Examkin

Sözcük Türleri

120 soru

Tüm türler120Çoktan seçmeli81Eşleştirme24Boşluk doldurma15
Soru 21Soru →

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış zamirleri, temsil ettikleri zamir türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sanatçı, karşılaştığı toplumsal sorunları doğrudan aktarmak yerine bunları estetik bir biçime dönüştürerek sunar.
Edebiyat eleştirmenlerinin bir kısm�� nesnel davranmaya çalışsa da kimileri kişisel beğenilerini kararlarının önüne koyar.
Yazarın son romanındaki kahramanlar, gerçek hayattaki insanlara o kadar benziyor ki okurken onların acısını paylaşıyorsunuz.
Geçmişin tozlu sayfalarını aralayan bu tarihçi, aradığı hakikati bulmak için k��tüphanelerde ne aramaktadır?

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümledeki 'bunları' sözcüğü işaret zamiriyle, ikinci cümledeki 'kimileri' sözcüğü belgisiz zamirle, üçüncü cümledeki 'onların' sözcüğü kişi zamiriyle, dördüncü cümledeki 'ne' sözcüğü soru zamiriyle eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki koyu renkli zamirler sırasıyla işaret zamiri, belgisiz zamir, kişi zamiri ve soru zamiri tanımları ile birebir eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki 'bunları' sözcüğünün hangi varlığın yerini ne şekilde tuttuğunu belirlemek.
'bunları' sözcüğü insan dışı bir varlık grubu olan 'toplumsal sorunlar' ifadesinin yerini işaret yoluyla tutmaktadır, bu yüzden işaret zamiridir.
İsimlerin yerini işaret yoluyla tutan sözcükler işaret zamiri olarak adlandırılır.
2
İkinci cümledeki 'kimileri' sözcüğünün işlevini belirlemek.
'kimileri' sözcüğü bazı eleştirmenlerin yerini kesinlik bildirmeden tutmaktadır, bu yüzden belgisiz zamirdir.
Temsil ettiği isimlerin yerini belirsiz bir şekilde tutan sözcükler belgisiz zamir sınıfına girer.
3
Üçüncü cümledeki 'onların' sözcüğünün neyin yerini tuttuğunu analiz etmek.
'onların' sözcüğü insan olan roman kahramanlarının yerini tuttuğu için kişi zamiridir.
'O' ve 'onlar' zamirleri insan dışı varlıklar için işaret, insanlar için ise kişi zamiri olarak kullanılır.
4
Dördüncü cümledeki 'ne' sözcüğünün cümleye kattığı anlamı belirlemek.
'ne' sözcüğü aranan nesnenin yerini soru yoluyla tuttuğu için soru zamiridir.
İsimlerin yerini soru yoluyla tutan ve cevabı yine isim veya zamir olan sözcüklere soru zamiri denir.

Anahtar Kavram

Zamirler (Adıllar)
Soru 22Soru →

Sanatçı, kendisini (I) toplumdan soyutlayamaz; aksine o, herkesin (II) sustuğu anlarda konuşan bir sestir. Birçok (III) yazar, eserlerinde bunu (IV) dile getirirken aslında başkalarına (V) kılavuzluk eder.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi zamir (adıl) görevinde kullanılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III.

Cevap

III. sözcük olan 'Birçok' sözcüğü zamir değil, belgisiz sıfat görevindedir.
III. sözcük olan 'Birçok', bir isimden ('yazar' isminden) önce gelerek onu belgisiz sıfat görevinde belirtmiştir. Bu nedenle zamir değil, sıfat görevindedir. Diğer tüm numaralanmış sözcükler (kendisini, herkesin, bunu, başkalarına) ismin yerini tutan zamirlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada numaralanmış sözcüklerin cümle içindeki görevlerini ve bir ismi belirtip belirtmediklerini incelemek.
I. sözcük olan 'kendisini' (dönüşlülük zamiri), II. sözcük olan 'herkesin' (belgisiz zamir), IV. sözcük olan 'bunu' (işaret zamiri) ve V. sözcük olan 'başkalarına' (belgisiz zamir) sözcüklerinin doğrudan isimlerin yerini tuttuğu belirlenir.
Zamirler, isimlerin yerini geçici olarak tutan sözcüklerdir.
2
III. numaralı 'Birçok' sözcüğünün kendisinden sonra gelen isimle ilişkisini analiz etmek.
'Birçok yazar' tamlamasında 'Birçok' sözcüğünün bir ismi (yazar) belirsizlik yönüyle belirttiği ve belgisiz sıfat görevinde olduğu tespit edilir.
Belgisiz sözcükler bir ismin önüne gelip onu belirtirse sıfat, ismin yerini tutarsa zamir olur.

Anahtar Kavram

Zamirlerin (adılların) işlevsel özellikleri ve sıfatlardan ayırt edilmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru →

Aşağıdaki cümlelerde geçen edatların (ilgeçlerin) cümlelere kattığı anlam ilgilerini belirleyiniz. Buna göre, sol sütunda verilen cümleleri sağ sütundaki anlam ilgileriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sabah erkenden yola çıkmak üzere eşyalarını hazırladı.
Fırtına koptuğu için bütün vapur seferleri iptal edildi.
Bu ağır kutuyu sadece kalın bir ip ile yukarı çekebilirsin.
Onun anlattığı hikâye de en az seninki kadar ilginçti.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle 'Amaç', ikinci cümle 'Neden (Sebep)', üçüncü cümle 'Araç' ve dördüncü cümle 'Karşılaştırma' ile eşleşmelidir.
Verilen cümlelerdeki edatlar (ilgeçler) kendilerinden önceki sözcüklerle öbekleşerek cümlelere sırasıyla amaç, neden, araç ve karşılaştırma anlamları katmıştır. 'Üzere' edatı yola çıkma amacını, 'için' edatı vapur seferlerinin iptal nedenini, 'ile' edatı kutuyu çekmek için kullanılan aracı (ip), 'kadar' edatı ise iki hikayenin ilginçlik derecesinin karşılaştırılmasını sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki edatı bulmak ve anlamını analiz etmek.
'üzere' edatı tespit edilmiş ve eylemin amacını bildirdiği belirlenmiştir.
Amacın belirlenmesi doğru eşleştirmeyi yapmayı sağlar.
2
İkinci cümledeki edatı bulmak ve anlamını analiz etmek.
'için' edatı tespit edilmiş ve seferlerin iptal gerekçesini/nedenini bildirdiği belirlenmiştir.
Neden-sonuç ilişkisinin tespiti doğru eşleştirmeyi yapmayı sağlar.
3
Üçüncü cümledeki edatı bulmak ve anlamını analiz etmek.
'ile' edatı tespit edilmiş ve eylemin hangi araçla gerçekleştiğini bildirdiği belirlenmiştir.
Araç anlamının tespiti doğru eşleştirmeyi yapmayı sağlar.
4
Dördüncü cümledeki edatı bulmak ve anlamını analiz etmek.
'kadar' edatı tespit edilmiş ve iki durumun karşılaştırıldığını bildirdiği belirlenmiştir.
Karşılaştırma anlamının tespiti doğru eşleştirmeyi tamamlamayı sağlar.

Anahtar Kavram

Edatların Cümleye Kattığı Anlam İlgileri
Soru 24Soru →

Bağlaç olan 'ki', kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır ve cümlede genellikle iki yargıyı birbirine bağlama görevi üstlenir. Ek olan '-ki' ise sözcüğe bitişik yazılır; eklendiği sözcüğün türüne göre ilgi zamiri ya da sıfat yapan yapım eki olarak işlev görür.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' bağlaç görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: O kadar derin bir sessizlik vardı ki rüzgârın yapraklar arasında çıkardığı hafif fısıltıyı bile duyabiliyorduk.

Cevap

O kadar derin bir sessizlik vardı ki rüzgârın yapraklar arasında çıkardığı hafif fısıltıyı bile duyabiliyorduk.
Sessizlikten bahseden cümlede geçen 'ki' kelimesi, iki farklı yargıyı ('sessizlik vardı' ve 'fısıltıyı duyabiliyorduk') bağlama görevi üstlendiği ve ayrı yazıldığı için bağlaçtır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan 'ki' ifadelerinin yazım şekli ve sözcükten ayrı olup olmadığı incelenir.
Sessizlik durumunun anlatıldığı cümledeki 'ki' ifadesinin kendinden önceki kelimeden ayrı yazıldığı; diğer seçeneklerdeki ifadelerin ise kelimelere bitişik yazıldığı belirlenir.
Türkçede bağlaç olan 'ki' kelimeden ayrı yazılırken, ilgi zamiri ve sıfat yapan '-ki' ekleri bitişik yazılır.
2
Ayrı yazılan 'ki'nin cümledeki işlevi kontrol edilir.
'Sessizlik vardı' yargısı ile 'fısıltıyı duyabiliyorduk' yargısının 'ki' aracılığıyla bağlandığı doğrulanır.
Yargıları birbirine bağlayan ve ayrı yazılan bu sözcük bir bağlaçtır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'ki' ile ek olan '-ki'nin işlevsel farkları ve ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 25Soru →

Sanatçı, yapıtlarında (I) kendisini sorgularken aslında (II) hepimizin ortak duygularına tercüman olur. Onun başarısı, kendi dünyasından çok (III) başkalarınınkine odaklanabilmesinde yatar. Kimi eleştirmenler (IV) buradaki derinliği göremezken (V) kimileri bunu hemen fark eder.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. sözcük, işaret zamiridir.

Cevap

IV. sözcük, işaret zamiridir ifadesi yanlıştır. Çünkü 'buradaki' sözcüğü 'derinlik' ismini belirten bir işaret sıfatıdır.
Metindeki 'buradaki derinliği' tamlamasında geçen 'buradaki' sözcüğü, 'derinlik' ismini işaret eden bir işaret sıfatıdır. 'Bura' işaret zamiri köküne sıfat yapan '-ki' eki getirilerek türetilmiştir ve cümlede sıfat görevinde kullanılmıştır. Bu nedenle bu sözcüğün işaret zamiri olduğunu belirten yargı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış sözcükleri ve aldıkları ekleri cümledeki işlevlerine göre tek tek inceleyin.
I. kendisini (dönüşlülük zamiri + iyelik + belirtme durum eki), II. hepimizin (belgisiz zamir + tamlayan eki), III. başkalarınınkine (belgisiz zamir + tamlayan eki + ilgi zamiri + yönelme durum eki), IV. buradaki (sıfat yapan -ki eki almış işaret sıfatı), V. kimileri (çekim eki alarak zamirleşmiş belgisiz sözcük).
Sözcük türlerini ve eklerin işlevlerini doğru saptamak, seçeneklerdeki yargıları değerlendirmek için gereklidir.
2
IV. numaralı 'buradaki' sözcüğünün türünü ve işlevini belirleyin.
'buradaki' sözcüğü kendisinden sonra gelen 'derinlik' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatıdır. 'bura' zamir köküne gelen '-ki' eki sıfat yapan ektir.
İşaret sözcükleri bir ismin önüne gelip onu etkilediğinde sıfat, ismin yerini tuttuğunda zamir olur.
3
Seçeneklerdeki yargıları analiz ederek yanlış olan seçeneği işaretleyin.
Dördüncü sözcüğün işaret zamiri olduğunu belirten yargının yanlış olduğu saptanır.
Soruda bizden yanlış olan açıklama istendiği için doğru cevaba ulaşılmış olur.

Anahtar Kavram

Zamirler (Adıllar) ve Sıfat-Zamir Ayrımı
Soru 26Soru →

Aşağıdaki cümlelerde koyu harflerle belirtilen zamirleri, karşılarında verilen uygun zamir türleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yazar, son romanında modern bireyin yalnızlığını ele alırken kimilerinin bu duruma sessiz kaldığını vurguluyor.
Şiirlerinde çocukluk anılarına yer veren şair, ötekini ise toplumsal sorunlara ayırmıştı.
Düşüncelerini özgürce ifade edemeyen birey, zamanla kendi gerçeğinden uzaklaşmaya başlar.
Edebiyat tarihçileri, bu iki şair arasındaki üslup farkının nereden kaynaklandığını araştırıyor.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Verilen cümlelerdeki zamirlerin doğru tür eşleştirmeleri şu şekildedir: 'kimilerinin' sözcüğü Belgisiz Zamir ile, 'ötekini' sözcüğü İşaret Zamiri ile, 'kendi' sözcüğü Dönüşlülük Zamiri ile ve 'nereden' sözcüğü Soru Zamiri ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; belirsizlik bildiren 'kimilerinin' sözcüğü belgisiz zamir, işaret yoluyla yer tutan 'ötekini' sözcüğü işaret zamiri, özneyi pekiştiren 'kendi' sözcüğü dönüşlülük zamiri ve soru yoluyla yer tutan 'nereden' sözcüğü soru zamiri olarak sınıflandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki zamirin incelenmesi
'kimilerinin' sözcüğünün belgisiz zamir olduğu belirlendi.
Belirli bir ismi doğrudan göstermeden, belirsiz bir şekilde temsil ettiği için belgisiz zamirdir.
2
İkinci cümledeki zamirin incelenmesi
'ötekini' sözcüğünün işaret zamiri olduğu belirlendi.
Bir ismin (örneğin diğer eserin veya kitabın) yerini işaret yoluyla tuttuğu için işaret zamiridir.
3
Üçüncü cümledeki zamirin incelenmesi
'kendi' sözcüğünün dönüşlülük zamiri olduğu belirlendi.
Türkçede dönüşlülük anlamı taşıyan ve şahıs zamiri sınıfına giren tek sözcük 'kendi'dir.
4
Dördüncü cümledeki zamirin incelenmesi
'nereden' sözcüğünün soru zamiri olduğu belirlendi.
Bir ismin veya yerin yerini soru yoluyla tuttuğu için soru zamiridir.

Anahtar Kavram

Zamirlerin (adılların) cümle içerisindeki işlevlerine göre doğru türlerinin saptanması.
Soru 27Soru →

Ünlemler; bir duyguyu, seslenmeyi ya da hitabı bildiren sözcüklerdir. Asıl ünlemler isim çekim eklerini alarak adlaşabilirken; ünlem olmayan bazı sözcükler (isimler, fiiller vb.) ise cümledeki kullanımına göre seslenme ve hitap yoluyla ünlem değeri kazanabilir.

Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde hem isim çekim eki alarak adlaşmış bir ünlem hem de ünlem değeri kazanmış bir ad bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gençler! Yılların ardından yükselen o derin ahın feryadını bugün hangi yürek hissedebilir?

Cevap

Gençler! Yılların ardından yükselen o derin ahın feryadını bugün hangi yürek hissedebilir?
Dizede hitap bildiren 'Gençler!' sözcüğü ünlem değeri kazanmış bir addır. 'ahın feryadı' isim tamlamasındaki 'ah' asıl ünlemi ise ilgi eki (-ın) alarak adlaşmıştır. Bu nedenle dize, her iki kullanımı da içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerdeki hitap ve seslenme bildiren sözcükleri (ünlemleşmiş adları) tespit etmek.
Belirlenen dizedeki 'Gençler!' sözcüğü aslen isim soylu olmasına rağmen, seslenme/hitap bildirdiği için ünlem değeri kazanmıştır.
Ünlem değeri kazanan sözcükler, asıl ünlem olmadıkları hâlde cümlede ünlem gibi işlev gören sözcüklerdir.
2
Dizelerde isim çekim eki alarak adlaşmış (isimleşmiş) asıl ünlemleri aramak.
Belirlenen dizedeki 'ahın feryadı' belirtili isim tamlamasında geçen 'ah' asıl ünlemi, tamlayan eki olan '-ın' ilgi ekini alarak adlaşmıştır.
Asıl ünlemler isim çekim eklerini aldıklarında ünlem özelliklerini yitirerek adlaşırlar.
3
Bulunan iki dil bilgisini aynı seçenekte birleştirmek.
Hem ünlemleşmiş isim ('Gençler!') hem de adlaşmış ünlem ('ahın') aynı dizede bir arada yer almaktadır.
Soruda istenen her iki koşulun da aynı dizede sağlandığını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Ünlemlerin cümle içindeki işlevsel ve yapısal değişimleri (adlaşmış ünlem ve ünlem değeri kazanan sözcükler)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 28Soru →

Aşağıdaki cümlelerde kalın harflerle belirtilen sözcük veya ekleri, görev ve tür bakımından karşılarında verilen zamir türleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Masadaki dosyalardan ötekini bana uzatır mısın?
Soruların hangisini daha önce çözdüğünü hatırlayamadı.
Salondaki davetlilerden kimileri konuşmayı ayakta dinledi.
Senin fikrin oldukça mantıklı ama onunki daha uygulanabilir duruyor.
Bu zor günlerde bize destek olan herkese teşekkür ederiz.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: "ötekini" sözcüğü İşaret Zamiri ile, "hangisini" sözcüğü Soru Zamiri ile, "kimileri" sözcüğü Belgisiz Zamir ile, "onunki" sözcüğündeki ek İlgi Zamiri ile, "bize" sözcüğü ise Kişi Zamiri ile eşleşmektedir.
Eşleştirme, cümlelerdeki zamirlerin tür ve işlevlerinin doğru tespit edilmesine dayanmaktadır. İşaret yoluyla yer tutan "ötekini", soru yoluyla yer tutan "hangisini", belirsiz şekilde yer tutan "kimileri", bir ismin yerini alan "-ki" eki ve birinci çoğul şahsı temsil eden "bize" kelimeleri kendi sınıflarıyla eşleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
"ötekini" sözcüğünün cümledeki görevini incelemek.
Sözcüğün, "öteki dosya" şeklinde bir ismi nitelemeyip doğrudan bir nesnenin yerini işaret yoluyla tuttuğu görülür.
İsimlerin yerini işaret yoluyla tutan sözcükler işaret zamiridir.
2
"hangisini" sözcüğünün cümledeki görevini incelemek.
Sözcüğün, "hangi soru" gibi bir ismi belirtmeyip doğrudan soru yoluyla ismin yerini karşıladığı görülür.
İsimlerin yerini soru yoluyla tutan sözcükler soru zamiridir.
3
"kimileri" sözcüğünün cümledeki görevini incelemek.
Sözcüğün, "kimi davetliler" gibi bir sıfat görevi üstlenmeyip belirsizlik bildiren bir şekilde isimlerin yerini aldığı görülür.
İsimlerin yerini belirsiz şekilde tutan sözcükler belgisiz zamirdir.
4
"onunki" sözcüğündeki "-ki" ekinin işlevini incelemek.
Ek, "onun fikri" tamlamasındaki düşen ismin yerine gelerek zamir görevi üstlenmiştir.
Tamlayan ekinden sonra gelip bir ismin yerini tutan "-ki" eki ilgi zamiridir.
5
"bize" sözcüğünün cümledeki görevini incelemek.
Sözcüğün, birinci çoğul şahsı (biz) temsil ettiği saptanır.
İnsan isimlerinin yerini tutan kelimeler kişi zamiridir.

Anahtar Kavram

Zamirlerin (adılların) türsel ve işlevsel özellikleri ile ek/sözcük hâlindeki zamirlerin ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 29Soru →

Sanatçı, (I) kimi zaman toplumsal meselelerin tam ortasında yer alır ve (II) bunları kendi süzgecinden geçirerek yansıtır. Yapıtlarında (III) herkesin hissettiği ama dile getiremediği gerçekleri anlatırken (IV) hiçbir sanatseverin kayıtsız kalamayacağı bir dünya kurar. İşte (V) burası, sanatın ger��eği yeniden ürettiği büyülü alandır.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin türleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. sözcük, ismin yerini belirsizlik yönüyle tutan bir belgisiz zamirdir.

Cevap

Dördüncü sözcük olan 'hiçbir' ifadesi zamir değil sıfattır.
Dördüncü sözcük olan 'hiçbir' ifadesi, 'sanatseverin' adının önünde yer alarak onu belirten bir belgisiz sıfat görevindedir. İsimlerin yerini tutmadığı için belgisiz zamir olarak nitelendirilemez. Dolayısıyla bu yargı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış sözcükleri tek tek tespit etmek.
Numaralanmış sözcükler: 'kimi', 'bunları', 'herkesin', 'hiçbir' ve 'burası' olarak belirlenir.
Hangi sözcüklerin dil bilgisel analizinin yapılacağını belirlemek için.
2
Belirlenen sözcüklerin cümle içindeki görevlerini ve türlerini incelemek.
'kimi' (sıfat), 'bunları' (zamir), 'herkesin' (zamir), 'hiçbir' (sıfat) ve 'burası' (zamir) türündedir.
Sözcüklerin önündeki isimlerle ilişkisini veya ismin yerini tutup tutmadığını kontrol etmek için.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluk durumunu karşılaştırmak.
'hiçbir' sözcüğünün zamir olduğunu iddia eden yargının yanlış olduğu, çünkü bu sözcüğün 'sanatseverin' adını belirten bir sıfat olduğu saptanır.
Yanlış olan yargıyı bularak doğru seçeneğe ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Zamirlerin (Adılların) Türleri ve Sıfatlardan Farkı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 30Soru →

Aşağıdaki cümlelerde geçen bağlaçları, cümlelere kazandırdıkları anlamlarla veya üstlendikleri işlevlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tiyatronun ilk perdesini çok beğendim ama ikinci perdesi beni pek sarmadı.
Seninle kütüphaneye gelirim ama orada sessizce ders çalışacaksın.
Bugün okula gidemedim çünkü kendimi hiç iyi hissetmiyordum.
Soruları çok kısa sürede çözdü hatta arkadaşlarına da yardım etti.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk cümle karşıtlık ilişkisiyle, ikinci cümle koşul anlamıyla, üçüncü cümle gerekçe açıklamasıyla, dördüncü cümle ise pekiştirme anlamıyla e��leşmektedir.
Tiyatronun ilk perdesinin beğenilmesi ve ikincisinin sarmaması durumları arasında karşıtlık (zıtlık) ilişkisi vardır, bu yüzden birinci cümle karşıtlık bildiren seçenekle eşleşir. Kütüphaneye gelme eylemi sessiz durma şartına bağlandığı için ikinci cümle koşul anlamıyla eşleşer. Okula gidememenin nedeni açıklandığı için üçüncü cümle gerekçe açıklamasıyla eşleşir. Soruları çözmenin yanında bir de üstelik yardım edildiği belirtilerek anlam derecelendirildiği için dördüncü cümle pekiştirme anlamıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki bağlaçları tespit etmek
Cümlelerde sırasıyla 'ama', 'ama', 'çünkü' ve 'hatta' sözcüklerinin bağlaç görevinde kullanıldığı saptanmıştır.
Bağlaçların cümledeki işlevlerini yorumlamadan önce doğru sözcükleri saptamak gerekir.
2
Cümlelerin anlam ilişkilerini analiz etmek
Tiyatronun ilk perdesinin beğenilip ikincisinin sarmaması zıtlık; kütüphaneye gelmenin sessiz olmaya bağlı olması koşul; okula gidememenin nedeni hasta hissetmek gerekçe; soruları çözüp üstüne arkadaşlarına yardım etmek ise pekiştirme bildirmektedir.
Her bir bağlacın cümleye kattığı anlam bağlamdan hareketle belirlenir.
3
Eşleştirmeyi tamamlamak
Birinci cümle karşıtlıkla, ikinci cümle koşulla, üçüncü cümle gerekçeyle, dördüncü cümle ise pekiştirmeyle doğru şekilde eşleştirilmiştir.
Saptanan anlam işlevleri ile sağ taraftaki tanımlar eşleştirilerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Bağlaçların cümleler ve kavramlar arasında kurduğu anlam ilişkileri
Soru 31Soru →

Ah (I), o eski günlerin sıcaklığı nerede şimdi! İnsanlar birbirine selam vermeye bile eriniyor. Geçen gün sokakta yürürken yaşlı bir adamın derinden bir ah (II) çektiğini duydum; yüreğim sızladı. Kendi kendime, 'Ey (III) insanoğlu, ne ara bu kadar yabancılaştın kendine?' diye mırıldandım. Tam o esnada caddenin karşısından bir ses yükseldi: 'Simitçi! (IV) Taze simitlerim var!' Bu sesleniş beni çocukluğuma götürdü ama ne yazık ki o güzel günlerin artık dönüşü yok; eyvah (V), her şey geçmişte kaldı!

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin türleri ve cümledeki işlevleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II. sözcük, herhangi bir çekim eki almadığı için cümle içinde ünlem görevini sürdürmektedir.

Cevap

Numaralanmış sözcüklerden ikincisi, herhangi bir çekim eki almadığı için cümle içinde ünlem görevini sürdürmektedir ifadesi yanlıştır.
İkinci sözcük olan 'ah' kelimesi, cümle içinde 'bir ah' şeklinde belgisiz sıfatla belirtilerek isim (ad) görevinde kullanılmıştır. Türkçede ünlemler cümle içinde isim çekim eki alarak veya bir sıfatla belirtilerek/nitelenerek adlaşabilirler. Dolayısıyla, bu sözcüğün ünlem görevini sürdürdüğünü iddia eden ifade yanlıştır ve bu nedenle aranan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki birinci sözcük (Ah) incelenir.
Bu sözcüğün doğrudan duygu belirten bir asıl ünlem olduğu tespit edilir.
Seçeneklerdeki ilk ifadenin doğruluğunu doğrulamak için.
2
Parçadaki ikinci sözcük (ah) ve içinde yer aldığı 'bir ah çekmek' öbeği incelenir.
Sözcüğün 'bir' belgisiz sıfatıyla belirtilerek adlaştığı (isimleştiği) ve eylemin nesnesi konumuna geldiği anlaşılır.
Ünlemlerin çekim eki almadan da sıfatlarla belirtilerek adlaşabileceğini belirlemek için.
3
Parçadaki üçüncü sözcük (Ey) incelenir.
Bu sözcüğün hitap bildiren bir seslenme ünlemi olduğu ve 'Ey insanoğlu' hitap grubunu kurduğu saptanır.
Üçüncü ifadenin doğruluğunu kontrol etmek için.
4
Parçadaki dördüncü sözcük (Simitçi) incelenir.
Normalde isim olan kelimenin seslenme tonlamasıyla ünlemleştiği belirlenir.
Dördüncü ifadenin doğruluğunu onaylamak için.
5
Parçadaki beşinci sözcük (eyvah) incelenir.
Bu sözcüğün çaresizlik/pişmanlık bildiren bir asıl ünlem olduğu belirlenir.
Beşinci ifadenin doğruluğunu teyit etmek ve yanlış olan seçeneği kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Ünlemlerin türsel sınıflandırması, ünlemleşme (seslenme tonuyla ünlem olma) ve adlaşma (isimleşme) süreçleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 32Soru →

Aşağıdaki dizelerde koyu yazılmış zamirleri, sağ tarafta yer alan zamir türleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ne yanar kimse bana ateş-i dilden özge / Ne açar kimse kapım bad-ı sabadan gayrı
Bunu bir rüzgâra yazıyorum, alıp götürsün diye / Belki ulaştırır senin olduğun o uzak diyarlara
Bizim de bir günümüz olur elbet / Geçecektir bu karanlık, umutsuz geceler
Hanginiz biliyor bu yolun nereye çıkacağını / Ve kim bilir kaç yolcu kayboldu bu karanlıkta?

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

"kimse" sözcüğü belgisiz zamirle, "Bunu" sözcüğü işaret zamiriyle, "Bizim" sözcüğü kişi zamiriyle ve "Hanginiz" sözcüğü soru zamiriyle eşleşmektedir.
Verilen dizelerdeki zamirler doğru tanımlarla eşleştirildiğinde, belirsizlik bildiren "kimse" belgisiz zamirle; gösterme bildiren "Bunu" işaret zamiriyle; konuşanları bildiren "Bizim" kişi zamiriyle; soru anlamı taşıyan "Hanginiz" ise soru zamiriyle doğru biçimde eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk dizedeki koyu yazılmış sözcüğün incelenmesi
"kimse" sözcüğü, herhangi bir belirginlik taşımadan kişilerin yerini tutmaktadır.
Belirsizlik yoluyla isimlerin yerini tutan sözcükler belgisiz zamir grubuna girer.
2
İkinci dizedeki koyu yazılmış sözcüğün incelenmesi
"Bunu" sözcüğü, bir nesneyi ya da durumu işaret ederek onun yerini almaktadır.
İşaret ederek isimlerin yerini tutan sözcükler işaret zamiridir.
3
Üçüncü dizedeki koyu yazılmış sözcüğün incelenmesi
"Bizim" sözcüğü, birinci çoğul şahsı temsil eden bir zamirdir.
İnsan isimlerinin yerini alan sözcükler kişi (şahıs) zamirleridir.
4
Dördüncü dizedeki koyu yazılmış sözcüğün incelenmesi
"Hanginiz" sözcüğü, kişilerin veya nesnelerin yerini soru yoluyla öğrenmeye çalışmaktadır.
Yanıtı yine bir isim ya da zamir olan soru sözcükleri soru zamiridir.

Anahtar Kavram

Zamirler (adıllar), isimlerin yerini geçici olarak tutan ve onlar gibi çekimlenebilen kelimelerdir. Kendi içlerinde kişi, işaret, belgisiz ve soru zamirleri olmak üzere sınıflara ayrılırlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 33Soru →

Sanatçı, yaratım sürecinde (I) kendisini çevreleyen dünyayı anlamlandırırken (II) başkalarının göremediği ayrıntılara odaklanır. Bu doğrultuda kaleme alınan yapıtların (III) kimi, bireyin içsel yalnızlığını işlerken (IV) birçoğu da toplumsal sorunları yansıtır. Ancak okurun zihninde asıl yer edinen, eserdeki karakterlerin dünyası değil, yazarın (V) kendisininkidir.

Bu parçadaki numaralanmış sözc��klerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. sözcük, isim tamlamasında tamlanan görevinde kullanılmış bir belgisiz sıfattır.

Cevap

İsim tamlamasında tamlanan görevinde kullanılan üçüncü sözcüğün belgisiz sıfat olduğunu öne süren ifade yanlıştır; bu sözcük belgisiz zamir görevindedir.
Üçüncü sözcük olan 'kimi', 'yapıtların kimi' isim tamlamasında tamlanan konumundadır ve bir ismin yerini tuttuğu için belgisiz zamirdir. İlgili seçenekte bu sözcüğün belgisiz sıfat olduğu iddia edildiği için bu yargı yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış sözcüklerin cümle içindeki görevlerini ve aldıkları ekleri tek tek analiz edin.
I. sözcük 'kendisini' (dönüşlülük zamiri + iyelik ve belirtme eki), II. sözcük 'başkalarının' (belgisiz zamir + tamlayan eki), III. sözcük 'kimi' (belgisiz zamir), IV. sözcük 'birçoğu' (belgisiz zamir + iyelik eki), V. sözcük 'kendisininkidir' (dönüşlülük zamiri + iyelik eki + tamlayan eki + ilgi zamiri).
Zamir türlerini ve zamirlerin aldıkları eklerin işlevlerini doğru belirlemek, seçeneklerdeki yargıları sınamak için gereklidir.
2
İsim tamlamasının tamlananı durumundaki 'kimi' sözcüğünün türünü belirleyin.
'Yapıtların kimi' belirtili isim tamlamasında tamlanan olan 'kimi' sözcüğü 'bazıları/kimisi' anlamında kullanılarak bir ismin yerini tutmuştur ve belgisiz zamirdir. Sıfatlar tek başlarına tamlanan olamazlar.
Belgisiz sıfatlar ile belgisiz zamirler arasındaki işlevsel farkı ortaya koyarak yanlış yargıyı tespit etmek hedeflenir.
3
Seçeneklerde verilen iddiaları bu bulgularla karşılaştırarak yanlış olan yargıyı saptayın.
Üçüncü sözcüğün belgisiz sıfat olduğunu öne süren seçenekteki yargının yanlış olduğu belirlenir, çünkü bu sözcük belgisiz zamirdir.
Soru kökünde bizden söylenemeyecek olan (yanlış) yargı istendiği için bu tespitle çözüme ulaşılır.

Anahtar Kavram

Belgisiz zamirlerin isim tamlamalarında tamlanan olarak kullanılabilmesi ve sıfatlardan ayırt edilmesi
Soru 34Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ile' (-la, -le) sözcüğü bağlaç görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebiyat ile felsefe, insan düşüncesinin iki farklı ve derin yüzüdür.

Cevap

Edebiyat ile felsefe, insan düşüncesinin iki farklı ve derin yüzüdür.
Cümlede 'ile' sözcüğü yerine 've' bağlacı getirilebildiğinde bu sözcük bağlaç görevini üstlenir. 'Edebiyat ile felsefe, insan düşüncesinin...' cümlesinde 'ile' yerine 've' getirildiğinde anlamlı bir bütünlük oluştuğu için ('Edebiyat ve felsefe') bu sözcük bağlaçtır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki 'ile' (veya '-la / -le' şeklinde ekleşmiş olan) sözcüklerini tespit edin.
Seçeneklerde sırasıyla 'kaynak ile', 'özlemle', 'ile (Edebiyat ile felsefe)', 'helikopterle' ve 'başlamasıyla' ifadeleri belirlenir.
Görevini inceleyeceğimiz sözcükleri belirlemek için ilk adım budur.
2
Belirlenen 'ile' sözcüklerinin yerine sırasıyla 've' bağlacını getirmeyi deneyin.
'Edebiyat ile felsefe' ifadesindeki 'ile' yerine 've' getirildiğinde anlam bozulmaz ('Edebiyat ve felsefe'); diğer cümlelerde ise anlam bozulur (örneğin 'özlem ve kucakladı', 'helikopter ve sağlanabiliyor' vb. uygun olmaz).
'İle' sözcüğünün edat mı bağlaç mı olduğunu anlamanın en pratik yöntemi 've' sözcüğüyle yer değiştirmektir.
3
Yerine 've' getirilebilen seçeneği doğru cevap olarak belirleyin.
'Edebiyat ile felsefe, insan düşüncesinin iki farklı ve derin yüzüdür.' cümlesinde 'ile' bağlaç görevindedir.
'Ve' bağlacıyla aynı işleve sahip olduğu için sözcüğün bağlaç olduğu kesinleşir.

Anahtar Kavram

İle sözcüğünün edat ve bağlaç ayrımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 35Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan belgisiz sözcük, sözcük türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Davetlilerin birkaçı, salonun loş ışıkları altında sergilenen tabloları hayranlıkla inceliyordu.

Cevap

Davetlilerin birkaçı ile başlayan cümlede geçen belgisiz sözcük, bir ismin yerini tuttuğu için zamir (adıl) görevindedir; diğer cümlelerdeki belgisiz sözc��kler ise isimleri belirttikleri için sıfat (ön ad) görevindedir.
Doğru seçenekte geçen 'birkaçı' sözcüğü, isim çekim eki (iyelik eki) alarak 'davetliler' isminin yerini tutmuş ve belgisiz zamir görevini üstlenmiştir. Diğer seçeneklerdeki belgisiz sözcükler ise önlerindeki isimleri miktar veya belirsizlik yönünden etkileyen belgisiz sıfatlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki belgisiz anlam taşıyan sözcükleri tespit edin.
Belgisiz sözcükler sırasıyla: 'bazı', 'her', 'kimi', 'birkaç', 'birkaçı', 'bir' sözcükleridir.
Belgisiz sözcüklerin türünü belirleyebilmek için öncelikle cümle içindeki yerlerini saptamak gerekir.
2
Bu sözcüklerin cümledeki işlevlerini (isimlerin yerini mi tuttuklarını yoksa isimleri mi belirttiklerini) inceleyin.
'Bazı sanatçılar', 'her zaman', 'kimi eleştirmenler', 'birkaç gün' ve 'bir şekilde' kullanımlarında belgisiz sözcükler doğrudan bir ismin önüne gelmiştir. Ancak 'davetlilerin birkaçı' ifadesinde 'birkaçı' sözcüğü çekim eki alarak bazı davetlilerin yerini tutmuştur.
Sözcüklerin önündeki isme bağlı olması sıfat özelliğini, ismin yerini tutması ise zamir özelliğini gösterir.
3
Zamir görevinde olan tek seçeneği belirleyin.
Davetlilerin birkaçı ifadesindeki 'birkaçı' sözcüğü belgisiz zamirdir. Diğer seçeneklerdeki tüm belgisiz sözcükler sıfattır.
Farklı türde olan belgisiz sözcüğü bulmak sorunun doğru yanıtına ulaşmamızı sağlar.

Anahtar Kavram

Belgisiz Sıfat ve Belgisiz Zamir Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru →

(I) Şehrin tozlu sokaklarında kaybolan o eski dostu, yıllar sonra bir akşamüstü ansızın karşımda buluyorum.
(II) Zamanın acımasızca aşındırdığı bu solgun y��z, geçmişin unutulmuş hatıralarını zihnime tek tek fısıldıyor.
(III) Aramızdaki o sessiz köprüyü yeniden kurmak için savaşıyordum, eski günlerin samimiyetini arıyordum.
(IV) O ise geçmişten kalan kırgınlıkları çoktan aşmış gibi görünüyor, yüzündeki dinginlikle bana bakıyordu.
(V) Nihayetinde, iki eski dost gibi uzun uzun konuşup geçmişi yâd ederek kucaklaşıyoruz.

Bu parçada numaralanmış cümlelerde yer alan eylemler (fiiller) ve eylemsilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. cümlede geçen 'savaşıyordum' eyleminin kökü, yazılışları aynı anlamları tamamen farklı olan sesteş (eş sesli) bir köktür.

Cevap

Üçüncü cümlede geçen 'savaşıyordum' eyleminin kökü olan 'savaş' sözcüğü sesteş değil, ortak kök özelliğine sahiptir.
Üçüncü cümlede geçen 'savaşıyordum' eyleminin kökü olan 'savaş', isim ve eylem anlamları arasında anlamsal bir bağ taşıdığı için ortak (kökteş) köktür. Sesteş köklerin ise yazılışları aynı olsa da anlamları tamamen ilgisizdir (örneğin 'yaz' mevsimi ile 'yazmak' eylemi). Dolayısıyla bu cümledeki yargı yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki 'dostu' ve 'buluyorum' kelimelerini dil bilgisi kurallarına göre çözümlemek.
'dostu' kelimesinin belirtme durumu eki (-u) aldığı ve 'buluyorum' fiilinin yapım eki almadığı için basit yapılı olduğu belirlenir.
Birinci cümleyle ilgili yargının doğruluğunu test etmek.
2
İkinci cümledeki fiilimsileri ve yüklemin yapısını incelemek.
Cümlede sıfat-fiiller ('aşındırdığı', 'unutulmuş') olduğu için girişik birleşik yapıda olduğu ve 'fısıldıyor' yükleminin 'fısıl' yansıma kökünden türediği tespit edilir.
İkinci cümleyle ilgili yargının doğruluğunu test etmek.
3
Üçüncü cümledeki 'savaşıyordum' eyleminin kökünü incelemek.
'savaş' kökünün isim ve fiil anlamları arasında anlam ilişkisi olduğu için ortak (kökteş) kök olduğu, sesteş olmadığı görülür.
Üçüncü cümleyle ilgili yargının yanlışlığını ortaya koymak ve doğru cevaba ulaşmak.
4
Dördüncü cümledeki eylemleri ses ve zaman yönüyle kontrol etmek.
'görünüyor' kelimesinde daralma olmadığı (-ü- yardımcı sestir), 'bakıyordu' eyleminin şimdiki zamanın hikayesi biçiminde birleşik zamanlı olduğu doğrulanır.
Dördüncü cümleyle ilgili yargının doğruluğunu test etmek.
5
Beşinci cümledeki 'kucaklaşıyoruz' eyleminin türetildiği kökü belirlemek.
Eylemin 'kucak' isim kökünden '-laş' ekiyle türetilmiş olduğu saptanır.
Beşinci cümleyle ilgili yargının doğruluğunu test etmek.

Anahtar Kavram

Eylemlerin Yapısı, Çekimi ve Kök Türleri
Soru 37Soru →

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcük veya ekleri, görev ve tür bakımından sağda verilen zamir türleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Çevre kirliliğinin boyutlarını tartı��ırken onun ekosisteme verdiği zararları göz ardı edemeyiz.
Kütüphanedeki kaynakların hiçbiri araştırmacının iddialarını doğrudan desteklemiyordu.
Çağdaş yazarların üslubu, klasik dönem eserlerinkinden oldukça farklı bir çizgide ilerliyor.
Yıllardır görmediği eski dostunun şimdi nerede yaşadığını kimse tam olarak bilmiyordu.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cümlelerdeki koyu yazılmış sözcükler ve ekler sırasıyla işaret zamiri, belgisiz zamir, ilgi zamiri ve soru zamiri ile eşleşmektedir.
Cümlelerde geçen zamirler ve işlevleri doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. Birinci cümledeki 'onun' sözcüğü insan dışı bir varlık için kullanıldığı için işaret zamiridir; ikinci cümledeki 'hiçbiri' belirsizlik bildirdiği için belgisiz zamirdir; üçüncü cümledeki '-ki' eki bir ismin yerini tuttuğu için ilgi zamiridir; dördüncü cümledeki 'nerede' sözcüğü ise bir ismin yerini soru yoluyla tuttuğu için soru zamiridir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki koyu yazılmış 'onun' sözcüğünün işlevini belirleme.
'onun' sözcüğü 'çevre kirliliği' durumunun yerini tuttuğu için 'işaret zamiri' ile eşleşir.
'o' ve 'onlar' sözcükleri insan dışı varlık/durum yerine kullanıldığında işaret zamiridir.
2
İkinci cümledeki koyu yazılmış 'hiçbiri' sözcüğünün işlevini belirleme.
'hiçbiri' sözcüğü netlik kazanmamış kaynakların yerini tuttuğu için 'belgisiz zamir' ile eşleşir.
Sözcük, bir ismin yerini belirsizlik yoluyla tutmaktadır.
3
Üçüncü cümledeki koyu yazılmış '-ki' ekinin işlevini belirleme.
'eserlerinkinden' sözcüğündeki '-ki' eki 'üslup' isminin yerini tuttuğu için 'ilgi zamiri' ile eşleşir.
İlgi zamiri olan '-ki' eki kendinden önceki tamlayan ekiyle birleşerek bir ismin yerini tutar.
4
Dördüncü cümledeki koyu yazılmış 'nerede' sözcüğünün işlevini belirleme.
'nerede' sözcüğü soru yoluyla yer bildiren bir ismin yerini tuttuğu için 'soru zamiri' ile eşleşir.
Soru sözcükleri bir ismin yerini soru yoluyla tuttuğunda soru zamiri olur.

Anahtar Kavram

Zamirler (Adıllar)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 38Soru →

Türkçede ünlem görevli sözcükler, ad çekim eklerini alarak adlaşabilir ve cümlede isim (ad) görevinde kullanılabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlem türündeki bir sözcük, ad çekim eki alarak isimleşmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu hayatta kimsenin ahını almamak gerekir, derdi büyükbabam.

Cevap

Ünlem olan 'ah' sözcüğünün ad çekim eklerini alarak isimleştiği 'Bu hayatta kimsenin ahını almamak gerekir, derdi büyükbabam.' cümlesidir.
"Bu hayatta kimsenin ahını almamak gerekir, derdi büyükbabam." cümlesindeki "ah" sözcüğü normalde bir ünlemdir ancak burada iyelik ve belirtme durum eklerini alarak adlaşmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan ünlem veya ünlem kökenli sözcükleri tespit edin.
Cümlelerde sırasıyla 'eyvah', 'şşşt', 'tüh', 'aman' ve 'ah' sözcükleri ünlem kökenli sözcükler olarak belirlenir.
Ünlemlerin cümledeki işlevini ve aldıkları ekleri inceleyebilmek için öncelikle bu sözcüklerin bulunması gerekir.
2
Tespit edilen bu sözcüklerin ad çekim eki (durum eki, iyelik eki vb.) alıp almadığını kontrol edin.
'Eyvah', 'şşşt', 'tüh' ve 'aman' sözcükleri ek almamıştır; ancak 'ah' sözcüğü üçüncü şahıs iyelik eki (-ı) ve belirtme durum eki (-nı) almıştır.
Ünlemler çekim eki aldıklarında adlaşırlar (isimleşirler).
3
Çekim eki alan sözcüğün cümlede isim görevinde kullanıldığını doğrulayın.
'Ahını' sözcüğü bir duygu belirtmek veya seslenmekten ziyade doğrudan bir isim (beddua, üzüntü verici durum anlamında) olarak kullanılmıştır.
Çekim eki alarak ünlem değerini yitiren sözcük artık isim görevindedir.

Anahtar Kavram

Ünlemlerin ad çekim eki alarak adlaşması
Tahmini Süre:45s
Soru 39Soru →

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili zamirleri, temsil ettikleri zamir türleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bilim insanları son araştırmada bizi şaşırtsa da onların bu alandaki çabası takdire şayandır.
Bu eski konakta çocukluğum geçmişti ama ötekini daha çok sevmiştim.
Kimi yazarlar üslubu öne çıkarırken kimileri de yalnızca olay örgüsünü önemser.
Sanat tarihi araştırmalarında, tablodaki figürlerin nereye yerleştirildiği kompozisyonun dengesini doğrudan belirler.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cümlelerde geçen zamirlerin türleriyle doğru eşleşmesi şu şekildedir: 'onların' -> Şahıs (Ki��i) Zamiri, 'ötekini' -> İşaret Zamiri, 'kimileri' -> Belgisiz Zamir, 'nereye' -> Soru Zamiri.
Verilen cümlelerdeki zamirler işlevlerine göre doğru şekilde eşleştirilmiştir: 'onların' sözcüğü kişi yerine kullanıldığı için kişi zamiri; 'ötekini' sözcüğü bir varlığı işaret ettiği için işaret zamiri; 'kimileri' sözcüğü belirsiz kişileri karşıladığı için belgisiz zamir; 'nereye' sözcüğü ise yönelme bildiren bir yer isminin yerini soruyla tuttuğu için soru zamiridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin cümle içindeki işlevlerini belirlemek.
Belirlenen sözcükler: 'onların', 'ötekini', 'kimileri', 'nereye'.
Eşleştirme işlemine başlamadan önce incelenecek hedef sözcükleri tespit etmek gerekir.
2
Her bir altı çizili sözcüğün ismin yerini hangi anlam ilgisiyle (kişi, işaret, belirsizlik, soru) tuttuğunu analiz etmek.
'onların' insan yerine (bilim insanları), 'ötekini' konak yerine işaret ederek, 'kimileri' bazı yazarları belirsizce, 'nereye' ise yönelme durumundaki bir yer ismini soru yoluyla karşılamaktadır.
Zamir türlerini ayırt etmenin temel yolu, sözcüğün ismin yerini hangi işlevle tuttuğunu bulmaktır.
3
Tespit edilen işlevleri zamir türleriyle eşleştirmek.
'onların' -> Şahıs zamiri, 'ötekini' -> İşaret zamiri, 'kimileri' -> Belgisiz zamir, 'nereye' -> Soru zamiri eşleşmesi sağlanır.
Elde edilen dil bilgisel analizlerin zamir sınıflandırmasındaki karşılıklarını belirlemek için bu adım gereklidir.

Anahtar Kavram

Zamirlerin (adılların) anlam ve görevlerine göre çeşitleri (şahıs, işaret, belgisiz, soru)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 40Soru →

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış isimleri, bu isimlerin türsel özellikleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Gökyüzünde süzülen kuş sürüsü, izleyenlere unutulmaz bir manzara sunuyordu.
Yıllar süren ayrılığın ardından içini kaplayan özlem, gözlerinden okunuyordu.
Bu yaz tatilinde ailece Ege kıyılarını gezmeye karar verdik.
Bahçedeki rengârenk çiçekler, etrafa mis gibi kokular yayıyordu.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cümlelerde geçen 'sürüsü' sözcüğü topluluk ismiyle, '��zlem' sözcüğü soyut isimle, 'Ege' sözcüğü özel isimle ve 'çiçekler' sözcüğü çoğul isimle eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki koyu harflerle yazılmış isimler sırasıyla topluluk, soyut, özel ve çoğul isim kategorileriyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
'Gökyüzünde süzülen kuş sürüsü...' cümlesindeki 'sürüsü' sözcüğünü incelemek.
'Sürü' sözcüğü, çoğul eki (-ler/-lar) almadığı hâlde birden çok varlıktan oluşan bir grubu ifade ettiği için bir topluluk ismidir.
Topluluk isimlerinin yapısal ve anlamsal özelliklerini belirlemek için.
2
'Yıllar süren ayrılığın ardından içini kaplayan özlem...' cümlesindeki 'özlem' sözcüğünü incelemek.
'Özlem' sözcüğü, beş duyu organıyla algılanamayan ancak zihinsel/duygusal olarak varlığı bilinen bir kavramı karşıladığı için soyut bir isimdir.
Soyut isimlerin tanımına uygunluğunu tespit etmek için.
3
'Bu yaz tatilinde ailece Ege kıyılarını...' cümlesindeki 'Ege' sözcüğünü incelemek.
'Ege' sözcüğü, belirli bir coğrafi bölgeyi (tek bir varlığı) karşıladığı ve büyük harfle yazıldığı için özel bir isimdir.
Özel isimlerin ayırt edici niteliklerini kontrol etmek için.
4
'Bahçedeki rengârenk çiçekler...' cümlesindeki 'çiçekler' sözcüğünü incelemek.
'Çiçekler' sözcüğü, '-ler' çoğul ekini alarak aynı türden birden fazla varlığı karşıladığı için çoğul bir isimdir.
Çoğul isimlerin ek özelliğini belirlemek için.

Anahtar Kavram

İsimlerin anlamlarına (soyut-somut, özel-cins), sayılarına (tekil, çoğul, topluluk) göre sınıflandırılması.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 6Sonraki