek.
Paragrafın akustik ekoloji disiplini, bu disiplinin kullandığı ses peyzajı kavramı ve ses kayıtlarının çevre çalışmalarındaki işlevi üzerine odaklandığı belirlenir.
Akışı bozan cümleyi tespit etmek için öncelikle paragrafın izlek bütünlüğünü kavramak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları incelemek.
I, II, III ve V numaralı cümlelerin birbirini tamamladığı görülür. Özellikle V numaralı cümledeki 'yapılan bu ses kayıtları' ifadesinin, II numaralı cümledeki 'ses bileşenlerini kaydederek' ifadesine doğrudan gönderme yaptığı ve akışın bu yönde devam ettiği saptanır.
Paragraftaki dilsel bağlayıcıları ve anahtar kelimeleri takip ederek mantıksal zinciri kurmak gerekir.
3
Akışı bozduğundan şüphelenilen cümleyi anlam bakımından değerlendirmek.
IV numaralı cümlenin akustik ekoloji disiplininden ve bilimsel çalışmalardan uzaklaşarak, şehirlerdeki gürültüyü önlemek için kullanılan fiziksel ses bariyerlerinin mimari boyutundan bahsettiği görülür. Bu cümlenin paragrafın bütününe yabancı kaldığı belirlenir.
Konudan sapan ya da konuyu farklı bir yönden ele alan cümleyi saptayarak doğru cevaba ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümleyi Bulma
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 3 / 4Sonraki
Paragrafta Akışı Bozan Cümle Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 3 | Examkin